6 interperlanca në Kuvend/ Seanca plenare nis me një minutë heshtje për vrasjen e efektivit në Korçë
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi të kërkim, plagoset dhe nj&eu...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
TIRANË– Dalibor Rohac dhe Ivana Stradner, ekspertët e Institutit “American Enterprise”, kanë akuzuar Bashkimin Evropian se i ka vënë ndërkëmbëzën samitit Kosovë-Serbi të udhëhequr nga SHBA.
Përmes një shkrimi të publikuar në ‘National Review’, ekspertët shkruajnë se progresi në rajon, qoftë ai i marrëveshjes së Dejtonit, përfundimi i luftës në Kosovë apo ruajtja e sigurisë së saj ka ardhur në vetëm nga bashkëpunimi midis SHBA dhe BE-së, dhe jo nga njëra palë, duke i vënë ndërkëmbëzën tjetrit.
Në shkrim përmendet edhe Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, kur bëhet fjalë për diplomacinë ka mundësi që t’i rrisë vlerën paraqitjes e jo thelbit, ka mungesë takti ndaj aleatëve dhe shumë shpesh e vë në dukje egon e tij shpejt të lëndueshme.
Kur bëhet fjalë për diplomacinë, Presidenti Trump ka, sipas kritikëve të tij, një zakon të lartësojë paraqitjet mbi substancë. Atij i mungon takti ndaj aleatëve dhe shumë shpesh e vë në dukje egon e tij të prekshme. Ndërsa samiti Kosovë-Serbi në Shtëpinë e Bardhë u shpalos gjatë kësaj jave të kaluar, të gjitha këto të meta të karakterit ishin në shfaqje të plotë – nga Bashkimi Evropian.
Kur fillimisht u njoftua lajmi për një samit të Shtëpisë së Bardhë midis liderëve të Serbisë dhe liderëve të Kosovës, Aleksandar Vuçiq dhe Hashim Thaçi, shumica e vëzhguesve të Ballkanit u mashtruan. Reagimi nga Europa ishte tërësisht i acartë. “Një marrëveshje e mirë do t’i afronte Kosovën dhe Serbinë me BE dhe nuk besoj se një marrëveshje e tillë mund të arrihet pa praninë e BE atje,” tha përfaqësuesi special i BE për dialogun midis Serbisë dhe Kosovës, Mirosllav Laj Lk.
Nuk është çudi. Përjashtimi i BE-së nga takimi ishte me të vërtetë një veprim i pacipë. Nuk e ndihmoi që i dërguari i Presidentit Trump për bisedimet Kosovë-Serbi, Richard Grenell, shkurton një figurë dukshëm joplomatike. Gjatë dy vjet si ambasador në Gjermani, ai tjetërsoi pjesën më të madhe të klasës politike të vendit. Kur samiti po përgatitej, ai i tërhoqi kritikët e tij në Tëitter: “Ju nuk e dini se për çfarë po flisni. Por jeni shumë të sigurt që bëni. Tipike. “
Sidoqoftë, mënjanë, ka pasur meritë për iniciativën e Grenell. Që nga Marrëveshja kryesisht e Aspiratës e Brukselit (2013), e cila i kushtoi Kosovës dhe Serbisë një “normalizim” gradual të marrëdhënieve të tyre, BE-ja ka shumë pak për të treguar për vitet e saj të angazhimit në rajon. Një rivendosje e drejtuar nga Sh.B.A. për bisedimet, të organizuara rreth çështjeve të integrimit ekonomik, me karotën shtesë të siguruar nga investimet e ardhshme të Sh.B.A, mund të ketë qenë e gabuar, por nuk ishte gabuar.
Në fund të fundit, nuk është faji i administratës Trump që pranimi i Serbisë në BE ka ngecur. Kosovës ende nuk i është dhënë qasje pa viza për vendet anëtare të BE-së, pavarësisht se i plotësoi kriteret përkatëse dy vjet më parë. Kombinimi i theksit në rregulla dhe procese nga njëra anë dhe premtime të prishura nga ana tjetër ka nxitur cinizëm për BE-në si në Prishtinë ashtu edhe në Beograd.
Konflikti i ngrirë ka siguruar gjithashtu një hapje për Rusinë dhe Kinën. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i quajtur si solidaritet evropian një “përrallë” ndërsa vlerësoi ndihmën mjekësore kineze në ditët e para të krizës COVID-19. Rusia, ndërkohë, është futur fort në sektorin e energjisë në Serbi, dhe ndikimi i keq dhe ndërhyrjet e saj kanë shfrytëzuar me sukses temat e viktimizmit serb, ose ortodoks. Ilustruese e interesit të Rusisë për të përjetësuar status quo mosfunksional, Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov tha në Beograd kohët e fundit se çdo marrëveshje midis Kosovës dhe Serbisë duhej t’i nënshtrohej aprovimit nga Këshilli i Sigurimit i Sh.B.-së – duke rezervuar kështu një fuqi vetoje për Rusinë.
Që nga samiti u njoftua për herë të parë, gjërat morën një kthesë në rënie shpejt. Të mërkurën, ashtu si Thaçi po udhëtonte për të takuar Vuçiqin në Uashington, Dhomat e Specializuara të Kosovës, një gjykatë e ngritur nën kujdesin e BE-së, e paditi atë për krime lufte. Grenell cicëroi se Vuçiq do të takohej në vend me kryeministrin e Kosovës Avdullah Hoti. Të enjten, Hoti anuloi. Dhe të Premten, ai dhe Vuçiq u shfaqën në Bruksel, të pritur nga presidenti i Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.
Ndërsa disa përparime të pritura në samitin e anuluar në Uashington, takimet e së Premtes në Bruksel, u organizuan në mënyrë të dukshme ndërsa riprodhimi i BE-së në iniciativën e Sh.B.A.-së, u kthyen rreth përplasjeve. “Mirënjohës [Hoti] zgjodhi Brukselin për udhëtimin e tij të parë jashtë vendit. Ne do ta mbështesim Kosovën në reformat e domosdoshme në rrugën e saj drejt BE dhe në rigjenerimin pas pandemisë, “toni Tëeet von der Leyen pas takimit të tyre. Në Serbi, nga ana tjetër, “dialog i gjerë me të gjitha forcat politike është e nevojshme për të ecur përpara me reformat.” Ndoshta samiti i ardhshëm në Paris, i organizuar nga presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelarja gjermane Angela Merkel do të japë rezultate më mbresëlënëse, por ne nuk po mbajmë frymën tonë.
Kur ajo mori përsipër presidentin e Komisionit të ri Evropian vitin e kaluar, von der Leyen premtoi një “komision gjeopolitik”. Megjithatë, për këtë, nevojitet më shumë sesa thjesht muskujt fleksibël për të prishur një iniciativë të drejtuar nga SHBA, pa ofruar një alternative në vend të saj. Askush nuk e mohon që BE luan një rol kritik në të ardhmen e Ballkanit Perëndimor – por kështu veprojnë edhe Shtetet e Bashkuara. Progresi në rajon, qoftë ai i Marrëveshjes së Dejtonit, përfundimi i dhunës në Kosovë, apo ruajtja e sigurisë së tij, ka ardhur në mënyrë të pandryshueshme nga bashkëpunimi midis të dyve – jo nga njëra ndërhyrëse e tjetrës.
Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian ndajnë të njëjtat objektiva themelorë në Ballkanin Perëndimor: që rajoni të jetë paqësor, demokratik dhe ekonomikisht i suksesshëm, i bazuar në sundimin e ligjit dhe jo një shesh lojrash për fuqitë revizioniste si Kina dhe Rusia. Kush merr kredinë për prishjen e bllokimit aktual gjatë dritares së shkurtër të siguruar nga zgjedhjet e fundit në Serbi duhet të jetë shumë më pak e rëndësishme. Të shohësh BE-në të dalë nga rruga e saj për të ruajtur gjendjen e tanishme nga frika e marrjes së kredisë së dikujt tjetër për përparimin eventual është zhgënjyese – dhe pozitivisht Trumpian.
Dalibor Rohac është një studiues rezident në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve. Ivana Stradner është një Jeane Kirkpatrick Felloë në Institutin Amerikan të Ndërmarrjeve.
(f.m/dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
KOSOVË- Pavarësisht se paralajmëruan se do të hapin parti politike në Maqedoni të Veriut, mesa duket në këto zgjedhje Lëvizja Vetëvendosje e Kosovës do të...
GREQI– Ishulli i Rodosit në Greqi është tronditur nga një tërmet me madhësi 5.3 të shkallës rihter.Mediat lokale shkruajnë se lëkundjet u regjistruan në o...
KOSOVË– Gazetari Berat Buzhala ka na treguar detaje rreth gjendjes së tij shëndetësore. Buzhala i cili është prekur nga COVID-19 nëpërmjet një postimi në F...
KOSOVË- Ish-zëvendëskryeministri i Kosovës, Haki Abazi ka deklaruar së fundmi se kreu i LDK-së Isa Mustafa duhet të merret në pyetje për rastin e vrasjes s...
KOSOVË- Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi kishte njoftuar sot do ttë zhvillonte një konferencë me mediat në lidhje me aktakuzat që ka ngritur kundë...
TURQI- Një termet i fuqishëm me magnitutë 5.2 rihter ka tronditur sot Turqinë. Sipas mediave vendase mësohet se epiqendra e lëkundjeve ishte në Marmaris në prov...
KOSOVË- Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës ka njoftuar sot në mbrëmje se gjatë 24 orëve të fundit janë edhe 87 raste të reja me COVID-19....
KOSOVË- Kreu i Grupit Parlamentar të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Arben Gashi, është konfirmuar me COVID-19. Në një postim në Facebook, Gashi ka ndarë m...
SHBA- Shtëpia e Bardhë thotë se Presidenti Trump nuk është informuar më parë se ekzistojnë raporte të zbulimit amerikan që, sipas një gazete amerikane, tregojnë...
KOSOVË- Propozim-aktakuza e Gjykatës Speciales në Hagës ndaj presidentit të Kosovës Hashim Thaçi dhe kryetarit të PDK-së Kadri Veseli është e papra...
