LIVE UPDATES
Art&Argëtim

“I kishte ikur loçka e zemrës”, Rikard Ljarja kthehet pas në kohë: Aktorët që mësuan vdekjen e fëmijëve kur po luan

9 Shtator 2019, 06:42 Nga DOSJA
“I kishte ikur loçka e zemrës”, Rikard Ljarja kthehet

Shqipëri– Në një shkrim të botuar  një  vit më parë Rikard Lajarja kujton tre aktorët Çun Lajçin, Pistol Sojën dhe Prenk Lëkundën, të cilët mësuan vdekjen e njerëzve të tyre të dashur gjatë kohës që ishin në skenë dhe nuk pranuan ta linin në mes shfaqjen, por e përfunduan.

Teatri si mënyrë e shprehjes së superstrukturës së një bashkësie, si shprehje e koncentruar e ngjarjeve… ka mijëra vjet që ekziston. Në parahistori fiset mblidheshin mbas gjahut o para se të niseshin për gjah dhe vallëzonin duke shkërbyer skenën e gjahut.

Ky vallëzim ishte embrioni i teatrit. Që në ato kohë teatri ka evoluar me faza deri sa ka ardhur në këtë kohë. Këtu nuk është vendi për të shtjellue historikun e teatrit, le që edhe nuk e di mirë.

Po teatri i sotëm dihet si është! Në shkollë programi ishte shumë i ngjeshur. Në atë kohë studionim gjithë programin e degës gjuhë-letërsi, përveç gramatikës historike e ndonjë lënde tjetër shumë specifike.

Kryesore ishte lënda e mjeshtërisë së aktorit. Gjatë orëve të gjata të mësimit, profesorët herë mbas here na përsëritnin: “Skena është e shenjtë”. E kuptonim dhe s’e kuptonim domethënien e kësaj: “E SHENJTË”.

Në fund të fundit skena kishte një dysheme dërrase, një perde të rëndë (sipari) që e ndante nga salla, ca kuinta, dekorin që bëhej i ndryshëm për çdo shfaqje… po “shenjtërinë”… Shkallë-shkallë po kuptonim se skena vërtet ishte vend i shenjt.

Të arrije të dilje në skenë ishte gjë shumë e madhe. Të arrije të ishe nën shikimin e gjashtëqind-shtatëqind palë syve e veshëve që të kundronin deri lëvizjen më të vogël… nuk po them për të tjerat…

Prandaj respekti për spektatorin që ka paguar, të shoh shfaqjen, të të duartrokas duhej të ishte i jashtëzakonshëm. Në konceptin “Shenjtëri” hynte si i përveçëm dhe më i rëndësishmi spektatori. Më në fund e kuptuam dhe e besuam. Seriozisht. Deri n’ekstrem.

Teatri është vërtetë i shenjtë në gjithë tërësinë e tij, me gjithë çfarë përmbledh godina: Salla, skena, prapaskena, kabinat, xhepat e dekoreve, ndriçimi… dramaturgjia, regjisorët, aktorët, punëtorët e skenës… Spektatorët. E gjithë godina dhe çfarë përfshihet brenda saj është në shërbim të spektatorit…

Këto radhë u nxitën nga një intervistë në Top Channel e aktorit Çun Lajçi. Çuni fliste ngadalë, me një zë të ngrohtë, i qetë, për vajzën e tij që ishte larguar nga kjo jetë. Thua të mos kishte dhembje!

Tronditja ishte e jashtëzakonshme. E thellë! Kishte ik vajza, loçka e zemrës. Po Çuni vjen nga bjeshkët e Rugovës… Në dorë rrotullonte tre libra. Ishin tri vëllime me poezi që i dedikoheshin vajzës që nuk jetonte më.

Bubulinës. Bubulinës që iku. Kush e përzuri. A thua ne?! A thua çnjerëzimi i epokës që po kalojmë!? Çuni lexoi vetëm tri poezi. Ishin vërtet poezi. Çuni është poet. Poet në kuptimin e vërtetë të fjalës.

Po Çuni është edhe interpretuesi më i mirë nder shqiptarë i veprës së Pader Gjergj Fishtës, Çuni është edhe lahutari mjeshtër që shoqëron veprën epike të poetit kombëtar. S’po them se Çuni është dhe mjeshtri i skenës dhe ekranit se kjo dihet botërisht.

Po tjetërkund e kam fjalën. … Në vitet ’70 Çuni ishte djalë i ri. Teatri i Prishtinës vuri në skenë “Hamletin”. Dhe Çun Lajçit iu besua kryeroli.

Erdhi edhe nata e premierës. Salla ishte mbushur plot. Duhet t’i merrni me mend emocionet e aktorëve e sidomos të Çunit Hamlet atë natë para se të fillonte shfaqja.

Pak përpara se të hapej sipari dikush i futi në dorë një telegram. Çuni e hapi dhe lexoj: Ka vdekë nana. A ka njeri që e përfytyron pështjellimin psikik e fizik të atij çasti? Çfarë ndodhi në atë sekondë brenda qenies së Çun Lajçit aktor, Çun Lajçit Hamlet dhe Çun Lajçit njeri, bir i një nane që nga ai çast nuk është më!

Mbasi u mbyll sipari e vazhdonin duartrokitjet, Çun Lajçi zu një qoshe dhe shpërtheu, u shkreh në vaj. Regjisorja po e kërkonte në të gjitha qoshet e skenës.

Më në fund e gjeti. Çfarë? Si? Kush të ka… Duke belbëzue mes lotësh Çuni tha: Më ka vdek nana. Pra, a ishte i shenjtë spektatori i asaj nate në teatrin e Prishtinës, në tempullin e fjalës?

Për Çun Lajçin po. Dhe ai e respektoi deri në ekstrem, duke dalë mbi dhimbjen e shpirtit të tij. Por nuk është i vetmi. Pistol Soja, aktor i teatrit “Migjeni” kishte dy vajza.

Kishte premierën e komedisë “Shërbëtori i dy zotnive” kur i vdiq njëra nga vajzat në moshë të adoleshencës. Dhe Pistoli e interpretoi rolin kryesor. Vajza i vdiq dhe ai interpretoi në komedi. Po kështu Prenk Lëkunda.

Teatri “Migjeni” ishte në turne në Korçë. E lajmëruan pak para se të fillonte shfaqja: Djali është mbytur në Drí. I propozuan të anulonin shfaqjen, t’i kërkonin të falur publikut, dhe të gjenin një makinë e ta nisnin urgjent për Shkodër. Nuk pranoi, nuk pranoi në nderim të spektatorit. Në nderim të “Shenjtorit” që priste brenda tempullit të shijonte fjalën. Dhe shfaqja u bë.

Besoj se nuk janë të vetmit, po këta mbaj mend unë. Po sot? Sot a ka nga ata që besojnë në shenjtërinë e teatrit!? … ????… Apo janë bërë të gjithë “ateistë”. Mos kishte diçka çnjerëzore në këtë akt!? Apo ky akt ishte hyjnor sepse teatri është i shenjtë, vërtet i shenjtë! S’di çfarë të them. Gjykoni vetë.

J.V/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur aktorët me historitë e dhimbshme rikard ljarja aktorët me historitë e dhimbshme rikard ljarja

Sondazh

Poll

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre adoleshentë

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre adoleshentë

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta