LIVE UPDATES
Bota

“Kemi frikë të flasim”/ Iranianët thonë se shtypja është më e ashpër se para luftës

Ky ishte edhe rasti kur u bë i ditur lajmi se Uashingtoni dhe Irani kishin arritur një marrëveshje kornizë.

16 Qershor 2026, 07:56 Nga E.d
“Kemi frikë të flasim”/ Iranianët thonë se
Foto ilustruse

Gjatë disa muajve të luftës dhe më pas armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, dëgjimi i zërave të iranianëve të zakonshëm është bërë gjithnjë e më i vështirë mes një klime të frikës në rritje.

Disa persona të guximshëm kanë vazhduar që të flasin me gazetarët nga organizatat e huaja mediale, përfshirë Radion Farda të Radios Evropa e Lirë, ndonëse pothuajse gjithmonë kanë kërkuar që të mbeten anonimë. Ky ishte edhe rasti kur u bë i ditur lajmi se Uashingtoni dhe Irani kishin arritur një marrëveshje kornizë.

Por, në shumë raste edhe burimet që më herët ishin të gatshme që të dëshmonin për ngjarjet në shtetin e tyre, kanë heshtur.

“Bashkëpunimi me armikun”

Disa kanë treguar se janë paralajmëruar nga zyrtarë të sigurisë që të mos flasin, veçmas për mediat në gjuhën perse që financohen nga Shtetet e Bashkuara, si Radio Farda, në mes të një shtypjeje ku autoritetet iraniane thonë se po ngrenë gjithnjë e më shumë akuza për spiunazh për “bashkëpunim me armikun”.

Në javët e fundit, banorët iranianë vazhdimisht kanë përmendur frikën nga paraburgimi dhe ndjekja, si dhe mundësinë e madhe që këto të ndodhin si rezultat i komunikimit me Radion Farda.

“Kam biseduar me disa nga miqtë e mi të ngushtë të cilët më besojnë, por ata refuzojnë që të dërgojnë mesazhe të incizuara edhe nëse ua ndryshojmë emrin dhe zërin apo edhe nëse dikush tjetër e lexon mesazhin e tyre”, tha një kontakt i Radios Farda, i cili, si shumë të tjerë të cituar në këtë artikull, nuk mund të identifikohen për arsye sigurie.

“Propaganda e Republikës Islamike ndaj mediave persiane, veçmas gjatë luftës, është një faktor i madh frike. Presioni ndaj publikut është shumë intensiv. Njerëzit nuk duan të rrezikojnë ndonjë ndalim apo marrje në pyetje nga forcat e sigurisë”, shtoi burimi.

Një analist me bazë në Iran, i cili para nisjes së luftës ishte i ftuar i rregullt në intervistat për Radion Farda, kishte qëndrim të ngjashëm.

“Unë nuk mund të flas me ju publikisht sepse menjëherë do të merresha nga forcat e sigurisë”, tha analisti, i cili në të kaluarën ka qenë i burgosur.

“Asnjë intervistë”

Një tjetër analist politik, që para luftës ka dhënë intervista për Radion Farda, dha detaje të tjera.

“Na është thënë që të mos japim asnjë intervistë apo lajme për mediat iraniane jashtë vendit që janë të lidhura me armiqtë e Iranit”, tha analisti duke iu referuar Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, bombardimet e të cilëve ndaj Iranit nisën konfliktin më 28 shkurt.

“Nuk kam problem që të jap intervista për BBC në gjuhën perse. Autoritetet iraniane thonë se Mbretëria e Bashkuar nuk është në luftë me Iranin”, shtoi analisti.

Megjithatë, edhe BBC është përballur me kufizimet e veta. Përderisa korrespondentja, Lyse Doucet, ka mundur që të raportojë nga Teherani gjatë luftës, kjo iu kushtëzua me kërkesën që materialet e saj të mos përdoreshin për përmbajtjen e BCC-së në gjuhën perse.

Duke reflektuar mbi përvojën e tij të raportimit nga Irani gjatë luftës, korrespondenti i CNN-it, Frederick Pleitgen, po ashtu theksoi se “shumë njerëz kanë frikë të flasin me ty”.

Është e paqartë nëse kjo situatë do të përmirësohet pasi që, siç është njoftuar, Shtetet e Bashkuara dhe Irani do të nënshkruajnë më 19 qershor një marrëveshje kornizë që synon dhënien fund të armiqësive dhe nisjen e bisedimeve për tema më të gjera, sikurse programi bërthamor i Iranit. 

“Përderisa kjo marrëveshje po negociohej dhe më pas u njoftua për të, Republika Islamike nuk ka ndryshuar sa i përket brutalitetit ndaj qytetarëve të saj”, tha një banor i Teheranit, në të 30-tat, i cili ishte ndër personat që iu përgjigj Radios Farda lidhur me marrëveshjen.

“Heshtja, shtypja, ekzekutimi”

Në çdo rast, historiku i Iranit i shkeljeve të të drejtave të njeriut, sikurse shtypja e disidencës, burgosja e kundërshtarëve dhe ekzekutimi i të burgosurve politikë, është i dokumentuar mirë që nga Revolucioni Islamik që solli në pushtet establishmentin klerikal më 1979.

Shkalla e shtypjes së brendshme ka ndryshuar në periudha të ndryshme, herë duke u rritur e herë duke u zvogëluar.

Shiva Nazarahari nga Komiteti Vullnetar për Ndjekjen e Situatës së të Burgosurve, një grup joformal aktivistësh, i tha Radios Farda se kushtet aktuale kujtojnë situatën e viteve ‘80.

“Duket se një version i Republikës Islamike është rikthyer në pushtet dhe tani po qeverisë dhe përballet me protestuesit në të njëjtën mënyrë – duke pasur të njëjtin mentalitet të bazuar në frikë për të heshtur, shtypur, ekzekutuar dhe mbytur edhe zërin më të vogël – në mënyrë që të kontrollojë plotësisht hapësirën politike”, tha Nazarahari, e cila jeton në Slloveni. 

Akuzat shpesh ngrihen sipas legjislacionit të miratuar pas luftës 12-ditore me Izraelin në qershor të vitit të kaluar. Ky ligj parashikon dënime më të ashpra për akuza për spiunazh dhe bashkëpunim me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara.

Këto lloj akuzash kanë luajtur një rol të madh në shtypjen aktuale.

Zëdhënësi i gjyqësorit iranian, Asghar Jahangir, deklaroi së fundmi se 3.121 persona ishin akuzuar për bashkëpunim me Izraelin, megjithëse nuk ishte e qartë periudha kohore të cilës ai i referohej.

Sipas një raporti të agjencisë iraniane të lajmeve Mehr, agjenci që është e lidhur me shtetin, 43 për qind e këtyre rasteve kishin të bënin me “veprimtari politike, kulturore, mediatike dhe propagandistike”.

“Po shohim po ashtu një numër shumë të madh njerëzish që ndodhen në burgje dhe që janë arrestuar gjatë periudhës së luftës për arsye të ndryshme, shumica e të cilëve, në fund, janë përballur me akuza të lidhura me spiunazhin”, theksoi Nazarahari.

Në fund të majit, Amnesty International raportoi se rreth 6.000 persona ishin “arrestuar në mënyrë arbitrare” që nga shpërthimi i luftës, përfshirë protestues, gazetarë, aktivistë dhe pjesëtarë të pakicave etnike dhe fetare. 

Grupi për të Drejtat e Njeriut në Iran, një organizatë me seli në Norvegji, raportoi më 8 qershor se deri më tani gjatë këtij viti të paktën 40 të burgosur, përfshirë 19 të arrestuar gjatë protestave të janarit, janë ekzekutuar përmes varjes nën akuza të motivuara politikisht.

Forcat e sigurisë vranë mijëra persona gjatë shtypjes brutale të këtyre protestave, që u mbajtën në disa qytete në mbarë Iranin./REL

iran lufta shba

Sondazh

Poll

Aksidenti tragjik në Ksamil ku humbi jetën 20-vjeçari, ja momenti kur mjeti lundrues përplaset

Aksidenti tragjik në Ksamil ku humbi jetën 20-vjeçari, ja momenti kur mjeti lundrues përplaset

Protestuesit rikthehen të vendosur para Kryeministrisë/ Brohorasin njëzëri

Vijon marshimi masiv në rrugët e Tiranës, shtohen thirrjet për dorëheqjen e Ramës

Nga Kryeministria te Parlamenti, qytetarët vijojnë prej disa orësh protestën kundër Ramës

"Ata që për Ramën janë strategjikë për ne janë tragjikë/Adoleshenti në protestën para Kryeministrisë

“Ju erdhi fundi"/ Mijëra qytetarë "pushtojnë: Bulevardin: Rama jepe dorëheqjen!

Atmosferë magjike nga protesta, qytetarët me flamuj kombëtarë marshojnë në Bulevard

Ish-oficeri i Antidrogës Dritan Zagani poston videon e Ramës në Zvicër: Tirana në protestë

“Duhet qeveri teknike”/ Qytetari në protestë: Këtu mungon drejtësia për çdo problem

Cila është arsyeja e protestës? Qytetarja: 3 fëmijët i kam jashtë, kam ngelur vetëm

Qytetari: Rama dhe Berisha janë i njëjti brum, ndërrojnë vetëm pozicionet

Korreshi 'zhvishet' nga kostumi i deputetit, shkon në protestë si qytetar

Vogëlushi thirrje para kryeministrisë: Asnjëri prej nesh nuk e do Edi Ramën....

Protesta e 16-të/ Mijëra qytetarë kërkojnë largimin e kryeministrit#dosja #protesta #videovirale

"S’do të bllokojmë kurrë aeroportin"/ Protestuesi: Do ta shporrim këtë klasë politike

Oshëtin nga thirrjet e qytetarëve bulevardi/ Protestuesit Edi Rama o legen prite popullin se po vjen

Protestuesit drejt kryeministrisë: Edi Rama o tradhtar jep dorëheqjen sa më parë

Berisha: Dosja faktoi shpifjet e opozitës së opozitës për Malin e Tiranës!

Berisha: Në Aruba ishte edhe ‘Rama i gjatë’! Pse i fshehin emrat? Ky është një krim i vërtetë

Takimi i Arubës/ Berisha denoncon skandalin: Spanjollët sollën dosjen e plotë

Berisha: Altin Dumani është monstra e votës së lirë të shqiptarëve!

Të akuzuarit për vrasjen e Renis Dobrës konfliktohen fizikisht, ndërhyn policia

Me flamuj amerikanë dhe britanikë, qytetarët kërkojnë dorëheqjen e Ramës

I riu mesazh Ramës: Ne të kemi vendosur, duhet të na shërbesh, jo të na dëbosh

Shqiptarët protestojnë në Mynih: O ku ka si ty, o Shqipëria ime

Sot protesta e 15-të në Tiranë/ Nis marshimi drejt Kryeministrisë

Dita e 15-të e protestës/ Nis grumbullimi i qytetarëve në sheshin “Skënderbej”

Protesta zhvendoset edhe në Hagë, shqiptarët e diasporës protestojnë teksa këndojnë këngë polifonike

Emigrantët shqiptarë protestojnë në Berlin, kërkojnë largimin e Edi Ramës: Ju erdhi fundi

Aksident i rëndë në aksin Pogradec–Lin, një person humb jetën, 4 të plagosur

“E çova në shkollë dhe nuk më u kthye më”/ Nëna e Martin Canit: Duam drejtësi

Qytetarët rreshtojnë atletet para Kryeministrisë, si simbol i largimit të rinisë nga Shqipëria

Banorët e Rrjollit shembin rrethimin rrethues, debat me policët: Jemi bijtë e këtij populli

Berisha: Çdo demokrat e ka vendin te protesta, sloganet kundër nesh janë vepër e veglave të qeverisë

Berisha: E mbrojta dinjitetin tim në gjykatë, do të rikthehem në SHBA dhe do të takoj miqtë e mi

Berisha: Disa slogane të opozitës së opozites nuk duhet të errësojnë pamjen madhështore të protestës

Berisha falënderon qytetarët për mbështetjen: Treguat guxim këto pesë vite

Protestë kundër ndërtimit të resortit luksoz në Rrjoll, banorët heqin gardhin dhe telat me gjemba

Pas rrethimit të truallit me tela me gjemba, banorët e Rrjollit dalin sërish në protestë

“Rama në burg, Berisha në burg"/ Tensione në Rrjoll, banorët përplasen me policinë

Marshim kilometrik në Tiranë! Protestuesit njëzëri:Rama jep dorëheqjen

“Poshtë patronazhistët”/ Protestuesit zhvendosen në sheshin Italia: Rama jepe dorëheqjen!

Prapaskenat e tensioneve në shesh, djali i Paulin Sterkajt fyeu influenceren dhe protestuesit

Rama për protestën: Nuk është fjala për flamingot, por për Donald Trump

“Me çfarë do ta bëjnë mirëqenien këta patriotët?”/ Rama: Shqipëria e 2030 do jetë në BE

“Ky është investimi i madh që i ka ardhur Shqipërisë”/ Rama: Nëse bota do të ishte kaq e ndjeshme...

Rama për projektin në Zvërnec: Shqipëria nuk e ka luksin ta refuzojë

Rama protestuesve: Unë nuk kam asnjë negociatë me ju!

Rama: Nuk përfaqësojmë interesat e investitorëve, por interesta e Shqipërisë

Rama: Nëse akuzat do të ishin të vërteta, do të isha po aq i neveritur sa disa prej jush