LIVE UPDATES
Editorial

Pse njerëzit ende vdesin, pa arsye, nga SIDA?

Pengesat më të mëdha që ende mbeten në luftën kundër HIV/AIDS në rajonin tonë, dhe në të vërtetë në pjesën më të madhe të botës sonë, janë politike. Mjedise kufizuese dhe intolerante. Stigmë, diskriminim e madje edhe kriminalizim i transmetimit të HIV. I Mungesë dhe vonesa të implementimit të ndërhyrjeve të bazuara në prova dhe rekomandimeve më të fundit.

2 Dhjetor 2024, 19:48 Nga Hans Henri P. Kluge dhe Robb Butler

 

Pse njerëzit ende vdesin, pa arsye, nga SIDA?
Hans Henri P. Kluge (Drejtor Rajonal i OBSH-së për Europën) dhe Robb Butler (Drejtor i Divizionit të Sëmundjeve Transmetuese, Mjedisit dhe Shëndetit, Zyra Rajonale e OBSH-së për Europën)

Kjo ishte pyetja që na bëri në OBSH/Europë një i ri nga rrjeti ynë Youth4Health. Përgjigja jonë, e thjeshtë dhe e trishte: arsyet këtu nuk janë mjekësore.

Pengesat më të mëdha që ende mbeten në luftën kundër HIV/AIDS në rajonin tonë, dhe në të vërtetë në pjesën më të madhe të botës sonë, janë politike. Mjedise kufizuese dhe intolerante. Stigmë, diskriminim e madje edhe kriminalizim i transmetimit të HIV. I Mungesë dhe vonesa të implementimit të ndërhyrjeve të bazuara në prova dhe rekomandimeve më të fundit.

Sot ne i disponojmë të gjitha mjekimet, mjetet dhe teknologjitë për t'i dhënë fund SIDA-s. Një test HIV pozitiv nuk është më një dënim me vdekje. Përmirësimet dramatike në terapinë antiretrovirale (ART), i lejojnë njerëzit e prekur nga HIV që të bëjnë jetë të shëndetshme dhe të gjatë – veçanërisht nëse ata diagnostikohen herët dhe trajtohen me antiviralët .
Në të vërtetë, më shumë se kurrë njerëzit po marrin medikamente shpëtimtare për jetën. Algoritmet e reja diagnostikuese bëjnë të mundur evidentimin e diagnozës brenda ditës. Testet mund të kryhen në mjediset komunitare ose në shtëpi. Dhe, të mos harrojmë, ne kemi mjete parandaluese shumë efektive si profilaksia para ekspozimit ose PrEP dhe – aspak pa rëndësi – prezervativët.

Kutia jonë e mjeteve për HIV është plot, por përparimi ende mbetet i pabarabartë dhe jo I qendrueshem. Parandalimi, testimi dhe trajtimi nuk po arrijnë ende tek të gjithë njerëzit. Kjo bëhet e qartë po të shikojmë shifrat.

Në Rajonin Europian të OBSH-së, që mbulon 53 vende në Europë dhe Azinë Qendrore, numri i infeksioneve të reja me HIV në vitin 2024 u rrit me 7% krahasuar me vitin 2010. Një ndër dy persona që rezultojnë pozitiv për HIV në të gjithë Rajonin diagnostikohet me vonesë. Gjysma e të gjithë njerëzve që jetojnë me HIV në Europën Lindore dhe Azinë Qendrore ende nuk marrin ART dhe vetëm 42% kanë arritur ta mbajne vlera nën kontroll të virusit – që do të thotë se nuk e transmetojnë më atë.

Për t'i dhënë fund një herë e mirë SIDA-s, ne duhet të kapërcejmë pengesat kokëforta dhe të ndërmarrim veprime.
Pikë së pari, vendet duhet ta depolitizojnë reagimin ndaj HIV-it.

Nëse I hedhim një sy Europës dhe Azisë Qendrore, shohim se shumë vende ende kanë qasje diskriminuese dhe regresive ndaj kontigjenteve kryesore – duke përfshirë punonjësit e seksit, burrat që bëjnë seks me burra, personat transgjinorë dhe njerëzit që injektojnë drogë – dhe, në përgjithësi, ndaj njerëzve që jetojnë me HIV. Shumë vende ende e trajtojnë shëndetin seksual dhe seksualitetin si një tabu. Ndonëse disa vende kanë përparuar në këtë drejtim, edhe pse ngadalë, të tjera në fakt kanë pësuar regres me kalimin e kohës mes prirjeve dhe modeleve politike jo favorizues (cit> do adaptoja une nese pranohet).

Por mos gaboni: stigma e lidhur me HIV është një problem, në një masë apo në një tjetër, në çdo vend dhe shoqëri. Ne duhet të sigurojmë që politikat e lidhura me HIV-in të jenë empatike e jo ndëshkuese. Ne duhet t'i trajtojmë njerëzit e rrezikuar, ata që jetojnë me ose të prekur nga HIV me mirësi dhe dinjitet - brenda mjediseve të kujdesit shëndetësor dhe në komunitet. Ne duhet të krijojmë hapësira të sigurta për njerëzit – pavarësisht se kush ose ku janë – për të hyrë në shërbimet dhe për ta kthyer në normë testimin.

Edukimi dhe ndërgjegjësimi publik në fund të fundit mbeten armët tona më të mira kundër stigmës, duke përfshirë edukimin gjithëpërfshirës seksual të përshtatshëm për moshën, që u siguron të rinjve një bazë për ndjeshmëri, jetë dhe dashuri.
Së dyti, vendet dhe partnerët e zhvillimit duhet të investojnë në përgjigjen ndaj HIV-it për të përdorur inovacione të reja.
Në korrik të këtij viti, UNAIDS raportoi se pandemia globale e AIDS-it mund të përfundojë deri në vitin 2030, nëse udhëheqësit rrisin burimet, veçanërisht për parandalimin e HIV-it. Duke i dhënë përparësi qasjeve të kombinuara të parandalimit, ne mund të reduktojmë infektimet e reja.

Ne gjithashtu duhet ta mbajmë këmbën në gaz për të arritur "objektivat 95" në të gjithë Rajonin Europian të OBSH-së në tërësi. Zhvilluar nga UNAIDS si një objektiv per t’u arritur dhe pjese e Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm 2030, ‘95-95-95’ nënkupton arritjen që së pari, 95% të njerëzve që jetojnë me HIV dinë statusin e tyre, 95% e njerëzve me infeksion HIV të diagnostikuar, janë nën regjim te siguruar trajtimi me ART , dhe 95% të njerëzve që marrin ART të kenë arritur supresimin (vlerat nën normë) të virusit. Ne nuk mund të dominojmë mbi një epidemi 40-vjeçare vetëm me mjete dhe modele të vjetra – të tilla si qasjet joreale për frenimin ndaj seksit ose duke u mbështetur ekskluzivisht te prezervativët – kur kemi modele të reja, duke përfshirë PrEP, vetë-testimet dhe gjeneratën e fundit të ART. Vetëm duke vepruar ndryshe mund ta kapërcejmë kurbën.

Së treti, ne duhet të arrijmë tek njerëzit me anë të informacionit, parandalimit, testimit dhe trajtimit. Fakti që shumica e diagnostikimeve të HIV-it bëhen shumë vonë tregon se ne duhet të ndryshojmë strategjitë tona të testimit dhe t'i arrijmë njerëzit shumë më herët. Çdo diagnozë e hershme mund të ndihmojë në parandalimin e gjëndjeve klinike të rënda dhe transmetimin e mëtejshëm. Kjo do të thotë se popullatat kryesore në veçanti duhet të ndihen të sigurta se mund të përfitojnë nga informacioni, parandalimi dhe testimi në mjedise të sigurta. Fakt tronditës mbetet se mjediset e kujdesit shëndetësor dhe personeli, shpesh mund të shfaqin disa nga stigmat dhe diskriminimet më të këqija të lidhura me HIV - duke i trembur njerëzit dhe duke frenuar ata të mos kenë akses në shërbimet shëndetësore që shpëtojnë. Ne duhet të sigurohemi që fushatat ndërgjegjësuese t’u kundërvihen këtyre keqkuptimeve të rrënjosura thellë.

Së fundi, qasja në shërbimet e parandalimit, trajtimit dhe kujdesit për HIV-in janë të gjitha pjesë e të drejtës së njeriut për shëndet. Të gjithë duhet të kenë akses në shërbimet shëndetësore që i nevojiten, kur dhe ku i nevojiten. Shoqëritë tona i kanë medikamentet dhe mjetet e nevojshme për t'i dhënë fund SIDA-s. Tani ne duhet t'i përdorim ato për t'u siguruar që të gjithë mund të përfitojnë.

Në fillim të vitit 2025, Zyra Rajonale e OBSH-së për Europën do të konsultohet me vendet në rajonin e Europian në lidhje me përpjekjet e përbashkëta për të arritur ‘objektivat 95’. Përpjekjet tona të vazhdueshme për përgjigjen ndaj HIV/AIDS nuk do të qëndrojnë të veçuara, por do të integrohen më gjerësisht në kontrollin e sëmundjeve infektive, duke përfshirë infeksione të tjera seksualisht të transmetueshme.

Kemi kriza të shumta të shëndetit publik që trokasin në derën tonë, që kërkojnë vëmendje, nga ndryshimi i klimës deri tek rezistenca në rritje ndaj antibiotikëve që shpëtojnë jetë. Këto janë sfida të mëdha, të frikshme, pa përgjigje të lehta – krahasuar me HIV-in ku ne e dimë saktësisht se çfarë duhet bërë.

Por, a kemi vullnetin politik të nevojshëm për të shtuar përpjekjet ndaj HIV-it? Për të hequr stigmën brenda sektorit shëndetësor? Për të investuar në mënyrë optimale në diagnostikime dhe terapi? Për të arritur sa më mirë tek popullatat kryesore dhe për t'i lidhur ato me vazhdimësinë e kujdesit që u nevojitet?

Në dekadën e ardhshme, pandemia e SIDA-s duhet të kthehet në një kujtim të së kaluarës. Brezat e ardhshëm nuk duhet ta kenë më si shqetësim. Ne duhet të përpiqemi gjithnjë e më shumë për një Rajon dhe një botë ku pyetja "Pse njerëzit ende vdesin nga SIDA?" të kufizohet në librat e historisë – siç duhet të jetë në fund të fundit, edhe vetë HIV.

sida

Sondazh

Poll
Editorial 25 Nëntor 2024, 18:08 Meri Lika

Ramakracia

meri lika TIRANË- Edhe gjyshja ime thoshte gjëra të mençura, tani aq të mençura sa të gjyshes së Ramës jo,...

Editorial 19 Nëntor 2024, 11:34 Sonila Meço

Vrasësi që rrisim NE!

sonila meco TIRANË- Në atë biçim sheshpushimi mes pallateve të ngucur të vërtitet rregullisht hundëve aroma e ha...

Editorial 18 Nëntor 2024, 12:25 Meri Lika

Po me antikitetin do krahasohemi?

Meri Lika Ligjërata arrogante e kryeministrit, ashtu si gjithmonë janë ligjëratat e tij, i ra gozhdës dhe patkoit, vetëm n&eu...

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër