LIVE UPDATES
Bota

Shkencëtarët janë afër zgjidhjes së misterit se si u formuan galaktikat gjigante të universit

Si dolën këto galaktika, të cilat duken të ngjashme me topat e fryrë në krahasim me diskun e sheshtë të Rrugës së Qumështit, ka qenë në qendër të kërkimit për dekada. Në një punim të botuar në revistën Nature, Dr Annagrazia Puglisi tha se ekipi ishte afër arritjes së një përgjigjeje.

8 Dhjetor 2024, 08:17 Nga N.F
Shkencëtarët janë afër zgjidhjes së misterit se si u
Foto ilustruese

ANGLI- Një studim nga astronomët në Universitetin e Southampton shpreson të zgjidhë atë që ata po e quajnë një "mister ndërgalaktik" se si u krijuan galaktikat eliptike ndërsa shtojnë se përplasja e 12 miliardë vjet më parë mund të kishte shkaktuar formimin e galaktikave më të mëdha të universit.

Si dolën këto galaktika, të cilat duken të ngjashme me topat e fryrë në krahasim me diskun e sheshtë të Rrugës së Qumështit, ka qenë në qendër të kërkimit për dekada. Në një punim të botuar në revistën Nature, Dr Annagrazia Puglisi tha se ekipi ishte afër arritjes së një përgjigjeje.

“Dy galaktika disqe që përplasen së bashku shkaktuan që gazi, karburanti nga i cili formohen yjet, të fundosej drejt qendrës së tyre, duke gjeneruar triliona yje të rinj,” shkroi ajo.

“Këto përplasje kozmike ndodhën rreth tetë deri në 12 miliardë vjet më parë, kur universi ishte në një fazë shumë më aktive të evolucionit të tij. Gjetjet tona na çojnë më afër zgjidhjes së një misteri të gjatë në astronomi që do të ripërcaktojë të kuptuarit tonë se si u krijuan galaktikat në universin e hershëm," tha Puglisi.

Duke punuar me Observatorin e Malit Purple në Kinë dhe Akademinë Kineze të Shkencave, ekipi ka analizuar më shumë se 100 galaktika yje-formuese në universin e largët duke përdorur radio teleskopin më të madh në botë, të njohur si Alma në shkretëtirën Atacama të Kilit. Udhëheqësi i studimit Dr Qing-Hua Tan, nga Observatori i Malit të Purpurt, tha se kërkimi përdori një teknikë të re që shikonte shpërndarjen e dritës së emetuar nga galaktikat e largëta dhe shumë të ndritshme.

Ajo tha: “Kjo është prova e parë reale që sferoidet formohen drejtpërdrejt përmes episodeve intensive të formimit të yjeve të vendosura në bërthamat e galaktikave të largëta. Astrofizikanët kanë kërkuar ta kuptojnë këtë proces për dekada të tëra.

"Këto galaktika formohen shpejt - gazi thithet nga brenda për të ushqyer vrimat e zeza dhe shkakton shpërthime yjesh, të cilat krijohen me shpejtësi 10 deri në 100 herë më shpejt se Rruga jonë e Qumështit."

Shkencëtarët do të kombinojnë gjetjet e tyre me të dhënat e marra nga teleskopët në bordin e satelitëve James ëebb dhe Euclid, dhe Stacionit Hapësinor Kinez, për të hartuar përbërësit yjor të galaktikave.

 

galaktika universi

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

Shiko video te tjera