LIVE UPDATES
Art&Argëtim

“I kishte ikur loçka e zemrës”, Rikard Ljarja kthehet pas në kohë: Aktorët që mësuan vdekjen e fëmijëve kur po luan

9 Shtator 2019, 06:42 Nga DOSJA
“I kishte ikur loçka e zemrës”, Rikard Ljarja kthehet

Shqipëri– Në një shkrim të botuar  një  vit më parë Rikard Lajarja kujton tre aktorët Çun Lajçin, Pistol Sojën dhe Prenk Lëkundën, të cilët mësuan vdekjen e njerëzve të tyre të dashur gjatë kohës që ishin në skenë dhe nuk pranuan ta linin në mes shfaqjen, por e përfunduan.

Teatri si mënyrë e shprehjes së superstrukturës së një bashkësie, si shprehje e koncentruar e ngjarjeve… ka mijëra vjet që ekziston. Në parahistori fiset mblidheshin mbas gjahut o para se të niseshin për gjah dhe vallëzonin duke shkërbyer skenën e gjahut.

Ky vallëzim ishte embrioni i teatrit. Që në ato kohë teatri ka evoluar me faza deri sa ka ardhur në këtë kohë. Këtu nuk është vendi për të shtjellue historikun e teatrit, le që edhe nuk e di mirë.

Po teatri i sotëm dihet si është! Në shkollë programi ishte shumë i ngjeshur. Në atë kohë studionim gjithë programin e degës gjuhë-letërsi, përveç gramatikës historike e ndonjë lënde tjetër shumë specifike.

Kryesore ishte lënda e mjeshtërisë së aktorit. Gjatë orëve të gjata të mësimit, profesorët herë mbas here na përsëritnin: “Skena është e shenjtë”. E kuptonim dhe s’e kuptonim domethënien e kësaj: “E SHENJTË”.

Në fund të fundit skena kishte një dysheme dërrase, një perde të rëndë (sipari) që e ndante nga salla, ca kuinta, dekorin që bëhej i ndryshëm për çdo shfaqje… po “shenjtërinë”… Shkallë-shkallë po kuptonim se skena vërtet ishte vend i shenjt.

Të arrije të dilje në skenë ishte gjë shumë e madhe. Të arrije të ishe nën shikimin e gjashtëqind-shtatëqind palë syve e veshëve që të kundronin deri lëvizjen më të vogël… nuk po them për të tjerat…

Prandaj respekti për spektatorin që ka paguar, të shoh shfaqjen, të të duartrokas duhej të ishte i jashtëzakonshëm. Në konceptin “Shenjtëri” hynte si i përveçëm dhe më i rëndësishmi spektatori. Më në fund e kuptuam dhe e besuam. Seriozisht. Deri n’ekstrem.

Teatri është vërtetë i shenjtë në gjithë tërësinë e tij, me gjithë çfarë përmbledh godina: Salla, skena, prapaskena, kabinat, xhepat e dekoreve, ndriçimi… dramaturgjia, regjisorët, aktorët, punëtorët e skenës… Spektatorët. E gjithë godina dhe çfarë përfshihet brenda saj është në shërbim të spektatorit…

Këto radhë u nxitën nga një intervistë në Top Channel e aktorit Çun Lajçi. Çuni fliste ngadalë, me një zë të ngrohtë, i qetë, për vajzën e tij që ishte larguar nga kjo jetë. Thua të mos kishte dhembje!

Tronditja ishte e jashtëzakonshme. E thellë! Kishte ik vajza, loçka e zemrës. Po Çuni vjen nga bjeshkët e Rugovës… Në dorë rrotullonte tre libra. Ishin tri vëllime me poezi që i dedikoheshin vajzës që nuk jetonte më.

Bubulinës. Bubulinës që iku. Kush e përzuri. A thua ne?! A thua çnjerëzimi i epokës që po kalojmë!? Çuni lexoi vetëm tri poezi. Ishin vërtet poezi. Çuni është poet. Poet në kuptimin e vërtetë të fjalës.

Po Çuni është edhe interpretuesi më i mirë nder shqiptarë i veprës së Pader Gjergj Fishtës, Çuni është edhe lahutari mjeshtër që shoqëron veprën epike të poetit kombëtar. S’po them se Çuni është dhe mjeshtri i skenës dhe ekranit se kjo dihet botërisht.

Po tjetërkund e kam fjalën. … Në vitet ’70 Çuni ishte djalë i ri. Teatri i Prishtinës vuri në skenë “Hamletin”. Dhe Çun Lajçit iu besua kryeroli.

Erdhi edhe nata e premierës. Salla ishte mbushur plot. Duhet t’i merrni me mend emocionet e aktorëve e sidomos të Çunit Hamlet atë natë para se të fillonte shfaqja.

Pak përpara se të hapej sipari dikush i futi në dorë një telegram. Çuni e hapi dhe lexoj: Ka vdekë nana. A ka njeri që e përfytyron pështjellimin psikik e fizik të atij çasti? Çfarë ndodhi në atë sekondë brenda qenies së Çun Lajçit aktor, Çun Lajçit Hamlet dhe Çun Lajçit njeri, bir i një nane që nga ai çast nuk është më!

Mbasi u mbyll sipari e vazhdonin duartrokitjet, Çun Lajçi zu një qoshe dhe shpërtheu, u shkreh në vaj. Regjisorja po e kërkonte në të gjitha qoshet e skenës.

Më në fund e gjeti. Çfarë? Si? Kush të ka… Duke belbëzue mes lotësh Çuni tha: Më ka vdek nana. Pra, a ishte i shenjtë spektatori i asaj nate në teatrin e Prishtinës, në tempullin e fjalës?

Për Çun Lajçin po. Dhe ai e respektoi deri në ekstrem, duke dalë mbi dhimbjen e shpirtit të tij. Por nuk është i vetmi. Pistol Soja, aktor i teatrit “Migjeni” kishte dy vajza.

Kishte premierën e komedisë “Shërbëtori i dy zotnive” kur i vdiq njëra nga vajzat në moshë të adoleshencës. Dhe Pistoli e interpretoi rolin kryesor. Vajza i vdiq dhe ai interpretoi në komedi. Po kështu Prenk Lëkunda.

Teatri “Migjeni” ishte në turne në Korçë. E lajmëruan pak para se të fillonte shfaqja: Djali është mbytur në Drí. I propozuan të anulonin shfaqjen, t’i kërkonin të falur publikut, dhe të gjenin një makinë e ta nisnin urgjent për Shkodër. Nuk pranoi, nuk pranoi në nderim të spektatorit. Në nderim të “Shenjtorit” që priste brenda tempullit të shijonte fjalën. Dhe shfaqja u bë.

Besoj se nuk janë të vetmit, po këta mbaj mend unë. Po sot? Sot a ka nga ata që besojnë në shenjtërinë e teatrit!? … ????… Apo janë bërë të gjithë “ateistë”. Mos kishte diçka çnjerëzore në këtë akt!? Apo ky akt ishte hyjnor sepse teatri është i shenjtë, vërtet i shenjtë! S’di çfarë të them. Gjykoni vetë.

J.V/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

dikur dikur aktorët me historitë e dhimbshme rikard ljarja aktorët me historitë e dhimbshme rikard ljarja

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje