LIVE UPDATES
Bota

Nga konflikti me Rusinë te negociatat me SHBA-në/ Analiza: Sfida e mbajtjes së zgjedhjeve në Ukrainë!

Zyrtarët ukrainas dhe ekspertët e zgjedhjeve thonë se mbajtja e zgjedhjeve në një periudhë të afërt, do të rrezikonte jetët e njerëzve dhe sovranitetin e Ukrainës.

28 Shkurt 2025, 22:30 Nga B.Z
Nga konflikti me Rusinë te negociatat me SHBA-në/ Analiza: Sfida e
Foto ilustruese

UASHINGTON – Çështja e zgjedhjeve të ardhshme presidenciale në Ukrainë po del si një pikë e mundshme në marrëveshjen ndërmjet Rusisë dhe Ukrainës, të cilën po e negociojnë Shtetet e Bashkuara.

Megjithatë, zyrtarët ukrainas dhe ekspertët e zgjedhjeve thonë se mbajtja e zgjedhjeve në një periudhë të afërt, do të rrezikonte jetët e njerëzve dhe sovranitetin e Ukrainës.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky u zgjodh në prill të vitit 2019 dhe zgjedhjet presidenciale të radhës ishin të përcaktuara të mbaheshin në mars ose prill të vitit 2024. Megjithatë, që kur Rusia sulmoi Ukrainën në shkurt të vitit 2022, gjendja e jashtëzakonshme është në fuqi dhe ligjet ukrainase ndalojnë mbajtjen e zgjedhjeve për sa kohë që vazhdon gjendja e jashtëzakonshme.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump e kritikoi zotin Zelensky për mosmbajtjen e zgjedhjeve presidenciale.

Më 19 shkurt, në një postim në platformën e tij Truth Social, Presidenti Trump tha për zotin Zelensky: “Ai refuzon të mbajë zgjedhje, gëzon popullaritet të ulët në anketimet ukrainase dhe e vetmja gjë ku është treguar i suksesshëm është ta manipulojë Biden-in. Një diktator pa zgjedhje, Zelensky është më mirë të veprojë me shpejtësi apo nuk do të ketë më shtet”.

Disa anëtarë të Kongresit amerikan dhe komentues konservatorë i bën jehonë kërkesës së Presidentit Trump që Ukraina të mbajë zgjedhjet për të dëshmuar vlerat e saj demokratike.

“Zelensky duhet të mbajë zgjedhje. Ata janë në gjendje të jashtëzakonshme. Nuk është shenjë e mirë nëse pretendon se po mbron demokracinë. Duhet ta zbatojnë atë”, i tha Zërit të Amerikës Senatori republikan, Josh Hawley.

Ligjvënësja republikane Victoria Spartz i tha Zërit të Amerikës se Ukraina duhet të mbajë “zgjedhje transparente” dhe duke mos e bërë një gjë të tillë po ia mundëson Rusisë të thotë, “një president jolegjitim po i nënshkruan këto kontrata dhe marrëveshje”.

Rusia e ka vënë në dyshim legjitimitetin e presidentit ukrainas dhe qeverisë që nga viti 2014, shumë vite përpara se zoti Zelensky të zgjidhej president.

Gjatë një aktiviteti që transmetohej në televizion, ku Presidenti rus Vladimir Putin u përgjigjej pyetjeve, ai sugjeroi se nuk mund të negocionte me zotin Zelensky derisa legjitimiteti i tij të mos konfirmohej përmes zgjedhjeve.

“Nëse shkojnë në zgjedhje, fitojnë legjitimitet atje, ne do të flasim me cilindo, përfshirë me Zelensky-n”, tha ai.

Gjatë një konference për shtyp më 23 shkurt, zoti Zelensky tha se ai do të japë dorëheqjen nga posti i presidentit nëse një veprim i tillë do të nënkuptonte “paqe për Ukrainën”, por ai kundërshtoi thirrjet për mbajtjen e zgjedhjeve.

“Si mund të mbajmë zgjedhje në të cilat gjysma e popullsisë së vendit nuk mund të votojnë?” tha ai. “Si mund të votojmë kur sot, Ukraina u sulmua me 267 dronë?”

Rivalët e tij politikë, ish Presidenti Petro Poroshenko, ish Kryeministrja Yulia Tymoshenko dhe kryebashkiaku i Kievit Vitali Klitschko po ashtu kundërshtuan thirrjet për mbajtjen e zgjedhjeve. Sipas një ankete të realizuar në shkurt, 63 për qind e ukrainasve i kundërshtojnë ato.

Ekspertët ukrainas të zgjedhjeve thonë se ekzistojnë shumë sfida për të mbajtur zgjedhje të lira dhe të drejta në kushte lufte.

Mbajtja e tyre do të shkelte parimet ndërkombëtare të ligjit zgjedhor, sipas ish zëvendësdrejtores së Komisionit Qendror Zgjedhor të Ukrainës, Yevhenii Radchenko.

“Zgjedhjet duhet të jenë universale, të barabarta dhe të lira. Gjatë luftimeve aktive, është jorealiste të garantosh sigurinë e të gjithë pjesëmarrësve dhe për shkak të sulmeve masive ruse, një pjesë e madhe e infrastrukturës zgjedhore është shkatërruar”, tha ajo.

Zonja Radchenko, që iu bashkua forcave të armatosura të Ukrainës, ia dërgoi këto përgjigje Zërit të Amerikës nga vija e frontit në Donetsk.

Më 27 shkurt, OPORA, njëra prej organizatave kryesore të shoqërisë civile ukrainase që është e angazhuar në çështjen e zgjedhjeve, publikoi një deklaratë të nënshkruar nga disa organizata joqeveritare ukrainase, me titull “Deklaratë e organizatave joqeveritare ukrainase për pamundësinë e mbajtjes së zgjedhjeve demokratike pa një paqe të qëndrueshme”.

‘Forca të armatosura ose zgjedhje’

Pasi Rusia sulmoi Ukrainën në shkurt të vitit 2022, parlamenti ukrainas, siç e kërkon Kushtetuta e vendit, miratoi ligjin për gjendjen e jashtëzakonshme, që ndalon mbajtjen e zgjedhjeve.

Zëdhënësja e organizatës OPORA, Olga Aivazovska tha se qëllimi i gjendjes së jashtëzakonshme ishte të mbrojë shtetin dhe të mobilizojë shoqërinë për mbrojtjen.

“Duhet të zgjedhim ose forcat e armatosura ose zgjedhjet”, i tha ajo Zërit të Amerikës.

Zonja Aivazovska theksoi se Ukraina ka mbajtur zgjedhje gjatë periudhës ndërmjet vitit 2014 dhe 2022, kur konflikti me Rusinë po vazhdonte në Ukrainën lindore, por para se Rusia të kryente sulme ajrore në territorin ukrainas.

“Edhe po të ketë armëpushim, nuk ka garanci që Rusia nuk do ta shkelte atë siç ka bërë shumë herë gjatë periudhës në mes të viteve 2014 dhe 2022”, tha ajo. “Ajo mund të kryejë bombardime të gjera të territorit ukrainas në ditën e zgjedhjeve. Mund të organizojë sulme terroriste në vendvotime, të vrasë votues, punonjës të zgjedhjeve dhe vëzhgues, ose të paktën, të shkaktojë ndërprerje të procesit”.

Sipas saj, do të ishte më lehtë që të vihet dyshim mbi legjitimitetin e zgjedhjeve nëse vetëm 5 apo 10 për qind e popullsisë votojnë.

“Nëse Ukraina fillon procesin zgjedhor pa një garanci se mund ta përmbyllë atë, do të thotë se thjesht po ia japim këtë mjet Rusisë për ta keqpërdorur dhe për ta manipuluar”, thotë ajo.

Zonja Radchenko thotë se rreth 14 milionë banorë – nga gjithsej 41 milionë – nuk do të mund të votonin, duke patur parasysh që lufta zhvendosi miliona ukrainas dhe rreth një milion burra dhe gra ukrainase tani po shërbejnë në forcat e armatosura.

Sipas zonjës Aivazovska, mbetet e paqartë se si banorët e territoreve të okupuara nga Rusia, “ku njerëzit po torturohen, rrëmbehen dhe ndaj tyre po kryhen krime tjera”, do të mund të votojnë të lirë, edhe pasi të jetë shfuqizuar gjendja e jashtëzakonshme.

Shumica e 7 milionë ukrainasve, që u larguan jashtë vendit për shkak të luftës, po ashtu nuk do të mund të votojnë, pavarësisht nëse vendet ku ata tani po strehohen investojnë shumë fonde për të organizuar këtë proces.

“Në vitin 2004, një numër rekord i ukrainasve që jetojnë jashtë vendit votuan në vendvotime në ambasadat dhe konsullatat e Ukrainës – rreth 103,000 shtetas ukrainas nëpër vende të ndryshme të botës. Thjesht nuk ka burime për të organizuar zgjedhje për 7 milionë njerëz”, tha zonja Aivazovska.

Shumë nga ligjvënësit në Kongresin amerikan që i intervistoi Zëri i Amerikës thonë se Ukraina duhet të jetë e lirë të vendosë vetë se kur do të mbajë zgjedhjet.

Ligjvënësi republikan Brian Fitzpatrick tha se Shtetet e Bashkuara dhe demokracitë e tjera duhet të nxisin Ukrainën që të mbajë zgjedhjet kur mund të sigurojë një proces të sigurt dhe të drejtë, por jo kur “ukrainasit ende janë nën sulmin e një diktatori keqdashës komunist”.

Ligjvënësi demokrat Eugene Vindman, i cili ka lindur në Kiev në vitin 1975, i tha Zërit të Amerikës se “kur 20 për qind e territorit është i pushtuar, kur miliona ukrainas gjenden jashtë vendit, është vështirë të imagjinohet mbajtja e zgjedhjeve demokratike që përfaqësojnë shumicën e votuesve”.

Ligjvënësi Vindman shprehu besimin se shoqëria ukrainase do të mbajë zgjedhje sapo të sigurojë paqe të qëndrueshme.

Senatori republikan Kevin Cramer tha se shembulli i zgjedhjeve të mbajtura në SHBA gjatë Luftës së Dytë Botërore nuk i aplikohet kësaj situate ngaqë Shteteve të Bashkuara nuk u është dashur të luftojnë në territorin e tyre. Sipas ligjvënësit Vindman, edhe vendet evropiane i kanë pezulluar zgjedhjet gjatë luftës.

Ligjvënësi demokrat Seth Magaziner sugjeroi se një deklaratë e fuqishme nga Presidenti Trump që do të mbështeste mbrojtjen e Ukrainës kundër sulmit të Rusisë do t’ua bënte më të lehtë ukrainasve të “punojnë drejt një kuadri kohor për zgjedhjet”.

Ligjvënësi republikan Don Bacon gjithashtu theksoi se Rusia nuk është në pozitë të kërkojë që zgjedhjet të mbahen në Ukrainë.

“Ata nuk kanë patur zgjedhje të lira në 25 vitet e fundit. Putini i ka vrarë të gjithë rivalët e tij. I kanë hedhur nga godinat. I kanë helmuar. I kanë vrarë në gulagë”, i tha ai Zërit të Amerikës.

Zëdhënësja e Zyrës për Institucione Demokratike pranë Organizatës për Sigurinë dhe Bashkëpunimin në Evropë, Katya Andrusz i tha Zërit të Amerikës se me kërkesën e autoriteteve ukrainase, zyra e saj ka filluar punën për t’u siguruar se kur të ekzistojnë parakushtet, Ukraina të mbajë zgjedhjet “në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe përkushtimin që Ukraina e ka bërë si shtet anëtar i OSBE-së për të mbajtur zgjedhje demokratike”.

“OHDIR-i ka punuar me Ukrainën në shumë fusha dhe e respektojmë fuqinë demokratike të vendit përkundër sfidave të vazhdueshme”, tha ajo.

Gazetarja e Zërit të Amerikës Kateryna Lisunova kontribuoi për përpilimin e këtij artikulli./VOA

volodymyr zelensky rusi-ukraine

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje