LIVE UPDATES
Bota

Nga tendat tek tanket; një vit i rëndësishëm për NATO-n në Ukrainë

Në muajt që pasuan, mbështetësit e Ukrainës në NATO dhe organizata të tjera, dërguan karburant, helmeta, furnizime mjekësore dhe forma të tjera mbështetjeje jovdekjeprurëse. Në vazhdim dhe pas një hezitimi të gjatë, erdhën sistemet e artilerisë dhe të mbrojtjes ajrore, me shpresën se nuk do të provokonin Presidentin rus Vladimir Putin.

16 Shkurt 2023, 19:19 Nga k.m.
Nga tendat tek tanket; një vit i rëndësishëm për NATO-n
Foto ilustruese

BRUKSEL – Ditën pasi Rusia sulmoi Ukrainën, udhëheqësit e 30 vendeve të NATO-s mbajtën një takim emergjence për të trajtuar atë që e cilësuan si rrezikun më të madh për sigurinë euro-atlantike pas dekadash – fillimin e asaj që do të bëhej lufta më e madhe tokësore në Evropë që nga viti 1945.

“Në këtë situatë të vështirë dhe që vazhdon të ndryshojë, nuk është e lehtë të parashikohet se çfarë do të ndodhë në të ardhmen, por aleatët do të ofrojnë mbështetje dhe janë të përkushtuar që ta vazhdojnë atë,”- u tha gazetarëve Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jen Stoltenberg. Se çfarë forme do të marrë mbështetja, kjo mbetet një pikëpyetje në vazhdimësi.

Në muajt që pasuan, mbështetësit e Ukrainës në NATO dhe organizata të tjera, dërguan karburant, helmeta, furnizime mjekësore dhe forma të tjera mbështetjeje jovdekjeprurëse. Në vazhdim dhe pas një hezitimi të gjatë, erdhën sistemet e artilerisë dhe të mbrojtjes ajrore, me shpresën se nuk do të provokonin Presidentin rus Vladimir Putin.

NATO, si organizatë, i ruhej tërheqjes në një luftë të plotë me Rusinë, e cila ka armë bërthamore. Teknikisht situata vazhdon të jetë po kështu, por pas gati një viti Grupi i Kontaktit për Mbrojtjen e Ukrainës u mblodh këtë javë për bisedime në shtabin e NATO-s në Bruksel, që shërben zakonisht si forumi kryesor i udhëheqësve, ministrave dhe të dërguarve të vendeve anëtare.

Pasi sapo siguroi premtimet për dërgimin e tankeve luftarake që i nevojiten së tepërmi Ukrainës, ajo tashmë dëshiron diçka më tepër: avionë luftarakë.

“Ukraina duhet ta fitojë këtë luftë,”- tha Hanno Pevkur, ministër i mbrojtjes i Estonisë, një vend balltik që ka kufi të përbashkët dhe një historik të gjatë me Rusinë, dhe që i sheh me sy dyshues synimet e Putin. Qeveria estoneze ka rritur numrin e rekrutëve në ushtri dhe NATO ka shtuar praninë e saj me forca ushtarake në këtë vend.

“Patëm shumë pyetje. A duhet të dërgojmë tanke? Tashmë ky vendim është marrë”, tha Pevkur.

“Gjithnjë ka ekzistuar përpara një pikëpyetje dhe një përgjigje që i është dhënë më pas. E dimë se Ukraina ka nevojë për çdo lloj ndihme dhe kjo përfshin edhe avionët luftarakë”.

Me sa duket mungon vetëm prania në terren e forcave aleate. Publiku në Evropë dhe Amerikën e Veriut duket se ka perceptimin e justifikuar se taksat që ata paguajnë për organizatën më të fuqishme të sigurisë në botë, po shpenzohen për një luftë me Rusinë.

Gjatë një viti të sulmit të Rusisë, Shtetet e Bashkuara kanë ofruar mbi 27 miliardë dollarë në ndihma ushtarake për Ukrainën. Dy zyrtarë të lartë të mbrojtjes vlerësuan këtë javë se vendet e tjera aleate kanë dhënë mbi 19 miliardë dollarë, me vende si Britania, Kanadaja, Gjermania, Italia, Holanda dhe Polonia, që kanë dhënë nga 1 miliardë dollarë secili. Këto janë fonde që i shtohen dhjetëra miliarda dollarëve që Perëndimi po i dërgon Ukrainës për të mbajtur në këmbë ekonominë e saj.

Për qeverinë nacionaliste të Hungarisë, një vend anëtar i NATO-s, nuk ka asnjë dyshim se çfarë do të thotë kjo.

“Nëse dërgon armë, nëse financon të gjithë buxhetin vjetor të njërës prej palëve ndërluftuese, nëse premton gjithnjë e më shumë armë, gjithnjë e më shumë armatime moderne, atëherë mund të thuash ç’të duash, por pavarësisht nga çfarë thua, gjendesh në luftë”, tha muajin e kaluar Kryeministri Viktor Orban.

Nuk është kështu, thotë Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg. Edhe ndërsa u bënte thirrje me forcë këtë javë vendeve anëtare dhe partnerëve që t’i japin më shumë armë dhe municione Ukrainës, ish-kryeministri norvegjez këmbënguli se NATO nuk është në luftë me Rusinë.

“As NATO dhe as vendet e NATO-s nuk janë pjesë e konfliktit. Ajo çfarë ne bëjmë... është që ofrojmë mbështetje për Ukrainën. Ukraina po vetëmbrohet”, tha ai. “Lloji i mbështetjes që i ofrojmë Ukrainës ka ndryshuar me zhvillimin e luftës”.

Mbështetja vërtet ka ndryshuar dhe disa prej furnizimeve që nevojiten janë të vështira për t’i gjetur, megjithë dëshirën e Perëndimit. Ukraina harxhon tashmë çdo ditë më shumë predha artilerie se ç’porosit në kohë paqeje në një vit një vend i vogël i NATO-s dhe industria e mbrojtjes e Evropës po mundohet të ruajë ritmin.

“Është shndërruar në një luftë degradimi të kundërshtarit. Është pra një betejë logjistike dhe kjo është një përpjekje shumë e madhe e aleatëve për të gjetur municionin, karburantin, pjesët e këmbimit që nevojiten”, tha Stoltenberg.

Ndoshta një nga ndryshimet më të rëndësishme të shkaktuara nga lufta ka qenë ndërgjegjësimi se garancia e mbrojtjes kolektive të NATO-s – angazhimi se sulmit ndaj njërit prej aleatëve do t’i kundërpërgjigjen të gjithë të tjerët – nuk është më një premtim abstrakt.

Ish-Presidenti Donald Trump dëmtoi besimin tek kjo garanci duke kërcënuar me braktisje vendet aleate që ai i konsideronte se nuk po harxhonin mjaftueshëm për forcat e tyre të armatosura.

Në fillimet e luftës, pasardhësi i tij Joe Biden, u zotua se NATO do të mbrojë “çdo centimetër” të territorit të saj, për ta dekurajuar Putin nga vendosja në objektiv e vendeve anëtare. Finlanda dhe Suedia lanë pas qëndrimin e tyre tradicional të neutralitetit, dhe aplikuan për t’u anëtarësuar në NATO dhe për ta siguruar këtë mbrojtje.

Pas gati një viti, rreth 40 mijë forca ushtarake janë nën komandën e NATO-s në Evropën lindore, që nga Estonia dhe deri në Bullgari pranë Detit të Zi. Rreth 100 mijë ushtarakë amerikanë janë të dislokuar në Evropë. Mbi 140 anije luftarake lundrojnë në detet e Evropës; ka një mbulim me mbikqyrje ajrore 24 orë në ditë, dhe një numër prej 130 avionësh janë gjithnjë në gjendje gatishmërie.

Këto forca janë destinuar për të qëndruar në territorin e vendeve të NATO-s, por vendet anëtare që gjenden pranë kufijve të Rusisë, si Lituania, thonë se janë gati t’i shkojnë deri në fund mbështetjes për Ukrainën. Ato mendojnë se Ukraina duhet lejuar të anëtarësohet në NATO, qoftë në luftë apo jo.

Kur udhëheqësit e NATO-s të takohen në korrik në kryeqytetin lituanez Vilnius, ata pritet që të marrin në shqyrtim rritjen e ndihmave me më shumë paisje të teknologjisë së avancuar. Është e vështirë që të mendohet se ndonjë vend aleat do të shqyrtojë dërgimin e forcave ushtarake. Por sidoqoftë, vetëm 18 muaj më parë, as NATO nuk mendonte se Putin do të urdhëronte sulmin në Ukrainë./VOA

nato lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime