LIVE UPDATES
Art&Argëtim

E keni menduar ndonjëherë pse shikimi i ndërtesave të larta ju krijon dhimbje koke? Ka një arsye

1 Korrik 2019, 13:02 Nga DOSJA
E keni menduar ndonjëherë pse shikimi i ndërtesave të larta

Është ora tre. Ju jeni në punë, duke u përpjekur të përqëndroheni gjatë lodhjes së pasdites. Ju shikoni nga dritarja e zyrës, duke shpresuar për ndonjë lehtësim, por në vend të kësaj ndjeni një dhimbje koke që vjen me ritme të ngadalta.

Rreshtat gri të rrafshët të ndërtesave të larta, ndërsa dritaret formojnë intervale xhami të përsëritura në mure të zeza me tulla. Me linja të thjeshta monotone deri sa syri mund të shohë, nuk ka asgjë të këndshme për të pushuar shikimin tuaj. Mund të duket një problem sipërfaqësor, por hulumtimi ynë ka gjetur se shikimi në peizazhet urbane mund t’ju japë një dhimbje koke.

Mbi dhjetëra mijëra vjet, truri i njeriut ka evoluar për të trajtuar në mënyrë efektive skena nga bota natyrore. Por xhungla urbane përbën një sfidë më të madhe për trurin, për shkak të modeleve të përsëritura që përmban.

Matematicieni Jean-Baptiste Joseph Fourier tregoi se ne mund të mendojmë për skena si të përbëra nga modele me shirita, me madhësi, orientime dhe pozicione të ndryshme, të gjitha të shtuara së bashku. Këto modele quhen komponentë të Furierit.

Në natyrë, si rregull i përgjithshëm, komponentët me frekuencë të ulët hapësinore (vija të mëdha) kanë një kontrast të lartë dhe komponentët me frekuencë të lartë (vija të vogla) kanë një kontrast më të ulët. Mund ta quajmë këtë marrëdhënie të thjeshtë midis frekuencës hapësinore dhe kontrastit të një “rregulli të natyrës”. Thënë thjeshtë, skenat nga natyra kanë vija që tentojnë të anulojnë njëri-tjetrin, kështu që kur të shtohen së bashku, nuk shfaqen shirita në imazh.

Por kjo nuk ndodh me skena nga mjedisi urban. Skenat urbane thyejnë rregullin e natyrës: ata kanë tendencë të shfaqin modele të rregullta dhe përsëritëse, për shkak të përdorimit të përbashkët të karakteristikave të projektimit si dritaret, shkallët. Modele të rregullta të këtij lloji rrallë gjenden në natyrë.

Për shkak se modelet e përsëritura të arkitekturës urbane thyejnë rregullën e natyrës, është më e vështirë për trurin e njeriut që t’i përpunojë ato në mënyrë efikase. Dhe për shkak se peizazhet urbane nuk janë aq të lehta për t’u përpunuar, ato janë më pak të rehatshme për t’u parë. Disa modele, të tilla si vija në derë, qilima dhe shkallët, shkallë shkallë lëvizëse mund të shkaktojnë dhimbje koke dhe madje edhe kapjet epileptike.

Marrë dhe përshtatur nga CNN

(R.L/Dosja.al)

 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

argetim argetim dhimbje koke jeta urbane shikimi i ndertesave te larta dhimbje koke jeta urbane shikimi i ndertesave te larta


Sondazh

Poll
Art&Argëtim 1 Korrik 2019, 08:38

Pse gratë e forta ndihen të thyera nga “brenda”

Zakonisht gratë që në pamje të parë duken të forta dhe me vetëbesim të lartë, në shumë raste ka rezultuar që në të vërtetë ata brenda në shpirt ndihen keq dhe v...

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi