LIVE UPDATES
Ekonomi

Çfarë fitojnë bizneset europiane nga gara e subvencioneve të gjelbra

Politikanët europianë kishin frikë se industria e teknologjisë së pastër në Europë, do të hijezohej nga Amerika, me subvencionet e saj, që arrinin në rreth 400 miliardë dollarë gjatë dhjetë viteve. Për të ndaluar këtë, disa politikanë të BE-së, argumentuan se blloku do të duhej të paktën të arrinte shifrat e aktit amerikan, shkruan The Economist.

11 Mars 2023, 07:04 Nga A.B

Çfarë fitojnë bizneset europiane nga gara e subvencioneve

Verën e kaluar, udhëheqësit europianë morën një lajm të keq nga përtej Atlantikut. Ky ishte Akti i Uljes së Inflacionit (IRA), një ligj prej 725 faqesh i miratuar në gusht, për të përshpejtuar dekarbonizimin e Amerikës.

Politikanët europianë kishin frikë se industria e teknologjisë së pastër në Europë, do të hijezohej nga Amerika, me subvencionet e saj, që arrinin në rreth 400 miliardë dollarë gjatë dhjetë viteve. Për të ndaluar këtë, disa politikanë të BE-së, argumentuan se blloku do të duhej të paktën të arrinte shifrat e aktit amerikan, shkruan The Economist.

Deri tani, zhurma ka qarkulluar kryesisht vetëm mes politikanëve. Shqetësimet për një eksod të gjelbër janë zbehur. Kur krerët e qeverive të kontinentit u mblodhën kohët e fundit në Bruksel, ata nuk derdhën miliarda euro shtesë për përpjekjet e gjelbërimit të BE-së, të cilat tashmë janë të krahasueshme me aktin amerikan për nga bujaria.

Ata gjithashtu nuk zbutën as rregullat kundër ndihmës shtetërore, gjë që do të kishte nxitur shtetet anëtare, të cilat shpenzojnë më tepër. Në vend të kësaj, u përqendruan në rritjen e efikasitetit të sistemit për dhënien e parave.

Në sytë e përkrahësve europianë, bukuria e aktit amerikan nuk qëndron te madhësia, por te thjeshtësia e tij. Rregullat janë të njëjta për të gjithë Amerikën. Marrja e kredive tatimore, granteve ose kredive të buta, është e thjeshtë me kusht që një firmë të plotësojë kriteret, të tilla si investimi në një sektor të caktuar.

Ligji cakton shuma për teknologji të posaçme, si energjia diellore ose kapja dhe ruajtja e karbonit (shih grafikun). Prodhuesit e hidrogjenit “të gjelbër”, të prodhuar me energji të rinovueshme, mund të marrin kredi tatimore deri në 3 dollarë për kilogram gaz.

Imitimi i saktë i këtij organizimi do të ishte i papërfytyrueshëm në Europë. BE-ja mund ta shohë veten si një bashkim gjithnjë e më i ngushtë, por taksat janë ende një çështje kombëtare, gjë që përjashton stimujt tatimorë në mbarë kontinentin.

Nëse shtetet anëtare duan të ofrojnë kredi ose subvencione të tjera, ata zakonisht kanë nevojë për miratimin e Komisionit Europian, detyra e të cilit është të sigurojë kushte të barabarta në tregun e përbashkët të BE-së. Në grupin e skemave kombëtare, BE-ja ka shtuar së fundmi disa programe grantesh që përfshijnë gjithë bllokun, si InvestEU dhe Fondi i Inovacionit, për të mbështetur teknologjinë e pastër.

Rezultati është i bezdisshëm, veçanërisht për kompanitë më të vogla që kanë nevojë për fonde për të rritur projektet e tyre, thotë Craig Douglas nga World Fund, një firmë e kapitalit sipërmarrës, e cila ka përvojë të gjatë me burokracinë e BE-së për subvencionet.

Për të pasur një shans për të përfituar nga një mundësi financimi, firmat startup shpesh duhet të punësojnë firma konsulence të shtrenjta, për t’i ndihmuar të shkruajnë propozime për grante.

“Do të na duheshin të paktën katër persona me kohë të plotë për ta kuptuar këtë”, shpjegon Vaitea Cowan, bashkëthemelues i kompanisë Enapter, një prodhues i elektrolizuesve, makinerive që prodhojnë hidrogjen.

Pasi kryhet një aplikim, mund të duhen disa muaj ose vite përpara se të merret një vendim. Në rastin e firmës Plastic Energy, që riciklon mbetjet plastike, një herë u desh aq shumë kohë sa “dokumentet duheshin dorëzuar sërish sepse firma humbi një afat për shkak të vonesave”, raporton shefi i saj Carlos Monreal. Vendimet zakonisht vijnë pa shpjegim.

“Është një kuti e zezë. Duhet të ketë një dialog”, thotë Henrik Henriksson, shefi i kompanisë H2 Green Steel, i cili po ngre një fabrikë çeliku në Suedinë Veriore, të fuqizuar nga hidrogjeni i gjelbër. Dhe subvencionet e gjelbra të BE-së, nuk kanë synime të qarta.

Jules Besnainou nga firma Cleantech, vëren se shumica e parave nuk shkojnë për firmat startup të kontinentit, të cilat zakonisht janë më inovative, por për firmat e mëdha, të cilat jo gjithmonë kanë nevojë për mbështetjen e qeverisë.

Projektligji i komisionit “Plani Industrial i Marrëveshjes së Gjelbër”, i paraqitur më 1 shkurt, përpiqet të ndreqë këto mangësi. Plani synon të thjeshtojë programet e BE-së dhe të rregullojë miratimin e mjeteve kombëtare të financimit të gjelbër në Bruksel.

Ai propozon një ankand “të lehtë nga ana administrative” për prodhuesit e hidrogjenit të gjelbër: bazuar në ofertat e tyre, fituesit do të marrin një çmim, për çdo kilogram gaz të prodhuar gjatë dhjetë viteve.

Skema do të ofrojë stimuj në shumën prej 800 milionë eurosh (860 milionë dollarë). Duket qartë se akti amerikan IRA, e ka tronditur BE-në që të mendojë më shumë për subvencionet e saj të gjelbra, thotë Jeromin Zettelmeyer, i cili drejton firmën Bruegel në Bruksel.

Kjo mund të jetë e vërtetë. Megjithatë, ata që kanë lexuar tetë faqet që flasin mbi “përshpejtimin e qasjes në financa”, të cilat përmendin jo më pak se një duzinë programesh të ndryshme me akronime, mund të mos jenë aq optimistë.

Claudio Spadacini, shefi i Energy Dome, një firmë italiane që përdor dioksid karboni të lëngshëm për të ruajtur energjinë, i miraton lëvizjet e BE-së, por ende shpreson të përfitojë nga akti amerikan IRA. Zonja Cowan nga Enapter, firma e së cilës sapo ka ndërtuar një fabrikë në Gjermani, po merr shumë telefonata nga qeveritë e shteteve amerikane që kur u miratua akti IRA.

“Ata po na shtrojnë tapetin e kuq”, thotë ajo./MONITOR

subvencione

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta