LIVE UPDATES
Bota

Afganët në "gjendje ferri" pas miratimit të Ligjit të ri për moralin

Tani, grupi islamik i linjës së ashpër i ka shndërruar në ligj kufizimet drakonike, duke nxitur frikë në mes të afganëve për kufizime edhe më të rrepta sesa tani.

29 Gusht 2024, 14:00 Nga I.A
Afganët në "gjendje ferri" pas miratimit të Ligjit
Afganet

AFGANISTAN- Talibanët kanë tentuar të kontrollojnë paraqitjet edhe sjelljet në publik të miliona afganëve, posaçërisht grave, prej marrjes së pushtetit më 2021. Mirëpo, zbatimi i rregullave të grupit ekstremist, që lidhen me moralin, përfshirë kodin strikt të veshjeve islamike dhe ndasitë në baza gjinore në shoqëri, ka qenë sporadik dhe jo i shtrirë njëjtë në gjithë shtetin.

Tani, grupi islamik i linjës së ashpër i ka shndërruar në ligj kufizimet drakonike, duke nxitur frikë në mes të afganëve për kufizime edhe më të rrepta sesa tani.

Ligji për Përhapjen e Virtytit dhe Parandalim të Vesit, që është miratuar edhe zyrtarisht më 21 gusht, parasheh kufizime të ashpra në paraqitjen publike, në sjellje dhe lëvizje të grave.

Ligji parasheh kufizime edhe për burrat. Adela, grua në moshë të mesme, është anëtarja e vetme që siguron bukën e shtëpisë për një familje me 10 anëtarë. Ajo është e shqetësuar që ligji i ri për moralin do t'i gërryejë edhe ato pak të drejta që u kanë mbetur grave. Talibanët u kanë mundësuar disa grave, kryesisht në sektorët e edukimit dhe shëndetësisë, që të punojnë jashtë shtëpive të tyre.

“Frikësohem që gratë afgane nuk do të mund t’i bëjnë më këto punë”, ka thënë Adela, emër i ndryshuar nga redaksia me qëllim të mbrojtjes së identitetit, në disa përgjigje për Radion Evropa e Lirë.

Dilawari, banor i kryeqytetit afgan, Kabulit, ka paralajmëruar për trazira shoqërore nëse talibanët rrisin shkallën e kufizimeve.

“Të rinjtë po vuajnë nga papunësia ekstreme. Shtypja e tyre do të provokojë kufizime”, ka thënë 26-vjeçari, emri i të cilit është ndryshuar, gjithashtu, për shkak të shqetësimeve për sigurinë.

Ligji i ri për moralin përbëhet prej 35 neneve, shumica prej tyre shënjestrojnë gratë. Grave u kërkohet t’i mbulojnë plotësisht fytyrat dhe trupat kur janë në publik, dhe u ndalohen veshjet “transparente, të ngushta dhe të shkurtra”. Ligji ua ndalon grave edhe ngritjen e zërit apo këndimin në publik.

Grave u kërkohet edhe që të jenë të shoqëruara me një burrë kur largohen prej shtëpive të tyre, dhe nuk mund të përdorin transportin publik vetëm. Ligji ua ndalon grave dhe burrave të rritur që ta shikojnë njëri-tjetrin në publik. Edhe burrat duhet të vishen në mënyrë modeste, përfshirë rastet kur merren me sporte apo stërviten. Atyre u ndalohet të rruajnë apo shkurtojnë mjekrën.

Ata obligohen që të shkojnë në xhami rregullisht për t’u lutur dhe të agjërojnë në Muajin e shenjtë të Ramazanit.

“[Burrat] nuk duhet t’i shkurtojnë flokët, sepse është në kundërshtim me Sheriatin”, përmendet në njërën prej pikave të ligjit.

Ndalohet edhe shoqërimi me të huajt dhe imitimi i paraqitjeve të tyre, apo posedimi i çfarëdo simboli që mund të duket perëndimor. Ligji ndalon edhe marrëdhëniet seksuale para martesës, si dhe homoseksualitetin. Konsumimi i alkoolit, përdorimit të drogave të paligjshme dhe bixhozi, konsiderohen krime serioze.

Ndalohet edhe transmetimi i muzikës në publik. Ndalohet edhe shënimi i festave jomyslimane, sikurse Viti i Ri Persian – Novruzi. Policia e Moralit do të jetë përgjegjëse për zbatim të këtij ligji. Ky departament policor, që besohet të ketë disa mijëra pjesëtarë, është nën mbikëqyrjen e Ministrisë për Përhapjen e Virtytit dhe Parandalim të Vesit.

Me ligjin e ri, fuqitë e Policisë së Moralit, janë zgjeruar. Pjesëtarët e këtij departamenti do të angazhohen nëpër gjithë shtetin, për të vëzhguar nëse qytetarët po veprojnë në përputhje me ligjin. Anëtarët e Policisë së Moralit udhëzohen për të bërë paralajmërime ndaj shkelësve të ligjit. Personat që shkelin vazhdimisht ligjin mund të ndalohen, gjobiten apo edhe t’iu konfiskohet prona.

Policia e Moralit mund të arrestojë shkelësit e ligjit deri në tri ditë dhe t’i ndëshkojë pa gjyq paraprak. Talibanët kanë thënë javën e kaluar se pjesëtarët e këtij departamenti, kanë ndaluar më shumë se 13.000 afganë në vitin e kaluar, për shkelje të rregullave të moralit. Ligji i talibanëve për moralin është dënuar ashpër nga afganët, shtetet perëndimore dhe organizatat për të drejta të njeriut.

Talibanët e kanë mbrojtur ligjin, për të cilin pretendojnë se “bazën e ka në ligjërata islamike”.

“Ligji i ri është thellësisht i dëmshëm”, ka thënë Heather Barr, drejtoreshë e departamentit për të drejta të grave në organizatën ndërkombëtare, Human Rights Watch.

“Përmes dhënies së statusit si ligj, këto kufizime ashpërsohen edhe institucionalizohen”.

Ajo ka thënë se ligji përbën “përshkallëzim serioz” dhe "rrëshqitje në kushte ferri për gratë dhe vajzat afgane”. Roza Otunbaeva, udhëheqëse e Misionit të Kombeve të Bashkuara për Asistencë në Afganistan, ka thënë më 25 gusht se ligji krijon “pamje shqetësuese për të ardhmen e Afganistanit”, për shkak të kompetencave të mëdha që do të ketë Policia e Moralit.

Obaidullah Baheer, ligjërues i politikave në Universitetin Amerikan të Afganistanit, ka thënë se pjesë të ligjit të miratuar janë “jashtëzakonisht të paqarta”.

Megjithatë, Policia e Moralit do të ketë kompetenca të gjera, përfshirë ndëshkimin e njerëzve “në mënyrë arbitrare” pa një proces të drejtë, ka thënë ai.

“Ligji i ri i bën ata gjyqtarë, juri dhe ekzekutues”, ka thënë Baheer./REL

talibanët

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet