LIVE UPDATES
Ekonomi

Ekonomia shqiptare pa amortizatorë, po ndërton shumë, por mbrohet pak

Nafta është shtrenjtuar, rrugët detare janë bërë më të rrezikshme dhe tregjet po reagojnë me nervozizëm. Si gjithmonë, vala përfundimtare përplaset te konsumatori, nga faturat e energjisë te çmimet e ushqimeve.

22 Mars 2026, 10:18 Nga E.d
Ekonomia shqiptare pa amortizatorë, po ndërton shumë, por mbrohet
Foto ilustruse

Në një botë ku tensionet gjeopolitike janë bërë pothuajse rutinë, ekonomia globale po lëviz mbi një terren gjithnjë e më të pasigurt. Kriza në Lindjen e Mesme po reflektohet menjëherë në çmimet e naftës, në kostot e transportit dhe në zinxhirët e furnizimit.

Nafta është shtrenjtuar, rrugët detare janë bërë më të rrezikshme dhe tregjet po reagojnë me nervozizëm. Si gjithmonë, vala përfundimtare përplaset te konsumatori, nga faturat e energjisë te çmimet e ushqimeve.

Bota sot është më e lidhur se kurrë, por pikërisht kjo e bën edhe më të brishtë. Një konflikt rajonal prodhon efekte globale në kohë rekord. Lufta në Ukrainë e tregoi këtë qartë: tregjet e energjisë u përmbysën, zinxhirët e furnizimit u çrregulluan dhe u deshën vite që ekonomia europiane të gjente një ekuilibër të ri. Globalizimi nuk është më vetëm një avantazh, por edhe një burim rreziku.

Në këtë realitet, Shqipëria nuk mund të jetë përjashtim. Një ekonomi e vogël dhe e hapur nuk ka luksin të izolohet nga krizat e jashtme. Por pyetja që mbetet pa përgjigje është tjetër: sa amortizatorë ka vendi për t’i përballuar këto goditje?

Në pamje të parë, gjithçka duket në rregull. Madje, nëse u beson statistikave, ka edhe lajme të mira, ekonomia po rritet me norma të qëndrueshme, duke ia kaluar shumë shteteve të Europës. Të dhënat e fundit të INSTAT treguan se sektori që po ecën më mirë është ai i pasurive të paluajtshme.

Shitjet janë rritur me rreth 36% dhe ndërtimi vijon të jetë motori kryesor i rritjes. Një lajm i shkëlqyer, nëse nuk do të ishte paksa ironik fakti që, në një kohë krize globale, ekonomia jonë po gjen siguri te tullat dhe betoni!

Në anën tjetër të tabelës, industria ka hyrë prej kohësh në territor rënës, duke humbur peshë dhe ritëm. Pra, ndërtojmë më shumë, por prodhojmë më pak. Një model që funksionon mirë në kohë të qeta, por që rrallëherë u reziston goditjeve.

Paradoksi bëhet edhe më i fortë te bujqësia. Shqipëria ka një nga peshat më të larta të këtij sektori në Europë, rreth 15% të PBB-së, shumë më lart se mesatarja prej rreth 2% në BE.

Megjithatë, raftet e tregjeve mbushen me produkte të importuara dhe çmimet për konsumatorët janë gjithnjë e më të larta, duke ia kaluar madje dhe mesatares së Bashkimit Europian, siç zbuloi së fundmi dhe indeksi i Eurostat.

Në një vend bujqësor, zarzavatet po shndërrohen në mall luksi. Zhvillimi më pozitiv i viteve të fundit ka qenë turizmi, po dhe ai në këtë rast është thikë me dy presa: Mund të ndodhë që kriza të na sjellë më shumë turistë, pasi ata do t’u largohen vendeve të konflikteve.

Por edhe mund të ndodhë që situata të përshkallëzohet dhe ata të mos lëvizin fare nga shtëpia. Askush nuk mund ta parashikojë se çfarë do të ndodhë!

Në këtë tablo, mungesa e amortizatorëve bëhet e dukshme. Në Europë, vende si Italia, kanë ndërhyrë me paketa antikrizë për të zbutur goditjet nga rritja e çmimeve dhe pasiguritë globale, si lëvizja e fundit për të ulur përkohësisht akcizën. Këto janë masa të menjëhershme, por të domosdoshme, për të mbrojtur ekonominë.

Në Shqipëri, një reflektim i tillë mungon. Nuk ka një paketë të qartë për të përballuar krizat e jashtme, ndërsa ekonomia vazhdon të mbështetet te sektorë që japin fitime të shpejta, por pak qëndrueshmëri.

Te ne këto raste i shfrytëzojnë për të ngritur Borde, apo mekanizma të tjerë, që ndonjëherë në vend të ndihmojnë, godasin më të dobëtit. Edhe vendimi për të ulur akcizën e karburantit me 20%, ka një efekt të papërfillshëm në çmim, me 8-10 lekë për litër, që nuk arrin të amortizojë rritjet e njëpasnjëshme me gati 40 lekë për litër muajin e fundit.

Dhe këtu qëndron thelbi. Në një botë që lëkundet gjithnjë e më shpesh, ekonomitë që mbijetojnë nuk janë ato që nuk goditen, por ato që kanë amortizatorë: industri funksionale, bujqësi produktive, eksporte konkurruese dhe politika të menduara për kohë të vështira.

Shqipëria, për momentin, duket se po udhëton ndryshe. Një ekonomi që ndërton shumë, por mbrohet pak. Në një kohë kur goditjet ekonomike po bëhen gjithnjë e më të shpeshta, pyetja nuk është më nëse do të vijë kriza e radhës, por sa të përgatitur jemi për ta përballuar.

Dhe nëse ekonomia vazhdon të mbështetet në sektorë që japin siguri vetëm në dukje, atëherë çdo lëkundje e jashtme do të ndihet më fort se sa duhet. Sepse në fund, një ekonomi pa amortizatorë nuk është thjesht e ekspozuar, është e pambrojtur./Monitor.al

iran lufta nafta

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë