LIVE UPDATES
Bota

Kaosi në SHBA, një mundësi që Europa duhet ta shfrytëzojë

Sulmi i drejtpërdrejtë i Trump ndaj marrëdhënies transatlantike prej 1.5 trilionë dollarësh ka bërë një punë më të mirë për të dëshmuar vlerën e BE-së sesa 1,000 dokumente studimi.

23 Prill 2025, 14:31 Nga N.F
Kaosi në SHBA, një mundësi që Europa duhet ta
Foto

SHBA- Për momentin, ka një gjallëri në hapat e zyrtarëve të Bashkimit Europian — të paktën krahasuar me atmosferën e errët që mbizotëronte disa muaj më parë — pasi lufta tregtare e Donald Trump dhe sulmet ndaj shtetit të së drejtës po i shtyjnë europianët të afrohen më shumë me njëri-tjetrin dhe investitorët po kërkojnë strehë te euroja.

Pyetja që lind është: sa larg mund të shkojë ky impuls i ri në realizimin e ndryshimeve të nevojshme, duke pasur parasysh që Gjermania po përballet me vitin e tretë radhazi të stanjacionit dhe paralajmërimet e Mario Draghit për një “agonizim të ngadaltë” vazhdojnë të dëgjohen në veshët e teknokratëve.

Sulmi i drejtpërdrejtë i Trump ndaj marrëdhënies transatlantike prej 1.5 trilionë dollarësh ka bërë një punë më të mirë për të dëshmuar vlerën e BE-së sesa 1,000 dokumente studimi.

Sulmet ndaj NATO-s dhe Ukrainës po shtojnë solidaritetin mes vendeve anëtare, me Danimarkën, një vend tradicionalisht pro-SHBA, që po heq dorë nga euroskepticizmi pas presionit për Groenlandën. Gjithashtu, shanset për anëtarësimin e Norvegjisë dhe Islandës po ndryshojnë, dhe madje edhe Britania e Madhe po i afrohet më shumë Brukselit, ndërsa marrëdhënia speciale me SHBA-në po zbehet.

Ndërsa tregu i vetëm i BE-së, me 440 milionë banorë, mban qëndresë përballë Trump, shtetet anëtare janë gjithashtu më të gatshme të thyejnë tabu kombëtare për të mirën e përgjithshme.

Koalicioni i ri i Gjermanisë po e nxjerr vendin nga austeriteti[1] me një paketë mbi 500 miliardë euro (574 miliardë dollarë) për infrastrukturën dhe mbrojtjen. Gjithashtu, ajo ka shënuar një moment të rëndësishëm kohët e fundit duke kërkuar lehtësimin e rregullave fiskale të BE-së që dikur i mbështeste fuqishëm.

Ndërkohë, Franca është e gatshme të shqyrtojë mundësinë e formësimit të mbrojtjes kontinentale me një deterrent bërthamor të zgjeruar, një ide që tërheq Poloninë ndërsa SHBA-ja ngushton lidhjet me Rusinë.

Dhe në një kohë kur vala e investimeve dhe kërkimit po kthehet në favor të Evropës, është bërë më e lehtë të theksohet stabiliteti, parashikueshmëria dhe barazia e saj në krahasim me Amerikën.

“Ne nuk kemi miq të ngushtë dhe as oligarkë,” tha kohët e fundit presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ndërsa trupi ekzekutiv po lufton për të siguruar financime dhe incentiva të tjera për të tërhequr shkencëtarët që janë lënë pas dore nga administrata Trump.

Dollari amerikan ka humbur rreth 9% të vlerës së tij këtë vit kundrejt një grupi valutash botërore, ndërsa euro ka forcuar vlerën e saj me rreth 5%. Aksionet e mbrojtjes, si ato të Rheinmetall AG, kanë pasur një rritje të madhe.

Megjithatë, BE-ja duket ende e papërgatitur për stuhinë që e pret. Ekonomia e saj është dy herë më e varur nga tregtia e jashtme sesa ajo e SHBA-së, me Gjermaninë që është veçanërisht e ndjeshme për shkak të varësisë së saj nga Amerika për më shumë se 10% të eksporteve të saj të mallrave si automjetet dhe barnat, sipas Bloomberg Economics.

Projekcioni i fundit i Fondit Monetar Ndërkombëtar parashikon që prodhimi i Gjermanisë do të mbetet në vend gjatë këtij viti — dhe, duke marrë parasysh pasigurinë e lartë, ekziston mundësia që ekonomia e Gjermanisë të tkurret për të tretin vit radhazi, paralajmëron ekonomistja e ING, Charlotte de Montpellier.

Përveç humbjeve të vendeve të punës dhe pakënaqësisë popullore që një luftë tarifash me Trump mund të sjellë, ekziston gjithashtu rreziku që BE-ja të përfundojë duke luftuar një luftë tregtare në dy fronte, ndërsa Kina po shton motorin e saj të eksporteve dhe drejton një përmbytje mallrash në Europë.

Testi i verës që vjen, e cila do të sjellë dhimbje tregtare, nuk është nëse BE-ja mund të nxitë një marrëveshje me Trump brenda 90 ditëve, siç duket të mendojë miliarderi i LVMH, Bernard Arnault. Testi është nëse BE-ja do të fillojë të zbatojë recetën e Mario Draghit për suksesin, që ka një vit që ka dalë, duke forcuar industritë e fragmentuara të brendshme, duke krijuar një treg të vërtetë të vetëm për bankat dhe duke integruar tregjet e saj të kapitalit që janë të shpërndara.

Tregjet dhe aleancat e reja jashtë do të ndihmojnë; megjithatë, siç thekson Drejtoresha e Përgjithshme e FMN-së, Kristalina Georgieva, vetëm kombinimi i shpenzimeve më të mëdha dhe më shumë integrimi do të rrisin rritjen dhe do të përmirësojnë qëndrueshmërinë e Europës.

Pasi do të duhet kohë për të vënë në praktikë planet e reja të shpenzimeve, ndoshta nuk është aq ngushëlluese që politikat e qeverisë gjermane të re ende nuk kanë substancë në fusha të tilla si pensionet apo reduktimi i burokracisë.

Pavarësisht sa e fortë duket Europa në mes të kaosit të udhëhequr nga SHBA, tërheqja e talenteve dhe investimeve, duke e zbutur njëkohësisht tërheqjen e populistëve brenda, do të kërkojë një nivel të ri bashkëpunimi.

“Ne nuk mund të ndalojmë në gjysmë të rrugës,” paralajmëroi presidentja e Bankës Qendrore Europiane, Christine Lagarde, këtë muaj.

Vetë institucioni i saj po ballafaqohet me sfidën e lehtësimit të politikës monetare për të nxitur kërkesën; është koha që qeveritë të fillojnë të heqin pengesat e veta për rritjen ekonomike, të cilat Draghi, paraardhësi i Lagarde, i barazon me një tarifë 45% për mallrat dhe një taksë 110% për shërbimet.

Nëse kjo do të thotë të adresohen edhe tabu të tjera — si nevoja për një votim me shumicë të kualifikuar ndërmjet shteteve anëtare të BE-së — atëherë le të jetë kështu. Do të ishte një tjetër shok i mirëpritur, ndonëse i dhimbshëm, që vjen si pasojë e sjelljeve të Trump./ Bloomberg

Marrë nga Monitor

[1] Austeriteti është një politikë ekonomike që përfshin reduktimin e shpenzimeve publike dhe rritjen e taksave, zakonisht për të ulur borxhin kombëtar dhe për të stabilizuar financat e shtetit. Kjo politikë shpesh zbatohet në periudha krize ekonomike kur një vend ka borxhe të larta dhe ka nevojë për të përmirësuar balancën financiare.

shba europa

Sondazh

Poll

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria