LIVE UPDATES
Editorial

Ka ardhur koha të ikin të dy Rama-Vuçiç

E ashtuquajtura stabilokraci ballkanike ishte kompromisi i madh midis SHBA-së dhe BE-së për një rajon të vogël që konsumonte më shumë energji dhe vëmendje në qoftë se merreshe me të.

27 Gusht 2025, 12:23 Nga Agim Nesho
Ka ardhur koha të ikin të dy Rama-Vuçiç
agim nesho

TIRANË- Bashkimi Europian e ka parë Ballkanin Perëndimor si një rajon problematik, të cilin nuk e dëshironte brenda Unionit, por ishte tepër i vëmendshëm për të gjetur një stabilitet për të mos i krijuar probleme. E ashtuquajtura stabilokraci ballkanike ishte kompromisi i madh midis SHBA-së dhe BE-së për një rajon të vogël që konsumonte më shumë energji dhe vëmendje në qoftë se merreshe me të.

Ajo që ju interesonte amerikanëve dhe europianëve ishin vetëm respektimi i vijave të kuqe që ishin vendosur në proçeset e përfundimit të konflikteve nga shpërbërja e ish-Jugosllavisë, dhe ideja e vakët për integrimin e rajonit në BE, por sipas procesit të meritokracisë. Ajo që binte në sy në këtë kohë të euro-skepticizmit të BE-së dhe indiferencës amerikane ishin interesat e shteteve të fuqishme që kërkonin ruajtjen e influencave të tyre në rajon: Gjermania me rritjen e investimeve në Serbi, Turqia për zonat e saj të interesit në ish-hapësirat e Perandorisë Osmane, Rusia për të përdorur Ballkanin si precedent për justifikimin e mbrojtjes së hapësirave ruse dhe rritjen e zonave të saj të influencës; Kina për të investuar në rrugët e saj të infrastrukturës për tu lidhur me BE-në. Mungesa e një strategjie të qartë për integrimin e mëtejshëm të Ballkanit Perëndimor nga aktorët e rëndësishëm perëndimorë solli si rezultat kërkesën për skenarë alternativë zhvillimi nga aktorë të tretë. Dalja e këtyre aktorëve shoqërohej edhe me rënien e funksionimit të demokracisë në Ballkanin Perëndimor, duke i kthyer regjimet në regjime hibride demokratike dhe rritjen e regjimeve autokratike në Serbi dhe Shqipëri. Për të mos ngritur alarmin në Perëndim dhe për të vazhduar përpjekjet e tyre, autokracitë ballkanike kishin marrë të njëjtët këshilltarë perëndimorë si Tony Blair, ish-kryeministri i Italisë D’Alemma, etj., të cilët ishin zhveshur nga vlerat e angazhimeve të para në administratën publike dhe ishin zhytur me kokë në përfitimet e marra në këshillimet private të autokratëve të rinj.

Ndërsa në Washington njerëzit e Soros ndërtonin me kujdes projektet e tyre për një projekt ballkanik që do ti mundësonte një rol primar Edi Ramës, krijesës së tyre, në Serbi regjimi i nacionalistëve të rinj serbë kërkonte të rinegocionte marrëveshjet e vjetra duke ofruar ndryshimin e kufijve. I rrezikshëm si skenar, i cili mund të hapte kutinë e Pandorës dhe të sillte nxitjen e konflikteve etnike, ky skenar u hodh poshtë nga Gjermania dhe kancelarja Merkel si i papranueshëm. Atëherë autokratët Vucic dhe Rama propozuan inisiativën e Mini-Shengenit Ballkanik, i cili ishte platforma e funksionimit të Ballkanit të Hapur, një inisiativë kompromisi që do të anashkalonte Kosovën, do të rriste dominimin ekonomik të Serbisë dhe do të siguronte stabilitetin e Ballkanit duke fuqizuar aksin Tiranë-Beograd. Garantor të këtij stabiliteti do të ishin Rama-Vucic, si përfaqësues të kombeve më të mëdha ballkanike.

Projekti mori mbështetje të madhe sidomos në Washington, ku u bënë përpjekje që projekti të kalohej edhe në Kongresin Amerikan si një vijë bi-partizane e politikës së jashtme të SHBA-së. Në qoftë se A. Soros priste frytet e ardhshme të projektit duke zëvendësuar sekretarin e shtetit Blinken në të gjitha takimet zyrtare të kryetarëve të shteteve ballkanike, Vucic mbetej i pafuqishëm për tu shkëputur nga etrit shpirtërorë të Moskës, duke e kompromentuar këtë inisiativë krejtësisht. Sado u përpoq Rama, që në cdo samit të justifikonte Vucic për politikat e tij pro-Putin dhe sado burokratë të Brukselit mbyllnin sytë ndaj kësaj inisiative anti-europiane me justifikimin e vetëm se mbanin Serbinë e Vucic nga ana e perëndimit, inisiativa ishte e destinuar të dështonte. Ballkani i Hapur dështoi, por jo ideja dhe përkushtimi ndaj modelit që kishin zgjedhur të dy liderat. Rama u fsheh duke projektuar veten si një europianist i thekur duke u zvarritur dhe gjunjëzuar ndaj liderëve europianë, ndërsa Vucic duke kërkuar ndihmën e Moskës dhe ballafaquar me revoltën e një populli të tërë që kërkon  ndryshim në Serbi.

Të dy autokratët janë mbajtur në pushtet duke kapur shtetin dhe institucionet e pavarura, duke vënë median nën kontroll dhe duke bashkëpunuar me krimin e organizuar.

Ballkani Perëndimor sot kërkon një zgjidhje të re, nga një realitet që vjen nga refuzimi popullor për këto regjime si në Serbi, ashtu edhe në Shqipëri pas farsës zgjedhore të 11 Majit.

Europa që dështoi të mbronte standartet demokratike në favor të stabilokracisë, sot duhet të shtyjë për një zgjidhje të re, e cila në afat të gjatë do ti shërbejë dhe interesave të saj gjeopolitike. Pa një operacion radikal për të çrrënjosur autokracinë ballkanike, rreziku i shkarjes së Ballkanit në orbitat jashtë-europiane është i madh. Demagogjia dhe përkushtimi ndaj Europës nuk mund të vazhdojë të bëhet me waterfrontet e investimeve arabe apo klientelizmin e kampeve të emigrantëve.

Europa ka nevojë për një projekt të ri për forcimin e saj ndaj ambicieve për zona influence të fuqive të tjera revizioniste.

Kjo nuk mund të arrihet pa hequr kufomat e projekteve të vjetra ballkanike. Parlamenti Europian bëri hapin e parë duke dënuar hapur inisiativën e Ballkanit të Hapur dhe duke dënuar moslejimin e rotacionit politik në Shqipëri nga krimi i organizuar (eurodeputeti Gahler).

Rama dhe Vucic mbajnë njeri-tjetrin si dy vëllezër siamezë. Ata duhet të ikin të dy së bashku, ashtu sic dominuan skenën ballkanike për një kohë të gjatë.

agim nesho edi rama aleksander vucic

Sondazh

Poll
Editorial 19 Gusht 2025, 14:16 le monde

Në Serbi, strategjia e frikës

Serbi SERBI- Pas nëntë muajsh protestash dhe demonstratash praktikisht të pandërprera, qeveria serbe ende nuk ka arritur të ndaloj...

Editorial 6 Gusht 2025, 10:32 Meri Lika

Gropa Thithëse

Meri Lika Të gjitha diktaturat kanë një rregull të pashkruar që zbatohet me përpikmëri nga diktatorët ose aut...

Editorial 26 Korrik 2025, 20:07 Ditmir Bushati

Të flasësh si në shtëpi

foto ilustruese TIRANË- Dje, Bashkimi Europian vendosi përfshirjen e Ukrainës dhe Moldavisë në regjimin e telefonisë celulare...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet