LIVE UPDATES
Bota

Pse është zemëruar Kina pas raportit të OKB-së për Ksinjiangun?

Zyra e Kombeve të Bashkuara për të Drejta të Njeriut ka thënë se hetimi njëvjeçar ka gjetur se shumica e grupeve myslimane janë subjekte të internimeve masive, punës së detyrueshme, abuzimeve seksuale dhe torturës. R

3 Shtator 2022, 08:53 Nga e.k
Pse është zemëruar Kina pas raportit të OKB-së për
Patrullat kineze në rrugët e qytetit Urumqi të provincës Ksinjiang

KINË- Kina është përgjigjur me zemërim ndaj një raporti të Kombeve të Bashkuara, në të cilin përmenden dyshimet për abuzime me të drejta të njeriut në rajonin e Ksinjiangut, me popullsi ujgure dhe minoritete tjera myslimane.

Zyra e Kombeve të Bashkuara për të Drejta të Njeriut ka thënë se hetimi njëvjeçar ka gjetur se shumica e grupeve myslimane janë subjekte të internimeve masive, punës së detyrueshme, abuzimeve seksuale dhe torturës. Raportimi është publikuar pavarësisht përpjekjeve kineze për ta vonuar apo bllokuar atë. Gjetjet e raportit mund të vërtetojnë pretendimet që mbi 1 milion anëtarë të minoritetit ujgur janë duke u dërguar me dhunë nëpër qendra që pretendohet se janë krijuar për qëllime trajnimi.

Personat që janë mbajtur aty, familjarët e tyre dhe grupet vëzhguese, i përshkruajnë këto qendra si të stilit të burgjeve, pasi të ndaluarve aty u kërkohet të kritikojnë Islamin dhe kulturën e tyre tradicionale, si dhe u kërkohet të betohen për besnikëri ndaj Partisë Komuniste.

Këto kampe janë pjesë e një fushate të gjerë të shtypjes në Ksinjiang, që përfshin sterilizime të dhunshme të grave, punë të detyrueshme, shkatërrim të xhamive dhe objekteve tjera fetare, ndarjen e fëmijëve myslimanë nga familjet e tyre, si dhe ngacmimet ndaj anëtarëve të familjes që jetojnë jashtë shtetit.

Ku është Ksinjiangu dhe pse është i rëndësishëm për Kinën?
Ksinjiangu është rajon i madh, por i populluar pak. Në të gjenden male, pyje dhe shkretëtira. Ky rajon gjendet në kufi me Rusinë, Pakistanin dhe disa vende të Azisë Qendrore. Rruga e lashtë e Mëndafshit ka kaluar nëpër të dhe shumë shtete e perandori kineze i kanë kontrolluar qytetet dhe oazat e saj përgjatë shekujve. Më vonë, më 1949, Partia Komuniste e ka marrë kontrollin e plotë të këtij rajoni, pas një fitoreje në luftën civile kineze.

Rajoni i Ksinjiangut ka burime natyrore, duke përfshirë naftën, gazin dhe minerale të rralla tokësore. Megjithatë, vlera më e madhe e rajonit mund të jetë e lidhur me mundësinë e Kinës për të shtrirë ndikimin drejt Perëndimit. Ndonëse Kina dhe Rusia së fundi janë të një linje për shumë çështje të politikës së jashtme, Ksinjangu ka qenë në linjë të frontit në kohën e rivalitetit mes dy shteteve gjatë Luftës së Ftohtë.

Çfarë ka nxitur Kinën që të shtypë këtë minoritet?
Ujgurët e Ksinjangut, bashkë me kazakët dhe kirgizët, janë kryesisht myslimanë, të cilët kultura, feja dhe gjuha i ndan nga grupi etnik kinez, Han.

Shtypja nën regjimin komunist, sidomos gjatë Revolucionit Kulturor të viteve 1966-1976, ka ngjallur në Ksinjiang armiqësi të thella ndaj Qeverisë, dhe kjo ndjesi është rritur edhe më shumë nga migrimi i pjesëtarëve të grupit etnik Han në rajon, dhe dominimit të tyre në jetën politike dhe ekonomike.

Ujgurët kanë krijuar dy qeveri të pavarura për kohë të shkurtër në Ksinjiang, para se Partia Komuniste të merrte kontrollin e plotë. Disa protesta kanë nisur më 1990, mirëpo nuk kanë qenë aq të mëdha sa trazirat e vitit 2009 në kryeqytetin rajonal, Urumqi, si pasojë e të cilave kanë vdekur rreth 200 njerëz. Dhuna në rritje në Ksinjiang, e cila është zgjeruar ndërkohë, ka shtyrë liderin kinez, Xi Jinping të urdhërojë më 2014 një shtypje masive ndaj komunitetit.

Çfarë baze kanë akuzat e OKB-së?
Me bekimin e liderit Xi, lideri i linjës së ashpër në Ksiniang, Chen Quanguo – i cili ka marrë pozitën më 2016 ka nisur të dërgojë ujgurët dhe të tjerët në kampe të fortifikuara, pa u bazuar në ndonjë proces ligjor. Ende mbetet e paqartë se në bazë të cilave kritere është vendosur që një person të dërgohet në ato që autoritetet i konsiderojnë kampe për trajnime dhe deradikalizim. Kampet është thënë se janë të mbingarkuara dhe aspak higjienike. Ata që refuzojnë kritikën ndaj fesë dhe kulturës, përballen me ndëshkime të ashpra.

Ndonëse Kina ka thënë se ka mbyllur kampet, shumë personave u janë dhënë dënime të gjata me burgim.

Shtetet e Bashkuara dhe vendet tjera, i kanë konsideruar politikat e Kinës kundër minoriteteve në Ksinjiang si “gjenocid”.

Si është përgjigjur Kina?
Kina e ka mohuar gjithmonë se shënjestron ujgurët dhe të tjerët mbi baza të fesë dhe kulturës, andaj akuzat i ka konsideruar gënjeshtra të Perëndimit. Sipas saj, kampet kanë pasur qëllim luftimin e separatizmit, terrorizmit dhe ekstremizmit fetar, dhe se pjesëmarrja në kampe ka qenë vullnetare. Megjithatë, dokumentet e brendshme kineze, që kanë qarkulluar nëpër media, e kanë vërtetuar të kundërtën.

Për të vërtetuar pretendimet e veta, autoritetet kineze kanë përmendur vizitat e realizuara nga gazetarët dhe diplomatët në këtë rajon. Disa vëzhgues kanë thënë se vala në rritje e kritikave mund të ketë shtyrë Kinën që të mbyllë këto kampe më herët sesa ka planifikuar, për të ruajtur reputacionin te kombet myslimane dhe bota në zhvillim. Si reagim ndaj raportit të OKB-së, misioni diplomatik i Kinës në Gjenevë, ka thënë se kundërshton ashpër gjetjet, të cilat injorojnë të arriturat në fushën e të drejtave të njeriut në Ksinjiang dhe dëmet e shkaktuara në popullsi, si pasojë e terrorizmit dhe ekstremizmit.

“Duke u bazuar në dezinformata dhe gënjeshtra të fabrikuara nga forcat kundër Kinës, të ashtuquajturat ‘vlerësime”, shtrembërojnë ligjet e Kinës, shpifin pa qëllim ndaj Kinës dhe ndërhyjnë në punët e brendshme të Kinës”, është thënë në një pjesë të reagimit.

Cili do të jetë rezultati për Kinën?
Liderët autoritarë të Kinës kanë sfiduar kritikat ndaj politikave në Ksinjiang, mirëpo kanë qenë të pasuksesshëm në pengimin e sanksioneve ndërkombëtare ndaj zyrtarëve që kanë qenë të përfshirë si dhe në luftim të ndalesave ndaj pambukut dhe produkteve tjera të rajonit.

Publikimi i raportit vjen pavarësisht ndikimit të Kinës në Kombet e Bashkuara dhe fushatës kundër kritikëve në komunitetin që lufton për të drejta të njeriut. Kina vazhdon të deklarohet se politikat e saj kanë pasur efekt dhe se duhet të vazhdojnë, pavarësisht kostove për reputacionin e saj ndërkombëtar. Të enjten, Ministria e Jashtme kineze, ka thënë se raporti i OKB-së është “orkestruar dhe prodhuar nga Shtetet e Bashkuara dhe disa forca perëndimore, andaj është plotësisht joligjor dhe i pavlefshëm”.

“Është një grumbull informacioni i rremë, që shërben si mjet politik për SHBA-në dhe shtetet tjera perëndimore, me qëllim të përdorimit të Ksinjiangut për ta ndalur hovin e Kinës”, ka thënë zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Wang Wenbin.

Marrë nga REL

kine okb

Sondazh

Poll

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër