LIVE UPDATES
Bota

Çfarë dihet për programin e spiunimit që dyshohet se përdoret në Serbi?

Amnesty International, përmes ekipit të forenzikës, monitoroi komunikimin e softuerit “NoviSpy” me serverë që u konfirmua se gjenden në Serbi. Një nga serverët kishte një adresë IP që mund të lidhej drejtpërdrejt me BIA-n.

17 Dhjetor 2024, 14:35 Nga r.ll
Çfarë dihet për programin e spiunimit që dyshohet se
foto ilustruese

SERBI- Softueri i ri që u zbulua në Serbi, mbledh të dhëna të shumta personale dhe synon t’i monitorojë aktivistët opozitarë të mjedisit, përfaqësuesit e organizatave joqeveritare dhe gazetarët. Kjo është gjetje e organizatës Amnesty International, e cila dokumentoi dhjetëra raste të infeksioneve të konfirmuara, bashkë me detajet se si u instalua softueri dhe si funksionon ai në një raport të publikuar më 16 dhjetor. Dyshohet se numri i telefonave të infektuar është shumë i lartë.

“NoviSpy”, siç përshkruhet nga ekipi i forenzikës i Amnesty International, është një softuer spiunazhi, i përshtatur për telefonat Android, dhe ka më shumë gjasa që të përdoret nga institucionet serbe, përkatësisht nga Agjencia për Siguri dhe Informacion (BIA) dhe Ministria e Punëve të Brendshme.

Ndryshe nga softuerët komercialë të njohur deri më tani - në mesin e tyre “Pegasus” - Amnesty International vlerëson se “NoviSpy” vepron si një mjet i zhvilluar në nivel lokal.

Amnesty International, përmes ekipit të forenzikës, monitoroi komunikimin e softuerit “NoviSpy” me serverë që u konfirmua se gjenden në Serbi. Një nga serverët kishte një adresë IP që mund të lidhej drejtpërdrejt me BIA-n. Të dhënat në konfigurimet e programit mund të lidhen me një punonjës të BIA-s, i cili kishte lidhje me blerjen e mjeteve të spiunimit nga shitës të tjerë, thuhet në raport.

Nga analizimi i rrethanave që lidhen me instalimin dhe përdorimin e programit, u konstatua se “NoviSpy” është instaluar kur aktivistët, gazetarët apo aktorët e opozitës janë ndaluar përkohësisht ose janë marrë në pyetje nga policia apo BIA. Kjo sugjeron se bëhet fjalë për “fushata të organizuara, të mbështetura nga shteti”, sipas organizatës Amnesty International.

Softueri i spiunimit mbledh të dhëna të koduara dhe të fshira

Programi instalohet fshehurazi në pajisjet Android dhe mundëson mbledhje të gjerë të të dhënave dhe monitorim në kohë reale. Sipas përshkrimit, ky softuer mund të ketë qasje në informacione personale, si mesazhet SMS, por edhe në mesazhet përmes aplikacioneve të koduara si Signal ose WhatsApp.

Softueri mund të marrë dokumente të ruajtura, fotografi e video. Analiza tregoi se ai mund të ketë qasje edhe në komunikimet e fshira. Ai është projektuar në atë mënyrë që të aktivizojë nga distanca mikrofonin dhe kamerën e telefonit, por edhe të gjurmojnë vendndodhjen dhe lëvizjen në kohë reale. Të dhënat transferohen, pastaj, në serverët e kontrollit, që gjenden në Serbi. Softueri është instaluar fizikisht, në situata ku aktivistë dhe gazetarë janë ftuar në intervista informative.

Në situata të tilla, ata i kanë lënë telefonat e tyre jashtë dhomës së bisedës - gjë që ka mundësuar instalimin e softuerit të spiunimit. Amnesty International përmend shembuj të aktivistëve që kundërshtojnë projektet për mihjen e litiumit, të cilët kanë raportuar infeksione me “NoviSpy” pas takimeve të tyre me autoritetet serbe.

Një nga rastet është ai i gazetarit Sllavisha Millanov nga Dimitrovgradi, në jug të Serbisë. Ai është ndalur gjatë një kontrolli në trafik dhe i është konfiskuar telefoni. Pas lirimit të tij, analiza e forenzikës ka treguar se janë përdorur mjetet “Cellebrite” për të zhbllokuar pajisjen e tij dhe se gjatë asaj periudhe i është instaluar “NoviSpy”.

Ky rast tregon për përdorimin e përbashkët të softuerit për spiunim në Serbi dhe të programit “Cellebrite”.

“Cellebrite” ka qenë i kyçur për të mundësuar infektimin me “NoviSpy”.

“Cellebrite”, një mjet izraelit, përdoret gjerësisht nga agjencitë e sigurisë në mbarë botën, përfshirë FBI-në, për zhbllokimin e telefonave inteligjentë dhe për të kërkuar prova në ta.

Sipas Amnesty International, Serbia ka marrë pajisje për zhbllokimin e telefonave nga “Cellebrite”, në kuadër të një pakete më të gjerë për ta ndihmuar atë në përmbushjen e kushteve për integrim në Bashkimin Evropian. Kjo paketë, e financuar nga Qeveria e Norvegjisë dhe e administruar nga Zyra e Kombeve të Bashkuara për Shërbime të Projekteve (UNOPS), i është ofruar Ministrisë së Brendshme të Serbisë nga viti 2017 deri në vitin 2021, për ta ndihmuar Serbinë në luftimin e krimit të organizuar, thuhet në raport.

Qeveria norvegjeze ka pezulluar përkohësisht dërgesën e pajisjeve “Cellebrite” në Serbi në vitin 2018, ka njoftuar Amnesty International. Ambasada norvegjeze në Beograd ka ngritur gjithashtu shqetësime rreth programit, thuhet në raport, por UNOPS-i i ka dorëzuar pajisjet në qershor të vitit 2019. Përndryshe, Amnesty International vlerëson se ligjet e Serbisë për mbikëqyrje, janë të vjetruara në kontekstin e çështjeve që kanë të bëjnë me mjetet moderne digjitale.

“Mekanizmat e mbikëqyrjes, gjyqësorë dhe legjislativë, janë të dobët ose të ndjeshëm ndaj ndikimit politik - gjë që krijon mundësi për abuzim”, thuhet në raport./REL

programi i spiunimit në serbi

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera