LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Historiani grek, Dagios: Vrasjet e qytetarëve të Epirit të Veriut, që u përpoqën të iknin në Greqi për të shpëtuar ng

23 Mars 2021, 10:26 Nga DOSJA
Historiani grek, Dagios: Vrasjet e qytetarëve të Epirit të

GREQI– Historiani grek Stavros G. Dagios, është një nga studiuesit më të rëndësishëm të marrëdhënieve greko-shqiptare në periudhën 1945-1991.

Dagios është mësues i Historisë e Filozofisë, Fakulteti i Historisë dhe Arkeologjisë në Universiteti Aristoteli të Selanikut. Ai gjithashtu është edhe autor i një sërë librash. Ai është personi që e njeh mirë këtë periudhë.

Së fundmi “protothema” ka publikuar një pjesë nga libri i Dagios, që ka të bëjë me ikjen politike të shqiptarëve në Greqi gjatë vitve 1945-1991. Në këtë shkrim Dagias tregon sesi njerëzit që tentonin të largoheshin nga regjimi komunist i Hoxhës drejt Greqisë, vriteshin në kufinj.

Shkrimi i plotë:

Kufiri Greko-Shqiptar

Në librin e tij të ri, Stavros Dayos jep informacion të saktë. Kufiri Greko-Shqiptar nga tre-kombëtarja në Prespes, deri në gjirin e Ftelia, përballë Korfuzit shtrihet në një gjatësi prej 349 kilometrash. Ajo përcaktohet vetëm me piketa të rregullta (piramidat kryesore), siç ishte vendosur në “protokollin Diacharaxeos kufiri Greko-Shqiptar në Firence më 27 Janar 1925”, i cili arriti në 177. Sipas këtij protokolli, kufiri është ndarë në tre zona: e parafillon nga tre-kombëtarja, në Prespes dhe përfundon në majën e lartësisë 2036 të Bandaros dhe ku ka 69 pika referimi, e dyta fillon nga maja 2036 e Bandaros dhe arrin në bashkimin e lumenjve Sarandaporos dhe Aoos (Vogiousa), të cilat u identifikuan në 29 monumentet e rregullta dhe e treta nga bashkimi i lumenjve Aoos-Sarandaporos, përfundon në gjirin e Ftelia. Edhe në këtë zonë, kufijtë u identifikuan në vend (në vend), me 79 pika referimi të rregullta.

Megjithatë, përveç kufijve tokësorë, Greqia dhe Shqipëria gjithashtu kanë kufij ujorë . Kufijtë e liqenit tregohen nga semaforët, ndërsa në lumenj dhe përrenj, vija HIV pozitive nënkupton mesin (vijën) e rrjedhës kryesore. Në lumenjtë e lundrueshëm, vija ndarëse nënkuptohet në pjesën më të thellë të shtratit të lumit. Më në fund, në kufirin bregdetar, demarkacioni shtrihet në 15 milje.

Si ruheshin kufijtë nga shqiptarët?

Sipas Stavros Dagios, kufiri shqiptar ruhej nga forcat kufitare nën Drejtorinë e Kufirit të Ministrisë së Brendshme, e cila kishte tre “shtylla”: sigurinë kombëtare, policinë dhe kufirin.
‘Arma e Kufijve’ u formua me një administratë të veçantë më 25 prill 1945, por stacionet e para u ndërtuan pas dhjetorit 1945 dhe ndërkohë kufiri ruhej nga patrullat. Deri në vitet 1948-49, rojet e kufirit u caktuan në Divizionet e Mbrojtjes së Popullit. Ministria e Brendshme Shqiptare më pas riorganizoi Shtabin e Kufirit dhe Prokurorisë, i cili u quajt “Drejtoria e Kufirit e Ministrisë së Brendshme”.

Në vitin 1967 , ndërtimi i ‘gardhit të ndalimit’ përgjatë vijës së përcaktimit, i pajisur me një sistem transmetimi sinjali në një distancë prej 250 deri në 550 metra në rast të shkeljes së rajonit të quajtur ‘Pengesat elektrosinjalizuese ‘ jo vetëm që kishte një rol parandalues ​​për arratisjen e mundshme por përdorimi kryesor i tij ishte ‘terrori i madh psikologjik’. Sigurisht që gardhi nuk ishte i vetmi në ish-bllokun Lindor.

“Parajsa” e Hoxhës në të

Të gjitha vendet e ish-bllokut Lindor, ishin vendosur regjime të lira. Kampet e përqendrimit nazist thjesht ndryshuan duart dhe u riemërtuan ‘kampe penitenciare’. Në tërësi, kishte rreth 500 kampe përqendrimi dhe burgje në vendet komuniste .Në vitin 1945, 1.700.000 të arrestuar nga kampet naziste ishin kthyer në BRSS, ndërsa në 1953, numri i të riatdhesuarve arriti në 5,500,500,000. 20% e tyre, më shumë se 1,100,000, u burgosën me një dënim maksimal prej 25 vjetësh ose u ekzekutuan me procedura të shkurtra nga gjykatat ushtarake ligjshmëria dhe vlefshmëria e dyshimtë e regjimit sovjetik. Por pjesa tjetër e regjimeve të Stalinizuara në Evropën Lindore, duke adoptuar të njëjtat praktika kriminale, krijuan ” mbretëri të terrorit “, të cilat arritën të mbijetojnë me mekanizma efektivë të shtypjes politike. Fundi i revolucioneve të dështuara në këto vende është i njohur mirë.

Shqipëria ishte një rast i veçantë. Në krye të qeverisë dhe pushtetit të partisë ishte Enver Hoxha, i cili, ashtu si Stalini, u kujdes vetëm për qëndrimin e tij në pushtet dhe integritetin e tij individual, duke përdorur mashtrim ideologjinë marksiste për të konsoliduar pozicionin e tij. Stavros Dayan, në librin e tij e quante ‘stalinist deri në fund, Hoxha ishte një tiran i shfrenuar në ndjekje pamoralshme e pushtetit, e cila në mënyrë agresive imponuar kombin, barazoi me despotizmin e adhurimit histerike dhe kryesor. Kushdo që vinte në dyshim autoritetin e tij do të përfundonte në plehra dhe pastaj do të vritej.”

Dagios shkruan: “Nga ana tjetër, në jetën e përditshme, në të cilën mbizotëronte errësira, asgjë nuk e justifikonte entuziazmin e shfrenuar të propagandës”. Klasa punëtore drejtoi vendin vetëm në teori. Regjimi i Hoxhës shfrytëzoi punën me pagë, koha shtesë e punëtorëve u pagëzua shërbimi vullnetar, kishte edhe mobilizim industrial , një ndalim Të drejtave greva dhe protesta, burgjet për të tyre shqetësuese , duke ulur pagat në faqet të cilat janë operojnë me primitive teknologji dhe sigurisht kurrë nuk kishte kthimit të fitimit.

Vrasjet e Epirotëve të Veriut që u përpoqën të shpëtonin nga “parajsa e Hoxhës”

Deri në vitin 1939, një tipar kryesor i shqiptarëve ishte migrimi i tyre në vendet e tjera . Shqiptar Diaspora, madje edhe në vende si SHBA-ja, ishte i rëndësishëm. Pas Luftës së Dytë Botërore dhe Hoxha mori drejtimin, imigracioni gradualisht u bë një akt pabesie, një emërues i përbashkët dhe një akt i neveritshëm dhe i dënueshëm. Gjatë literaturës komuniste ishin njollat, mashtrimet e ofertuesve pa pasaportë dhe jashtëqitjet e kombit.

Të arratisurit u përdorën nga të dy ideologjitë për t’i shërbyer qëllimeve të tyre. E megjithatë, ata ishin njerëz të zakonshëm, gjithçka që donin ishte liria dhe një jetë më e mirë, natyrisht, sigurisht, njerëzit e Vorio-Epirit u trajtuan edhe më keq nga shqiptarët. Marrëveshjet dhe traktatet që vendi fqinj kishte nënshkruar dhe dhënë disa të drejta për pakicën greke, ishin shkelur shumë kohë para Luftës së Dytë Botërore , me tolerancën dhe mosveprimin e mirënjohur, të përjetshëm të qeverive Greke, e cila vazhdon edhe sot e kësaj dite. tolerancën dhe mosveprimin, për të qenë ndër elementët e paktë që konfirmojnë se me të vërtetë shteti grek ka vazhdimësi.

Në seksionet 2 dhe 3 të kufirit Greko-Shqiptar, u kryen krimet më të urryera, si dhe veprime të pahijshme kundër viktimave. Më 26 gusht 1946, e kosovarë rojet kufitare, të përmendura më lart, vrau Marika Natsi i cili u përpoq për të ikur në Greqi dhe e varrosën paraprakisht. Xhaxhai i saj, Pavlos Katsoulas, duke pasur dyshime të arsyeshme se vajza fatkeqe ishte përdhunuar në grup , kërkoi që trupi i saj të zhvarroset dhe të ekspozohet në publik në mënyrë që njerëzit të shohin abuzimin e saj. Përgjigja ishte: burgosja dhe dënimi nga Gjykata Ushtarake e Gjirokastrës.

Në shkurt 1949, zgjidhni komandot e Sigurimit, së bashku me rojet e kufirit, vranë Athena Kalegia , nënën e Kalliopit dhe Athena Terpou afër fshatit kufitar Sotira . I pranishëm në këtë akt të neveritshëm ishte 16-vjeçari Lazaros Kalegias, djali i Athinës. Shqiptarët e arrestuan dhe e dënuan për tradhti! Fshatarët e grave fatkeqe u ankuan se ishin abuzuar para vrasjes së tyre (AMPB, V. 1949, D. 6341, Llazo Kaleja). Shkurtesa AMPB i referohet dosjeve të Ministrisë së Brendshme të Shqipërisë.

Sigurisht, në të njëjtën kohë që gratë e pafajshme nga Epiri i Veriut po përdhunoheshin dhe vriteshin në kufirin Greko-Shqiptar, sepse ata u përpoqën të vinin në Greqi, burrat e DSE ishin të lirë të hynin dhe të dilnin sa herë që të donin, të armatosur sigurisht, në Shqipëri, e cila ishte baza dhe burimi i tyre i ushqimit. Nuk ishte e pazakontë që guerilët e DSE-së të merreshin me kontrabandë.

Përpjekjet e njerëzve të Vorio-Epirit për të shpëtuar nga ferri i Hoxhës, ky është termi i duhur, vazhduan në vitet në vijim. Disa arritën të arrinin në Greqi, disa u vranë me gjakftohtësi. Në Mars 1953, Spyrakos Sideris dhe gruaja e tij, me origjinë nga Droviani, u përpoqën të shpëtonin. Sidoqoftë, ata u vranë në kufi, në Bogazi të Randatit dhe pasi u përdhosën, trupat e tyre u tërhoqën për në fshatrat Glyna dhe Limbohovo për shembull. Të njëjtin fat pësoi në 1954 Panagiotis Botos dhe Michael Xiouras.

Në vitin 1958, Spyridon Pegios u arrestua në kufidhe preferoi ta priste fytin me thikë në mënyrë që të mos merrej rob. Në vitin 1985, Sotirakis Nastos dhe Giorgis Solas nga Himara , u përpoqën të shpëtonin me një varkë të improvizuar. Shenjtorët Saranda u gjetën të vdekur në Examilia. Rojet bregdetare shqiptare mblodhën trupat dhe i përdhosën ata, duke i rrethuar të lidhur në një varkë, para syve të banorëve të frikësuar.

Gjëja mbresëlënëse është se shqiptarët po vrisnin njerëz nga Epiri i Veriut dhe brenda Greqisë! Komandot shqiptarë dhe bashkëpunëtorët e Sigurimit, ndoqën të arratisurit edhe në vendin tonë! Njëri prej tyre, me origjinë nga Pilouri , u gjet i vdekur në Igumenicë , në 1973! Pas vitit 1991, natyrisht, arratisjet ishin masive dhe të pamundura për t’u kontrolluar nga shqiptarët.

(d.a/dosja.al)

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

dikur dikur stavros g. dagios stavros g. dagios

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje