LIVE UPDATES
Bota

Konflikti dhe shkëmbimi i sulmeve me Izraelin, DW: Ku janë aleatët rajonalë të Iranit?

Dekadat e fundit, Irani ka ndërtuar një rrjet aleatësh në rajon. Në konfliktin aktual me Izraelin, disa prej tyre deri tani kanë mbetur mënjanë. Pse ndodh kjo?

18 Qershor 2025, 08:37 Nga r.ll
Konflikti dhe shkëmbimi i sulmeve me Izraelin, DW: Ku janë
foto ilustruese

IRAN- Vitet e fundit, Irani është dalluar mbi të gjitha për një gjë: rrallë ka qenë vetëm në konflikte. Me para të bollshme, furnizime me armë dhe trajnim ushtarak, Teherani ka ndërtuar një rrjet aleatësh shiitë në rajon në dekadat e fundit, të cilët nuk kanë hezituar të ndërhyjnë për të ashtuquajturin Bosht të Rezistencës kundër Izraelit.

Ndikimi rajonal i Iranit buron nga të ashtuquajturit "përfaqësues", siç e shpjegoi komentatori politik libanez Ronnie Chatah në Al Jazeera: para së gjithash, milicia shiite Hezbollah në Liban, por edhe Huthit në Jemen, Hamasi në Gaza dhe milicitë shiite në Irak janë në anën e regjimit të Teheranit. Pa përmendur diktatorin Assad në Siri, pushteti i të cilit kohët e fundit qe i varur nga Irani, ndër të tjera.

Mbështetësit e Iranit dobësohen

Megjithatë, për disa muaj tani, radhët e mbështetësve të Iranit janë shkatërruar, kryesisht për shkak të Izraelit, "Lindjes së Mesme të Re" të shpallur nga Benjamin Netanyahu dhe ndryshimit të ekuilibrit të pushtetit në rajon: Hamasi është dobësuar nga lufta e Gazës, megjithëse nuk është mposhtur. Udhëheqës të rëndësishëm si Ismail Haniya dhe Yahya Sinwar janë vrarë. Huthit në Jemen janë nën zjarr si rezultat i sulmeve të tyre ndaj Izraelit, dhe aeroporti i Sana'as dhe infrastruktura të tjera të rëndësishme janë shkatërruar. Diktatori sirian Assad është rrëzuar nga islamistët, dhe instalimet ushtarake janë bombarduar nga Izraeli.Edhe Hezbollahu në Liban është goditur rëndë në luftën kundër Izraelit në fund të vitit të kaluar, sipas politologut Mustafa Kamel as-Sayyed të Universitetit të Kajros: "Hezbollahu është dobësuar jashtëzakonisht. Udhëheqësit e tij janë vrarë, milicisë iu desh të tërhiqet nga jugu dhe vazhdon të bombardohet nga Izraeli deri sot."

"Hezbollahu në krizë ekzistenciale"

Hezbollahu është padyshim në një situatë të ndryshme nga më parë, pohon gjithashtu Maha Yahya e Institutit Carnegie në Bejrut. "Hezbollahu duhet ta ripërcaktojë veten tani. Është në një krizë ekzistenciale."

Që nga sulmi terrorist i Hamasit më 7 tetor 2023 dhe fillimi i luftës në Rripin e Gazës, Hezbollahu kishte provokuar një luftë me Izraelin për të hapur një front të dytë. Pas muajsh përleshjesh, Izraeli kundërsulmoi me forcë duke filluar nga shtatori i vitit të kaluar, duke e shndërruar infrastrukturën e Hezbollahut në rrënoja dhe duke vrarë pothuajse të gjithë udhëheqjen, përfshirë udhëheqësin e saj të hershëm, Hassan Nasrallah. Që atëherë, Hezbollahu është riorganizuar. Në konfliktin aktual, milicia mbetet e heshtur. Një heshtje e thellë, siç e përshkruajnë vëzhguesit. A nuk është më Hezbollahu në gjendje ose i gatshëm të luftojë?

Mundësitë e Iranit në Liban janë të kufizuara, thotë komentatori politik libanez Chatah. "Aftësia e Hezbollahut për të reaguar nuk është më e njëjtë me atë para luftës." I njëjti front i fortë nuk ekziston më. "Dhe kjo do ta shtyjë Iranin drejt diplomacisë, sepse mundësitë e tij në rajon janë të kufizuara."

Huthi-t tregojnë gatishmëri për të luftuar

Megjithatë, Hezbollahu mbetet gati për të luftuar, thekson gazetari libanez Amin Qamouriyeh. Ai dyshon se kujdesi aktual i Libanit është një strategji: "Hezbollahu supozon se Irani mbetet mjaftueshëm i fortë për të mbrojtur veten. Ende nuk kemi arritur në pikën ku regjimi iranian do të shembet. Ndërkohë, Hezbollahu mbetet i kujdesshëm."

Ndërsa Hezbollahu heziton, Huthi-t në Jemen tregojnë qartë një gatishmëri për të luftuar. Një zëdhënës i Huthi-t deklaroi: "Forcat e armatosura të Jemenit përshëndesin Republikën Islamike të Iranit për rezistencën e saj të guximshme, të vendosur dhe besnike kundër agresionit brutal sionist."

Megjithatë, edhe në këtë rast, sulmet e solidaritetit me dronë dhe raketa ishin me rëndësi të vogël. Irani aktualisht nuk duket se ka ndonjë interes në aktivizimin e aleatëve të tij të mbetur në rajon. Përveç kësaj, të gjithë kanë interesat e tyre dhe janë shumë më tepër sesa thjesht ekzekutues të urdhrave, sipas politologut Mustafa Kamel as-Sayyed: "Dyshoj se bëhet fjalë vetëm për marrjen e urdhrave nga Teherani. Të gjitha këto grupe kanë një autonomi të caktuar dhe janë nën presion në vendet e tyre të origjinës."

Libani dhe Iraku duan të qëndrojnë të papërfshirë

Sipas disa raporteve, Libani dhe Iraku i kanë kërkuar Iranit t'i mbajë larg përshkallëzimit aktual me Izraelin. Nëse Irani e përshkallëzon konfliktin, mund të ndodhin sulme kundër bazave ushtarake amerikane në Shtetet e Gjirit ose në Irak. Irani ka ndërtuar struktura të mëdha.

Irani është vendi me ndikim më të madh në Irak dhe ushtron kontroll mbi disa milici shiite. Megjithatë, sulmet ndaj ushtarëve amerikanë do ta detyronin Presidentine SHBA-së Donald Trump të ndërmarrë veprime ushtarake, diçka që Irani duket se dëshiron ta shmangë.

"Deri tani, Irani ka përdorur vetëm raketat dhe nuk ka përdorur mjete të tjera presioni", thotë gazetari Amin Qamouriyeh. "As Ngushtica e Hormuzit nuk është mbyllur, furnizimet me naftë vazhdojnë dhe asnjë bazë ushtarake amerikane nuk është sulmuar. E gjithë kjo mund të ndodhë në një fazë të dytë, varësisht nga mënyra se si do të zhvillohen ngjarjet".

"Raketat nuk i zgjidhin problemet"

Vëzhguesit janë optimistë të kujdesshëm për mundësinë e një zgjidhjeje të negociuar midis Izraelit dhe Iranit në ditët në vijim. Vetë Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka folur për një marrëveshje të mundshme. Megjithatë, shumë ekspertë pajtohen se forca ushtarake dhe shfaqjet e fuqisë nga Izraeli nuk do të sjellin paqe të qëndrueshme në rajon. Ose, siç e thotë komentatori libanez Chatah: "Raketat nuk i zgjidhin problemet"./DW

konflikti iran-izrael

Sondazh

Poll

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari