LIVE UPDATES
Ekonomi

Ngrohjes globale nuk kemi çfarë t’i bëjmë, por ndotjes dhe ambientit lokal, po

Së bashku me ndryshimet klimatike, që dhe ato janë nxitur nga aktivitetet e njeriut, ato janë kthyer në një nga shqetësimet më të mëdha globale, duke krijuar dhe përçarje mes fuqive të mëdha që janë në dilemë se nga çfarë duhet të heqin dorë për hir të qëndrueshmërisë afatgjatë të globit.

18 Mars 2023, 07:32 Nga I.A
Ngrohjes globale nuk kemi çfarë t’i bëjmë, por
Foto Ilustruese

TIRANË- Ngrohja globale i referohet rritjes afatgjatë të temperaturës së sipërfaqes së Tokës, e vërejtur që nga periudha para-industriale (midis viteve 1850 dhe 1900) për shkak të aktiviteteve të njeriut, kryesisht djegia e karburantit fosile, e cila rrit nivelet e gazit serrë që bllokon nxehtësinë në atmosferën e Tokës.

Së bashku me ndryshimet klimatike, që dhe ato janë nxitur nga aktivitetet e njeriut, ato janë kthyer në një nga shqetësimet më të mëdha globale, duke krijuar dhe përçarje mes fuqive të mëdha që janë në dilemë se nga çfarë duhet të heqin dorë për hir të qëndrueshmërisë afatgjatë të globit.

Studimet vlerësojnë se ndryshimi i klimës mund të dëmtojë rreth 4% të prodhimit vjetor ekonomik global deri në vitin 2050, si dhe të godasë në mënyrë shpërpjesëtimore shumë vende të varfra të botës. Edhe në Shqipëri efektet e ndryshimeve klimatike kanë filluar të ndihen tashmë, duke “trazuar” ekosistemet.

Të dhënat zyrtare nga Instituti i Gjeoshkencës tregojnë se temperaturat mesatare vjetore në vitin e fundit shënuan rritje +1.8 Gradë Celsius, ndërkohë që sasia vjetore e reshjeve në formë dëbore dhe shiu, në dy dekadat e fundit, ka pësuar rënie prej rreth 20%.

Ndikimi më i ndjeshëm dhe direkt është në sektorin e prodhimit të energjisë elektrike, në vendin që ka një varësi të lartë nga burimet hidrike dhe po ecën shumë ngadalë në diversifikimin e sektorit.

Bujqësia është sektori tjetër që po preket nga çrregullimi i regjimit termik, veçanërisht në zonat e ulëta gjatë përmbytjeve, apo në zonat mbi ujë në periudhën e nxehtë.

Kushtet e reja të mjedisit po ndikojnë në hartën e shpërndarjes së kulturave bujqësore si të agrumeve, ullirit, pjeshkës, luleshtrydhes, apo dhe serrave me ngrohje diellore.

Ndryshimet klimatike, po sjellin efekte negative në industrinë e verës, duke vënë në pikëpyetje të ardhmen e prodhimit të saj. Klima po prek dhe turizmin, sidomos atë dimëror.

Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN), në një studim të fundit, vuri në dukje se ndryshimet klimatike po rrisin ekspozimin e Shqipërisë ndaj fatkeqësive natyrore, duke rritur frekuencën e përmbytjeve, zjarreve të shpeshta në pyje, etj., duke krijuar dëme me rreth 1.3% të PBB-së dhe prek rreth 5000 në 100.000 banorë.

FMN rekomandon se Shqipëria duhet të gjenerojë të ardhura shtesë për të përmbushur nevojat për investime ndaj ndikimeve të klimës.

Ngrohja globale dhe ndryshimet klimatike janë zhvillime komplekse, që janë krijuar për dekada me radhë dhe do të duan kohë të adresohen (nëse do të arrijnë të adresohen ndonjëherë).

Shqipëria, praktikisht do të duhet të vuajë pasojat dhe të përpiqet të minimizojë efektet e të marrë masat për t’u përballur me sfidat që i rezervon e ardhmja.

Ajo që të gjithë, sidomos politikëbërësit, kanë në dorë është të tregohemi të kujdesshëm me mjedisin dhe ambientin. Tri dekada tranzicion duket se nuk mjaftuan për të mësuar nga gabimet e të shkuarës.

Zhvillimi kaotik i pas viteve ’90 i dha një goditje të fortë mjedisit, përmes prerjes së pyjeve, ndërtimeve pa kriter në lumenj e bregdet, që përshpejtuan erozionin e tokës.

Ndërtimet po vijojnë, sidomos në kryeqytet, duke e kthyer gradualisht Tiranën në një ambient të pajetueshëm, me hapësirat që sa vijnë e ngushtohen, duke ndikuar në cilësinë e ajrit.

Ndotja është një tjetër problem i madh që sërish nuk po arrin të adresohet, madje po përkeqësohet e ndikuar nga dy faktorë kryesorë, së pari ndërtimet dhe së dyti automjetet e vjetra.

Ndryshe nga Europa që po i heq gradualisht automjetet që shkaktojnë ndotje të lartë, Shqipëria vijon të jetë varreza e makinave të Europës, me shumë prej tyre, që lëshojnë tym të zi.

Zgjidhja për plehrat fillon nga fundi, duke shpenzuar mbi 400 milionë euro nga buxheti për të rritur kapacitetet për djegien (incenerimin) në projekte që tashmë janë vërtetuar që janë tërësisht korruptive.

Është e vërtetë që Shqipëria është e vogël përballë sfidës madhore të ndryshimeve klimatike, por nuk mund të vazhdojmë të pranojmë keqpërdorimin që vijon t’i bëhet si burimeve natyrore, hapësirave, mungesës së vëmendjes ndaj faktorëve që nxisin ndotjen apo që theksojnë pasojat negative të ndryshimeve klmatike.

Të gjitha këto i kemi në dorë dhe duhet të fillojmë t’i mirëmenaxhojmë seriozisht si hapi më i rëndësishëm për të zbutur pasojat e pandalshme të ndryshimeve klimatike.

Marrë nga Monitor.al

ngrohje globale

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë