LIVE UPDATES
Bota

FOTO/ Teleskopi më i madh diellor në botë kap një imazh të Diellit me detaje të mahnitshme, një grumbull njollash të errëta me madhësinë e një kontinenti...

Instrumenti mund të krijojë një imazh tre-dimensional më të afërt se kurrë të asaj që po ndodh në sipërfaqen e Diellit.

30 Prill 2025, 13:39 Nga M.L

 

FOTO/ Teleskopi më i madh diellor në botë kap një imazh
Foto ilustruese

 

SHBA- Një imazh i ri i Diellit i marrë nga teleskopi diellor më i madh në botë tregon sipërfaqen e yllit tonë më të afërt me detaje të mahnitshme. Është imazhi i parë i marrë nga instrumenti i ri VTF (Visible Tunable Filter) në Teleskopin Diellor Daniel K. Inouye të Fondacionit Kombëtar të Shkencës të SHBA-së. Instrumenti mund të krijojë një imazh tre-dimensional më të afërt se kurrë të asaj që po ndodh në sipërfaqen e Diellit.

Kjo pamje nga afër zbulon një grumbull njollash të errëta diellore me madhësinë e një kontinenti pranë qendrës së atmosferës së brendshme të Diellit, në një shkallë prej 10 kilometrash për piksel. Këto njolla shënojnë zona me aktivitet të fortë magnetik, ku ka të ngjarë të ndodhin shpërthime diellore dhe nxjerrje masive koronale (CME, këto janë re të mëdha plazme dhe fushash magnetike që shpërthejnë nga atmosfera e jashtme e Diellit).

FOTO/ Teleskopi më i madh diellor në botë kap një imazh

Imazhe të detajuara si ky janë një mjet i rëndësishëm për shkencëtarët për të studiuar dhe parashikuar motin diellor potencialisht të rrezikshëm, tha për CNN Friedrich Woeger, shkencëtar i programit për instrumentin NSF Inouye Solar Telescope.

“Këto shpërthime nga Dielli mund të bashkëveprojnë me fushën elektromagnetike të planetit tonë, duke shkaktuar ndërprerje në infrastrukturën thelbësore, siç janë rrjetet elektrike dhe rrjetet e komunikimit satelitor”, shpjegoi ai.

Dielli kalon nëpër periudha me aktivitet të lartë dhe të ulët magnetik brenda një cikli 11-vjeçar. Tetorin e kaluar, ajo arriti kulmin e aktivitetit të saj, i cili quhet maksimumi diellor. Gjatë kësaj kohe, polet magnetike të diellit ndryshojnë dhe në sipërfaqen e tij shfaqen më shumë njolla. Maksimumi diellor pritet të zgjasë disa muaj, kështu që është një kohë e mirë që Teleskopi Inouye të përshpejtojë testimin e instrumenteve të tij.

Duke hulumtuar njollat ​​e diellit

Ashtu si supa që zien në zjarr, nxehtësia del nga bërthama e Diellit dhe ngrihet në sipërfaqen e tij përmes lëvizjeve fluide, shpjegoi për CNNi Mark Miesch, një studiues në Universitetin e Kolorados. Njollat ​​diellore janë grumbuj në fushat komplekse magnetike të yllit që parandalojnë nxehtësinë të arrijë sipërfaqen, për këtë arsye, ato lëshojnë më pak dritë se zonat e tjera të Diellit, duken më të errëta në imazhe dhe janë më të ftohta se mjedisi përreth tyre, shtoi ai.

FOTO/ Teleskopi më i madh diellor në botë kap një imazh

Sipërfaqja e Diellit ka shtresa të ngjashme me ato të një qepe, me dendësi dhe temperatura të ndryshme. Duke u "akorduar" në gjatësi vale dhe ngjyra të ndryshme, si një marrës radioje, instrumenti VTF ofron një mënyrë për të hetuar këto shtresa dhe për të vëzhguar se çfarë po ndodh midis tyre, shpjegoi Miesch.

Studiuesit mund të përdorin imazhe VTF për të studiuar temperaturën, presionin, shpejtësinë dhe strukturën e fushës magnetike në shtresa të ndryshme të atmosferës diellore. VTF ndodhet në Observatorin Kombëtar Diellor në majë të malit vullkanik Haleakalā të Mauit, në një lartësi prej 3,000 metrash, dhe zë disa kate të Teleskopit Diellor Inouye. Pritet të jetë plotësisht funksional në vitin 2026.

visible tunable filter

Galeria fotografike (
)

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre adoleshentë

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre adoleshentë

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Shiko video te tjera