LIVE UPDATES
Bota

Studimi: Mumja egjiptiane “The Scream” mund të ketë vdekur duke qarë në agoni (FOTO)

Gruaja mendohet të jetë varrosur rreth 3,500 vjet më parë dhe u zbulua në vitin 1935 në një arkivol druri nën varrin e Senmutit - një arkitekt i rëndësishëm gjatë mbretërimit të faraonit femër Hatshepsut. Ajo nuk ishte e vetme: arkeologët zbuluan gjithashtu një dhomë varrimi për nënën e Senmutit, Hat-Nufer, në vendin afër Luxorit, si dhe varrosje individuale të të afërmve të tij.

2 Gusht 2024, 07:50 Nga N.F
Studimi: Mumja egjiptiane “The Scream” mund të ketë vdekur
Mumja

EGJIPT- Ajo duket çuditërisht si piktura “The Scream” nga Edvard Munch, por arsyeja pse një mumje e lashtë egjiptiane ka një shprehje kaq befasuese i ka habitur prej kohësh studiuesit. Tani ata thonë se mund ta kenë përgjigjen – duke sugjeruar se gruaja vdiq duke qarë në agoni.

Gruaja mendohet të jetë varrosur rreth 3,500 vjet më parë dhe u zbulua në vitin 1935 në një arkivol druri nën varrin e Senmutit - një arkitekt i rëndësishëm gjatë mbretërimit të faraonit femër Hatshepsut. Ajo nuk ishte e vetme: arkeologët zbuluan gjithashtu një dhomë varrimi për nënën e Senmutit, Hat-Nufer, në vendin afër Luxorit, si dhe varrosje individuale të të afërmve të tij.

Ekipi thotë se mumja ishte ruajtur mirë, duke vlerësuar se gruaja do të kishte qëndruar rreth 1.55 metra e gjatë kur ishte gjallë. Skanimet CT ofruan njohuri të mëtejshme, duke zbuluar se ajo vdiq rreth 48 vjeç dhe kishte artrit të lehtë – përfshirë edhe në shpinë.

Megjithatë, studiuesit nuk gjetën asnjë shenjë të një prerjeje balsamimi dhe të gjitha organet ishin ende brenda mumjes. Ndërsa studimi vëren se një lëshim i tillë ishte shpesh për shkak të mumifikimit të dobët të klasave të mesme dhe më të varfra, Saleem tha se nuk duket se ishte rasti për gruan që bërtiste.

Jo vetëm që ajo u varros me dy unaza skarabi në argjend dhe ar, por studiuesit zbuluan se materialet e balsamimit përfshinin rrëshirë dëllinjë dhe temjan – përbërës të shtrenjtë të importuar që mund të kenë ndihmuar në ruajtjen e trupit.

Analizat zbuluan dëllinjë, si dhe këna, në flokët e gruas, ndërsa paruka ishte bërë nga fibra të thurura të hurmës dhe treguan gjurmë dëllinjë dhe temjan, si dhe minerale të ndryshme - ndoshta, sugjeron Saleem, për të ngurtësuar fijet dhe për t'u dhënë atyre një ngjyrë e zezë rinore.

Studiuesit sugjerojnë se gjetjet jo vetëm që ofrojnë njohuri për mumifikimin, prodhimin e parukeve dhe tregtinë e lashtë të materialeve balsamuese, por tregojnë se goja e hapur e gruas nuk ka gjasa të jetë për shkak të balsamuesve të pakujdesshëm që neglizhuan ta mbyllnin.

Në vend të kësaj, ekipi propozon që shprehja e gruas mund të jetë një formë e rrallë, e menjëhershme e ashpërsisë së vdekjes. Megjithatë, shkaku i vdekjes mbetet i paqartë, ndërsa studiuesit theksojnë se ekspertë të tjerë kanë propozuar që një shprehje ulëritëse mund të jetë rezultat i procedurave të varrimit ose ndryshimeve pas vdekjes.

Salima Ikram, profesoreshë e shquar universitare në Universitetin Amerikan në Kajro, nuk ishte e bindur nga propozimi i ekipit. Dr. Stuart Hamilton , një patolog mjeko-ligjor i regjistruar në Zyrën e Brendshme, tha se ka debat mbi vetë idenë e spazmave kadaverike, duke shtuar se ai kurrë nuk ka parë një rast bindës.

Ndonëse e rrallë, gruaja nuk është e vetmja mumje që “ulëritë”. Saleem dhe kolegët kanë studiuar më parë kufomën e atij që mendohet të jetë Princi Pentawere, djali i faraonit Ramesses III i cili ishte i përfshirë në një komplot për të vrarë të atin. Eshtrat e princeshës Meritamun, që mendohet se është motra e mbretit Ahmose, e cila sundoi nga rreth 1550 deri në 1525 pes , ka gjithashtu një shprehje të tillë.

mumja egjip hetime the sream


Sondazh

Poll

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve