LIVE UPDATES
Bota

Java e pasigurisë: Pse marrëdhëniet SHBA-BE nuk do të jenë më kurrë të njëjta

Për herë të parë në dekada, në Evropë ekzistonte një ndjenjë e hapur se Shtetet e Bashkuara nuk e shihnin më BE-në si aleatin e tyre të dukshëm, tradicional dhe strategjik.

24 Janar 2026, 10:39 Nga I.A
Java e pasigurisë: Pse marrëdhëniet SHBA-BE nuk do të
Ursula von der Leyen dhe Donald Trump

BRUKSEL- Java e kaluar nuk ishte thjesht një moment tjetër i vështirë në marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Sipas të gjitha gjasave, ishte një pikë kthese. 

Për herë të parë në dekada, në Evropë ekzistonte një ndjenjë e hapur se Shtetet e Bashkuara nuk e shihnin më BE-në si aleatin e tyre të dukshëm, tradicional dhe strategjik.

Siç thekson politologu dhe internacionalisti Theodoros Tsikas, evropianët po e kuptojnë se nën Donald Trump ajo që thuhet është menduar. Kështu, pamja që del është ajo e një marrëdhënieje transatlantike që nuk është e prishur, por në ndryshim e sipër. Dhe në ndryshim të thellë.

Siç është regjistruar në intervistën e Theodoros Tsikas, rreziqet më të mëdha nuk janë tarifat, as deklaratat, por humbja e besimit që për dekada ishte themeli i aleancës SHBA-Evropë.

“Sigurisht që nuk ishte një javë e mirë për marrëdhëniet SHBA-BE, në kuptimin që evropianët e shohin se Trump e mendon atë që thotë”, thekson ai, duke i lidhur zhvillimet me Strategjinë e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së që u publikua në fund të vitit të kaluar.

"Në këtë tekst, Evropa shfaqet pothuajse si një armik, një konkurrent", vëren ai.

Një fitore e vogël, pa iluzione

Fjalimi i presidentit amerikan në Davos duket se ka sjellë një lehtësim të përkohshëm. Kërcënimi për forcë ushtarake kundër Groenlandës u tërhoq, ashtu si edhe njoftimi për tarifa shtesë ndaj Bashkimit Evropian. Megjithatë, për Theodoros Tsikas, kjo është më shumë një tërheqje taktike sesa një ndryshim strategjik.

“Edhe pse duket se ka një lehtësim të vogël për çështjen e Groenlandës nga biseda e tij me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, evropianët janë të sigurt se nuk mund të jenë të qetë për perspektivën e marrëdhënieve midis SHBA-së dhe BE-së”, thekson ai.

Arsyeja është një dhe vendimtare, sipas tij: Besimi është humbur, i cili është një element bazë i çdo aleance.

Pyetja që qëndron pezull mbi NATO-n

Kriza e besimit po merr një peshë të veçantë brenda NATO-s. Për herë të parë, çështja e besueshmërisë së SHBA-së po ngrihet jo në mënyrë implicite, por hapur.

“Kush do t’i sigurojë evropianët, brenda NATO-s, se nëse një vend evropian kërcënohet nga Putini, SHBA-të nën Trumpin do të nxitojnë ta mbrojnë atë?” pyet ai.

Megjithatë, kjo çështje nuk i përket vetëm Evropës.

"Si do ta perceptojnë kundërshtarët e NATO-s një mungesë të mundshme të gatishmërisë së SHBA-së për të ndërhyrë në favor të një vendi evropian?" shton ai, duke përshkruar një hendek të rrezikshëm në parandalimin e konfliktit.

Përgjigja evropiane: më shumë autonomi

Në këtë mjedis të ri pasigurie, debati mbi autonominë strategjike evropiane po rikthehet fuqishëm. Jo si një projekt teorik, por si një domosdoshmëri politike.

“Ngrihet çështja se si evropianët mund të formojnë një strukturë të veçantë mbrojtëse evropiane, krahas NATO-s”, vëren Theodoros Tsikas dhe shton: Domethënë, përshpejtimi dhe thellimi i integrimit evropian në të gjitha fushat: politike, ekonomike dhe mbrojtëse është në tryezë.

Siç sqaron ai, kjo nuk përbën një ndërprerje të marrëdhënieve me SHBA-në: Nuk do të thotë që ata do të ndërpresin marrëdhëniet me SHBA-në, por që ata vetë do të kujdesen të rrisin fuqinë e tyre gjeopolitike dhe gjurmën e tyre ndërkombëtare.

Horizonte të reja ekonomike

Autonomia evropiane, sipas zotit Tsikas, nuk është vetëm ushtarake, por edhe ekonomike.

Ndërkombëtaristi nënvizon rëndësinë e marrëveshjeve të mëdha ndërkombëtare, ekuivalente me atë të bërë me vendet e Amerikës Latine dhe bashkimin Mercosur, me vende të tilla si India, Japonia, Kanadaja, Koreja e Jugut, Australia dhe Zelanda e Re.

Me interes të veçantë është fakti që qëndrimi evropian nuk kufizohet vetëm në kufijtë e ngushtë të BE-së.

“Në këtë konflikt ata patën mbështetjen dhe aleancën e Britanisë, Norvegjisë dhe Islandës – vende të NATO-s, por jo të BE-së”, thekson ai.

Këshilli i Gazës, OKB-ja dhe frika nga institucionet paralele

Megjithatë, çarje po regjistrohen edhe në fushën institucionale ndërkombëtare. Siç na kujton Theodore Tsikas, Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi pikat kryesore të planit të Trump për Gazën, përfshirë krijimin e një autoriteti mbikëqyrës ndërkombëtar, të ashtuquajturit "Këshilli i Paqes".

"Ideja e Këshillit të Paqes u miratua nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, thotë ai.

Por kur u prezantuan detajet e funksionimit të tij, shumë vende panë se ky këshill nuk kufizohet vetëm në çështjen e Gazës.

Rezervat u intensifikuan pasi, siç shpjegon ai, "statuti i propozuar nga Trump i jep atij fuqi absolute për të vënë veton vetë dhe për të pranuar ose larguar shtetet anëtare".

Rezultati, sipas tij, është i qartë: Vendet e BE-së kanë tendencë të refuzojnë pjesëmarrjen e tyre në një institucion të tillë, me përjashtim të Hungarisë së Orbán-it./Dosja.al

marrëdhëniet shba-be

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Shiko video te tjera