LIVE UPDATES
Editorial

Bitcoin, paraja e së ardhmes?

27 Tetor 2021, 13:18 Nga DOSJA
Bitcoin, paraja e së ardhmes?

Nga Meri Lika (burimi kryesor CNN)

Në datën 7 shtator, Salvadori u bë vendi i parë në botë i cili filloi përdorimin e kriptomonedhës Bitcoin. Për të nisur përdorimin e bitcoin, Salvadori ka zhvilluar portofolin e tij elektronik dhe ka njoftuar blerjen e 200 bitcoin shtesë. Gjithsej 400 bitcoin që do të përdoren për t’i dhënë çdo qytetari një bonus prej 30 dollarësh në kriptomonedhë përmes Chivo, aplikacioni zyrtar i Qeverisë së Salvadorit.

Përdorimi i kësaj monedhe kishte si objektivi që të shërbejë për të “hapur më shumë mundësi për të gjitha llojet e bizneseve, për të ulur kostot dhe për të tërhequr turistë nga gjithë bota”, sipas vetë Nayib Bukele, president i vendit dhe promotori kryesor i kësaj nisme.

Bukele, i cilësuar si autoritar, autokrat madje shpesh edhe si një diktatoruc, e ka mbrojtur nismën e tij duke u shprehur: “Si çdo inovacion, procesi i bitcoin në Salvador ka një kurbë mësimi. Çdo rrugë drejt së ardhmes është e tillë dhe jo gjithçka do të arrihet brenda një dite ose në një muaj”.

Por cilat janë vështirësitë që ka hasur ky sistem gjatë këtyre pothuajse dy muajve që është në funksion?

Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), ka paralajmëruar Salvadorin se “ka një sërë çështjesh financiare dhe ligjore që kërkojnë analiza shumë të kujdesshme”.
Por Bukele, i cili ashtu si të gjithë liderët e vendeve të varfëra, i cili e imagjinon veten të futur, tashmë, në histori për revolucionin ekonomik dhe financiar që po realizon, ka anashkaluar paralajmërimet e bëra nga FMN-ja po ashtu edhe nga Banka Botërore.

Instituti i Amerikës Qendrore për Studime Fiskale, ka qenë kritikë ndaj kësaj nisme, duke konsideruar se “një nga rreziqet e para që kishim vënë re është se kostot e këtij eksperimenti paguhen nga popullata”, kjo sepse aplikacioni “Chivo” të cilin të gjithë qytetarët duhet ta shkarkojnë, ka një kosto fillestare prej 30 dollarësh.

Nëpër rrugët e Salvadorit filluan protestat me thirrjet “Jo Bitcoin”. “Nuk duam Bitcoin”.

Më 7 shtator, me mijëra njerëz marshuan drejt Kuvendit. Ata po protestonin kundër imponimit të bitcoin dhe për shkak se Bukele miratoi në mënyrë jokushtetuese rizgjedhjen e tij, dhe nga ana tjetër, miratoi një reformë që shkarkon një të tretën e gjyqtarëve në mbarë vendin (se me kë më ngjan ky rast deliri!)

“Dita e Bitcoin” në Salvador nuk shkoi mirë. Përdorimi i saj pati, dështime të mëdha teknike dhe një rënie ekstreme të vlerës së monedhës dixhitale aq të diskutueshme.

Po çfarë dështoi në këtë aventurë të Nayib Bukeles?

Sipas Financial Times dhe CNN, dështimi erdhi në disa pika:

– “Chivo Wallet”, një aplikacion që funksionon si portofol dixhital dhe i krijuar nga qeveria, nuk ishte menjëherë i disponueshëm në dyqanet kryesore të aplikacioneve. Në fund të ditës, ai u shfaq në platformat Apple dhe Huawei.

– Qindra njerëz protestuan kundër bitcoin në kryeqytet për mospranimin e kësaj monedhe.

– Çmimi i bitcoin e filloi ditën me rreth USD 53,000 përpara se të binte deri në 19%, sipas të dhënave nga Coinbase. Që atëherë, kriptomonedha ka rikuperuar disa humbje për t’u tregtuar afërsisht me USD 46,270.

Vetë Nayib Bukele, e mori me qetësi, rënien dramatike të çmimit.

“Bleva rënien”, tha Bukele me shaka në Twitter. Ai gjithashtu iu bashkua mbështetësve të kriptomonedhave në internet për të lavdëruar kompanitë e mëdha si McDonald’s për pranimin e bitcoin si pagesë.

Mbështetësit argumentojnë se adoptimi i bitcoin si mjet ligjor do t’i ndihmojë salvadorenët të shmangin tarifat e kushtueshme për remitancat nga jashtë, të cilat arritën në afro 6 miliardë dollarë vitin e kaluar, rreth një e katërta e PBB-së. Megjithatë, sipas analizës së bërë nga CNN për situatën, Bukele mund të jetë në gjendje të rregullojë defektet fillestare, por rreziqet më të mëdha të bitcoin do të zgjasin për një kohë të gjatë.

Në analizën e CNN dhe Bankws Botërore (e cila ka refuzuar të ndihmojë qeverinë salvadorene në përgatitjen e legjislacionit në lidhje me këtë aksion financiar), janë përcaktuar edhe rreziqet që do të ketë ekonomia dhe populli salvadoren.

Cilat janë rreziqet?

– Salvadori nuk ka monedhën e vet, por varet nga dollari amerikan. Shtimi i një monedhe tjetër në listë, e cila është e prirur për ndryshime të papritura në vlerë, do të komplikojë më tej buxhetin dhe planifikimin fiskal të qeverisë.

– Është gjithashtu një makth për familjet dhe bizneset, të cilët tani duhet të shpenzojnë kohë dhe burime për të vendosur nëse do t’i mbajnë fondet e tyre në dollarë apo në bitcoin. Me çmimet e kriptomonedhave të prirura për luhatje, kjo është një aventurë dhe lojë e rrezikshme.

– Një rrezik tjetër është adoptimi i bitcoin si mjet ligjor, i cili mund të jetë nxitësi i një lloj krimi të ri në lulëzim, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), i cili ra dakord të sigurojë 389 milionë dollarë, financim emergjent, për Salvadorin, në prill të 2020-ës.

“Pa masa të forta kundër pastrimit të parave dhe luftës kundër financimit të terrorizmit, kriptomonedhat mund të përdoren për pastrimin e parave me origjinë të paligjshme, financimin e terrorizmit dhe shmangien e taksave. Kjo mund të përbëjë rreziqe për sistemin financiar të një vendi, ekuilibrin fiskal dhe marrëdhëniet me vendet e huaja dhe bankat korrespondente”, vuri në dukje FMN në korrik.

Por qeveria e Salvadorit u paralajmërua më shumë se kaq nga FM, ajo mori paralajmërim edhe nga Moody’s.

Në fund të korrikut, Moody’s Investors Service e vendosi borxhin e Salvadorit në territorin e kategorisë “junk”, duke përmendur “një përkeqësim në cilësinë e politikëbërjes”, siç është edhe vendimi i qeverisë për të miratuar bitcoin si monedhën e saj.

Moody’s tha se vendi mbetet i ndjeshëm ndaj goditjeve financiare që mund të rrezikojnë aftësinë e qeverisë për të paguar kreditorët duke filluar nga janari 2023. Kjo do të thotë se Salvadori ka të ngjarë të ketë nevojë për një ndihmë tjetër nga FMN.

Vendet e tjera duhet të ndjekin Salvadorin me kujdes ekstrem. FMN u kërkoi qeverive të përdorin forma të reja dixhitale të parasë vetëm kur mund të ruajnë stabilitetin financiar, efikasitetin dhe barazinë.

“Përpjekja për t’i bërë kriptovalutat një monedhë kombëtare është një rrugë e shkurtër, por krejt pakëshillueshme,” paralajmëroi FMN.

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

Editorial Editorial analiza nga meri lika Bitcoin Meri Lika monedha e bitcoin analiza nga meri lika Bitcoin Meri Lika monedha e bitcoin

Sondazh

Poll

Editorial 25 Tetor 2021, 13:43

Rasti Kavala: Sprova e re mes BE dhe Turqisë

Osman Kavala nuk është dënuar asnjëherë për ndonjë krim, e megjithatë ai qëndron në paraburgim prej katër vitesh. Kjo megjithë një vendim të Gjykatës Europiane ...

Editorial 18 Tetor 2021, 13:15

Pse Humbi Albin Kurti?

Tregimi ndër shqiptarë se çdo çudi zgjatë jo më shumë se tre ditë dhe pastaj kalohet në një tjetër ngjarje çuditëse, për ta harruar atë të ...

Editorial 18 Tetor 2021, 11:13

Vazhdimi i revolucionit të Shën Valentinit

Konluzioni i përbashkët i të gjitha analizave, menjëherë sapo dolën shifrat e para të zgjedhjeve lokale në Kosovë, ishte rezultati shumë më i ulët që mori Vetëv...

Editorial 15 Tetor 2021, 12:08

Edmond, një histori moderne e heroit klasik

Është fundi i shekullit XIX. Një poet francez, Edmond Rostand, ndjek i dëshpëruar dështimin e pjesës së tij të fundit, përpara se të shkojë duarbosh dhe i ...

Kryemadhi i përgjigjet Veliajt: Takohemi në SPAK

Kryemadhi i përgjigjet Veliajt: Takohemi në SPAK

SPAK thirri të moshuarit? Kryemadhi: Shashka, s'është aspak e vërtetë

Kryemadhi paralajmëron: SPAK ta thërrasë urgjent dhe ta kthejë nga Holanda Edi Ramën

Kryemadhi zbulon bisedën me djalin e pensionistit 30 mln USD pasuri: Kontrata s'ka firmën e tij

Kryemadhi: Kam qindra fatura për SPAK-un, Rama ka vjedhur 189 mln dollarë

Belinda Balluku: Aeroporti i Vlorës synon që të ofrojë fluturime përtej oqeanit

Në takim me Ramën, investitori: Në 1992 Shqipëria kishte vetëm rrugë me gropa dhe Mercedezë të zinj

Balluku: Kemi projekte të reja. Ibrahimi: Investimet strategjike, ligji që zhvillon turizmin në vend

Investitori pyet për pronat, Rama: Në Shkodër tokat u ndanë si burrat, po bëhet digjitalizimi

"Veza apo pula?" Investitori pyet për objektinvin e infrastrukuturës, Rama: Eja na habit me ide

Rama: Sistemi i drejtësisë në Shqipëri ka probleme, nuk është aty ku duhet

Rama: Në Shqipëri protestohet para zyrës time sepse të gjithë janë kryeministra më vete

Kush ishte VIP-i? Rama: Kërkoi armatime për të hyrë në Tiranë, Garda kishte vetëm pistoleta

Zjarr në një banesë në Vlorë, nxirret në kohë i moshuari

Rama: SHELL ka kryer zbulim të rëndësishëm të gazit e naftës nëntokë në Shqipëri

Motori 'zbor' në Tiranë, policia bihet nga pas, arrestohet i riu që e drejtonte

DEBAT në Kuvend! Dhimitri shkon pa shifra, Çupi: S’jemi në orë mësimi këtu, të drejtojmë gishtin

Droni i Policisë kap “mat” shkelësit e qarkullimit, ja sa do gjobiten

Rama feston 58-vjetorin e lindjes, suprizohet nga zv/Presidenti i Hagës, dhurata mbetet mister

"S'i kam të shkruara si ti", Mziu përplaset me Denajn, socialiste: S'matesh me mua

Salianji: Xhafajt s'iu hetua pasuria, Geronin do e denoncoja miliona herë nëse do kisha mundësi

I gjithë grupi i Berishës në mbështetje të tij, Salianji: S'ftova njeri se s'po shkoja në dasmë

Tentoi të vriste vëllanë për plazhin në Radhimë, momenti i arrestimit të autorit

A do shkojë në burg Salianji? Deputeti: S’hidhem dot përpjetë, respektoj vendimin

Marrja e vendimit në Apel u shty, Salianji: Kam dorëzuar të gjitha provat

E gjithë PD-ja në mbështetje të Salianjit, pamjet brenda sallës së gjyqit, 10 deputetë futen brenda

PD në Gjykatë

Rezoluta e KLP/ Bardhi: Duhet pjesa me rekomandimet e papërmbushura. Bushka: Disa s'kanë justifikim

Salianji mbërrin në Gjykatë, e shoqëron Flamur Noka, Luçiano Boçi e Luan Baçi

Përplasje me armë për pronësinë e plazhit në Radhimë, vëllai qëllon të vëllanë

Të shtënat në Radhimë, turisti norvegjez: Dëgjuam krisma e ia futëm vrapit

'Alarm i madh për KLP'/Bojkoti i avokatëve, Alibeaj:Po i hapet dera kriminelëve të dalin nga burgjet

'KLP nuk zbaton rekomandimet'/ Majko me kritika: Situatë e rrallë, parlamenti të jetë i vetëdijshëm

Rezoluta e KLP për 2021, Sula: Ka problematika, për të ardhur keq, vetëm 4 detyra janë përmbushur

Komisioni i ligjeve/ Rezoluta e SPAK, Majko: Pse votuat kundër?. Opozita: S'na pëlqeu

“Babale”/ Berisha: Gjermeni, Sadushi, Veliu dhe agjentë të SHISH të përfshirë

Berisha: Rama dëshiron t'i marrë mandatin Salianjit, delinkuenti Geron Xhafa vijon trafikun e drogës

I shpallur në kërkim për trafik emigrantësh, arrestohet 26-vjeçari

Kryemadhi:LSI është e ftuar! Kush ndihet i vjedhur nga 'hajduti i gjatë' ka arsye për të protestuar

Meta në krye të LSI-së? Kryemadhi: S'ka garë mes nesh, jam fajtore për djegien e mandateve

'Skemë evazioni fiskal'/ Kryemadhi: Do hetojmë “Open Balkan”, bëhet në kurriz të shqiptarëve

Cilat janë kompanitë që bëjnë evazion fiskal? Kryemadhi: Marrin tendera me 99.99% të vlerës

Mjetin e mbushur me kallashnikovë, municion luftarakë e dylbi, arrestohen dy të rinjtë në Tiranë

Dje u inagurua, ‘fluturojnë’ 8 patenta në aksin 108 milionë eurosh Kardhiq-Delvinë, gjobiten

Rama inaguron tunelin, nëna e kap e puth: O i miri i Shqipwrisë!

Spektakli i fundjavës, Artan Lame legalizon … një pallat

Kardhiq-Delvinë, Rama pritet me iso, grupi i dedikon këngë: E hapi Damiani e Balluku

Sistemi i drejtësisë, Xhafaj: Ka probleme me menaxhimin e tyre, ka 5 shqetësime në draft

Takimi me Biden, Rama: I kërkova të organizonim diçka së bashku për 100-vjetorin, mbase dhe s'bëhet

Amnistia fiskale, Rama: Baza janë kursime nga puna në të zezë, prokurorët i mbajnë peng