LIVE UPDATES
Ekonomi

Çfarë fitojnë bizneset europiane nga gara e subvencioneve të gjelbra

Politikanët europianë kishin frikë se industria e teknologjisë së pastër në Europë, do të hijezohej nga Amerika, me subvencionet e saj, që arrinin në rreth 400 miliardë dollarë gjatë dhjetë viteve. Për të ndaluar këtë, disa politikanë të BE-së, argumentuan se blloku do të duhej të paktën të arrinte shifrat e aktit amerikan, shkruan The Economist.

11 Mars 2023, 07:04 Nga A.B

Çfarë fitojnë bizneset europiane nga gara e subvencioneve

Verën e kaluar, udhëheqësit europianë morën një lajm të keq nga përtej Atlantikut. Ky ishte Akti i Uljes së Inflacionit (IRA), një ligj prej 725 faqesh i miratuar në gusht, për të përshpejtuar dekarbonizimin e Amerikës.

Politikanët europianë kishin frikë se industria e teknologjisë së pastër në Europë, do të hijezohej nga Amerika, me subvencionet e saj, që arrinin në rreth 400 miliardë dollarë gjatë dhjetë viteve. Për të ndaluar këtë, disa politikanë të BE-së, argumentuan se blloku do të duhej të paktën të arrinte shifrat e aktit amerikan, shkruan The Economist.

Deri tani, zhurma ka qarkulluar kryesisht vetëm mes politikanëve. Shqetësimet për një eksod të gjelbër janë zbehur. Kur krerët e qeverive të kontinentit u mblodhën kohët e fundit në Bruksel, ata nuk derdhën miliarda euro shtesë për përpjekjet e gjelbërimit të BE-së, të cilat tashmë janë të krahasueshme me aktin amerikan për nga bujaria.

Ata gjithashtu nuk zbutën as rregullat kundër ndihmës shtetërore, gjë që do të kishte nxitur shtetet anëtare, të cilat shpenzojnë më tepër. Në vend të kësaj, u përqendruan në rritjen e efikasitetit të sistemit për dhënien e parave.

Në sytë e përkrahësve europianë, bukuria e aktit amerikan nuk qëndron te madhësia, por te thjeshtësia e tij. Rregullat janë të njëjta për të gjithë Amerikën. Marrja e kredive tatimore, granteve ose kredive të buta, është e thjeshtë me kusht që një firmë të plotësojë kriteret, të tilla si investimi në një sektor të caktuar.

Ligji cakton shuma për teknologji të posaçme, si energjia diellore ose kapja dhe ruajtja e karbonit (shih grafikun). Prodhuesit e hidrogjenit “të gjelbër”, të prodhuar me energji të rinovueshme, mund të marrin kredi tatimore deri në 3 dollarë për kilogram gaz.

Imitimi i saktë i këtij organizimi do të ishte i papërfytyrueshëm në Europë. BE-ja mund ta shohë veten si një bashkim gjithnjë e më i ngushtë, por taksat janë ende një çështje kombëtare, gjë që përjashton stimujt tatimorë në mbarë kontinentin.

Nëse shtetet anëtare duan të ofrojnë kredi ose subvencione të tjera, ata zakonisht kanë nevojë për miratimin e Komisionit Europian, detyra e të cilit është të sigurojë kushte të barabarta në tregun e përbashkët të BE-së. Në grupin e skemave kombëtare, BE-ja ka shtuar së fundmi disa programe grantesh që përfshijnë gjithë bllokun, si InvestEU dhe Fondi i Inovacionit, për të mbështetur teknologjinë e pastër.

Rezultati është i bezdisshëm, veçanërisht për kompanitë më të vogla që kanë nevojë për fonde për të rritur projektet e tyre, thotë Craig Douglas nga World Fund, një firmë e kapitalit sipërmarrës, e cila ka përvojë të gjatë me burokracinë e BE-së për subvencionet.

Për të pasur një shans për të përfituar nga një mundësi financimi, firmat startup shpesh duhet të punësojnë firma konsulence të shtrenjta, për t’i ndihmuar të shkruajnë propozime për grante.

“Do të na duheshin të paktën katër persona me kohë të plotë për ta kuptuar këtë”, shpjegon Vaitea Cowan, bashkëthemelues i kompanisë Enapter, një prodhues i elektrolizuesve, makinerive që prodhojnë hidrogjen.

Pasi kryhet një aplikim, mund të duhen disa muaj ose vite përpara se të merret një vendim. Në rastin e firmës Plastic Energy, që riciklon mbetjet plastike, një herë u desh aq shumë kohë sa “dokumentet duheshin dorëzuar sërish sepse firma humbi një afat për shkak të vonesave”, raporton shefi i saj Carlos Monreal. Vendimet zakonisht vijnë pa shpjegim.

“Është një kuti e zezë. Duhet të ketë një dialog”, thotë Henrik Henriksson, shefi i kompanisë H2 Green Steel, i cili po ngre një fabrikë çeliku në Suedinë Veriore, të fuqizuar nga hidrogjeni i gjelbër. Dhe subvencionet e gjelbra të BE-së, nuk kanë synime të qarta.

Jules Besnainou nga firma Cleantech, vëren se shumica e parave nuk shkojnë për firmat startup të kontinentit, të cilat zakonisht janë më inovative, por për firmat e mëdha, të cilat jo gjithmonë kanë nevojë për mbështetjen e qeverisë.

Projektligji i komisionit “Plani Industrial i Marrëveshjes së Gjelbër”, i paraqitur më 1 shkurt, përpiqet të ndreqë këto mangësi. Plani synon të thjeshtojë programet e BE-së dhe të rregullojë miratimin e mjeteve kombëtare të financimit të gjelbër në Bruksel.

Ai propozon një ankand “të lehtë nga ana administrative” për prodhuesit e hidrogjenit të gjelbër: bazuar në ofertat e tyre, fituesit do të marrin një çmim, për çdo kilogram gaz të prodhuar gjatë dhjetë viteve.

Skema do të ofrojë stimuj në shumën prej 800 milionë eurosh (860 milionë dollarë). Duket qartë se akti amerikan IRA, e ka tronditur BE-në që të mendojë më shumë për subvencionet e saj të gjelbra, thotë Jeromin Zettelmeyer, i cili drejton firmën Bruegel në Bruksel.

Kjo mund të jetë e vërtetë. Megjithatë, ata që kanë lexuar tetë faqet që flasin mbi “përshpejtimin e qasjes në financa”, të cilat përmendin jo më pak se një duzinë programesh të ndryshme me akronime, mund të mos jenë aq optimistë.

Claudio Spadacini, shefi i Energy Dome, një firmë italiane që përdor dioksid karboni të lëngshëm për të ruajtur energjinë, i miraton lëvizjet e BE-së, por ende shpreson të përfitojë nga akti amerikan IRA. Zonja Cowan nga Enapter, firma e së cilës sapo ka ndërtuar një fabrikë në Gjermani, po merr shumë telefonata nga qeveritë e shteteve amerikane që kur u miratua akti IRA.

“Ata po na shtrojnë tapetin e kuq”, thotë ajo./MONITOR

subvencione

Sondazh

Poll

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më