LIVE UPDATES
Ekonomi

Pagat mbajnë buxhetin, investimet nuk prodhojnë rritje

Teksa burimet kryesore të rritjes po shfaqin shenja maturimi, me agoninë e industrisë dhe bujqësisë dhe eksportet me rënie, arkës së shtetit i duhet të gjejë një linjë të re për të mbajtur ritmin e shpenzimeve gjithnjë e në rritje.

22 Mars 2026, 07:15 Nga E.d
Pagat mbajnë buxhetin, investimet nuk prodhojnë rritje
Foto ilustruse

Ekonomia shqiptare dha shenjat e para të lodhjes, pas një periudhe kur buxheti i shtetit u ushqye nga bumi i ndërtimit, shifrat rekord të turizmit dhe rritja e pagave përmes indeksimit dhe një reagim më i mirë nga tregu i punës.

Teksa burimet kryesore të rritjes po shfaqin shenja maturimi, me agoninë e industrisë dhe bujqësisë dhe eksportet me rënie, arkës së shtetit i duhet të gjejë një linjë të re për të mbajtur ritmin e shpenzimeve gjithnjë e në rritje.

Vitin e kaluar, buxheti publik arkëtoi 44.3 miliardë lekë më shumë se në 2024, me rritje 6.2%, ritmi më i ulët që pas pandemisë. Për më tepër, 78% e rritjes erdhi nga tatimet mbi pagën dhe kontributet shoqërore dhe shëndetësore.

Ekonomistët mendojnë se në një sistem të shëndetshëm, rritja duhet të jetë produkt i shpërndarë mes konsumit dhe fitimeve të bizneseve. Mirëpo, fakti që motori i vetëm që prodhon para për shtetin mbetet paga (përmes TAP dhe sigurimeve), dëshmon një rritje të barrës për klasën e mesme dhe profesionistët.

Sipas ekspertit të ekonomisë, Oltion Rrumbullaku, sistemi fiskal shqiptar po pëson një ndryshim rrënjësor strukturor, ku tatimet mbi pagat po bëhen kolona kryesore e sistemit. Sipas tij, nëse historikisht TVSH-ja ka qenë shtylla e buxhetit, viti 2024 shënoi kthesën e parë ku tatimi mbi pagat e tejkaloi atë, një trend që po thellohet ndjeshëm gjatë vitit 2025 dhe pritet të forcohet edhe më shumë në 2026, si pasojë e rritjes së pagës minimale.

Sipas ekspertit, efekti që nisi me reformën e pagave në administratën publike gjatë viteve 2023-2024, tashmë është pasqyruar plotësisht edhe në sektorin privat.

Megjithatë, kjo ngre pikëpyetje mbi qëndrueshmërinë e ardhshme, ndërkohë që sektori i ndërtimit po shkon drejt maturimit, sektori i turizmit, pavarësisht rritjes, vijon të ketë hapësira të mëdha evazioni dhe nuk po kontribuon në arkën e shtetit proporcionalisht me xhiron e tij.

Në këtë kontekst, tatimet mbi pagat po kthehen “de facto” në kolonën kryesore të sistemit, duke mbajtur peshën që dikur e mbante konsumi. Rritja e pagave gjithashtu u kthye në instrumentin kryesor për rritjen e ekonomisë dy vitet e fundit.

Në vitin 2024, ekonomia shqiptare u rrit rreth 4%, por nëse shihen të detajuar kontribuuesit në këtë ecuri, realiteti është zhgënjyes. Në vend që rritja të ushqehet nga prodhimi, ndërtimi, tregtia dhe shërbimet apo industria, ajo është mbajtur kryesisht nga efekti fiskal i taksave neto dhe shpenzimet publike për pagat e administratës, duke theksuar një model të rritjes së nxitur nga politika buxhetore dhe jo nga baza reale prodhuese.

Kjo tendencë ka vijuar edhe në vitin 2025, ku sektori i administratës publike ka qenë kontribuuesi më i madh i rritjes së PBB-së deri në fund të 9-mujorit.

Në krahun tjetër të bilancit buxhetor, shpenzimet u dominuan nga pagesat e pensioneve që kaluan një faturë 204 miliardë lekë, mbi 2 miliardë euro ose 25% e totalit të shpenzimeve. Shpenzimet kapitale ishin zëri i dytë më i madh, me rreth 132 miliardë lekë, mbi 1.3 miliardë euro. Gjatë dekadës së fundit nga 2014-2025 janë shpenzuar rreth 10 miliardë euro në zërin e investimeve, rreth 4,200 euro për frymë.

Krahasimi me fqinjët tanë, si Kosova apo Maqedonia e Veriut, tregon se Shqipëria, ndonëse shpenzon më shumë në vlerë absolute, vuan nga mungesa e efikasitetit. Ndërsa rajoni po mbyll korridoret strategjikë dhe po investon në pavarësi energjetike, kapitali shqiptar shpesh digjet në procese të gjata burokratike, riparime të vazhdueshme të veprave të ndërtuara keq dhe projekte PPP me kosto të fryra.

Në krahun e të ardhurave gjithnjë e më shumë po reduktohet hapësira kontribuuese e biznesit, dhe në anën tjetër, investimet publike nuk po nxisin rritjen ekonomike./Monitor.al

investimet prodhim ekonomi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë