LIVE UPDATES
Ekonomi

Ngrohjes globale nuk kemi çfarë t’i bëjmë, por ndotjes dhe ambientit lokal, po

Së bashku me ndryshimet klimatike, që dhe ato janë nxitur nga aktivitetet e njeriut, ato janë kthyer në një nga shqetësimet më të mëdha globale, duke krijuar dhe përçarje mes fuqive të mëdha që janë në dilemë se nga çfarë duhet të heqin dorë për hir të qëndrueshmërisë afatgjatë të globit.

18 Mars 2023, 07:32 Nga I.A
Ngrohjes globale nuk kemi çfarë t’i bëjmë, por
Foto Ilustruese

TIRANË- Ngrohja globale i referohet rritjes afatgjatë të temperaturës së sipërfaqes së Tokës, e vërejtur që nga periudha para-industriale (midis viteve 1850 dhe 1900) për shkak të aktiviteteve të njeriut, kryesisht djegia e karburantit fosile, e cila rrit nivelet e gazit serrë që bllokon nxehtësinë në atmosferën e Tokës.

Së bashku me ndryshimet klimatike, që dhe ato janë nxitur nga aktivitetet e njeriut, ato janë kthyer në një nga shqetësimet më të mëdha globale, duke krijuar dhe përçarje mes fuqive të mëdha që janë në dilemë se nga çfarë duhet të heqin dorë për hir të qëndrueshmërisë afatgjatë të globit.

Studimet vlerësojnë se ndryshimi i klimës mund të dëmtojë rreth 4% të prodhimit vjetor ekonomik global deri në vitin 2050, si dhe të godasë në mënyrë shpërpjesëtimore shumë vende të varfra të botës. Edhe në Shqipëri efektet e ndryshimeve klimatike kanë filluar të ndihen tashmë, duke “trazuar” ekosistemet.

Të dhënat zyrtare nga Instituti i Gjeoshkencës tregojnë se temperaturat mesatare vjetore në vitin e fundit shënuan rritje +1.8 Gradë Celsius, ndërkohë që sasia vjetore e reshjeve në formë dëbore dhe shiu, në dy dekadat e fundit, ka pësuar rënie prej rreth 20%.

Ndikimi më i ndjeshëm dhe direkt është në sektorin e prodhimit të energjisë elektrike, në vendin që ka një varësi të lartë nga burimet hidrike dhe po ecën shumë ngadalë në diversifikimin e sektorit.

Bujqësia është sektori tjetër që po preket nga çrregullimi i regjimit termik, veçanërisht në zonat e ulëta gjatë përmbytjeve, apo në zonat mbi ujë në periudhën e nxehtë.

Kushtet e reja të mjedisit po ndikojnë në hartën e shpërndarjes së kulturave bujqësore si të agrumeve, ullirit, pjeshkës, luleshtrydhes, apo dhe serrave me ngrohje diellore.

Ndryshimet klimatike, po sjellin efekte negative në industrinë e verës, duke vënë në pikëpyetje të ardhmen e prodhimit të saj. Klima po prek dhe turizmin, sidomos atë dimëror.

Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN), në një studim të fundit, vuri në dukje se ndryshimet klimatike po rrisin ekspozimin e Shqipërisë ndaj fatkeqësive natyrore, duke rritur frekuencën e përmbytjeve, zjarreve të shpeshta në pyje, etj., duke krijuar dëme me rreth 1.3% të PBB-së dhe prek rreth 5000 në 100.000 banorë.

FMN rekomandon se Shqipëria duhet të gjenerojë të ardhura shtesë për të përmbushur nevojat për investime ndaj ndikimeve të klimës.

Ngrohja globale dhe ndryshimet klimatike janë zhvillime komplekse, që janë krijuar për dekada me radhë dhe do të duan kohë të adresohen (nëse do të arrijnë të adresohen ndonjëherë).

Shqipëria, praktikisht do të duhet të vuajë pasojat dhe të përpiqet të minimizojë efektet e të marrë masat për t’u përballur me sfidat që i rezervon e ardhmja.

Ajo që të gjithë, sidomos politikëbërësit, kanë në dorë është të tregohemi të kujdesshëm me mjedisin dhe ambientin. Tri dekada tranzicion duket se nuk mjaftuan për të mësuar nga gabimet e të shkuarës.

Zhvillimi kaotik i pas viteve ’90 i dha një goditje të fortë mjedisit, përmes prerjes së pyjeve, ndërtimeve pa kriter në lumenj e bregdet, që përshpejtuan erozionin e tokës.

Ndërtimet po vijojnë, sidomos në kryeqytet, duke e kthyer gradualisht Tiranën në një ambient të pajetueshëm, me hapësirat që sa vijnë e ngushtohen, duke ndikuar në cilësinë e ajrit.

Ndotja është një tjetër problem i madh që sërish nuk po arrin të adresohet, madje po përkeqësohet e ndikuar nga dy faktorë kryesorë, së pari ndërtimet dhe së dyti automjetet e vjetra.

Ndryshe nga Europa që po i heq gradualisht automjetet që shkaktojnë ndotje të lartë, Shqipëria vijon të jetë varreza e makinave të Europës, me shumë prej tyre, që lëshojnë tym të zi.

Zgjidhja për plehrat fillon nga fundi, duke shpenzuar mbi 400 milionë euro nga buxheti për të rritur kapacitetet për djegien (incenerimin) në projekte që tashmë janë vërtetuar që janë tërësisht korruptive.

Është e vërtetë që Shqipëria është e vogël përballë sfidës madhore të ndryshimeve klimatike, por nuk mund të vazhdojmë të pranojmë keqpërdorimin që vijon t’i bëhet si burimeve natyrore, hapësirave, mungesës së vëmendjes ndaj faktorëve që nxisin ndotjen apo që theksojnë pasojat negative të ndryshimeve klmatike.

Të gjitha këto i kemi në dorë dhe duhet të fillojmë t’i mirëmenaxhojmë seriozisht si hapi më i rëndësishëm për të zbutur pasojat e pandalshme të ndryshimeve klimatike.

Marrë nga Monitor.al

ngrohje globale

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta