LIVE UPDATES
Aktualitet

Shqipëria duhet të transformojë strukturën ekonomike që të mbajë të rinjtë në vend

Një strukturë e tillë do të zgjeronte mundësitë e biznesit, punësimit dhe të ardhurave, duke rritur perceptimet për perspektiva më pozitive ekonomike dhe sociale në vend, veçanërisht te të rinjtë dhe te shtresat më të arsimuara të popullsisë.

20 Qershor 2026, 07:19 Nga E.d
Shqipëria duhet të transformojë strukturën ekonomike që
Foto ilustruse

Ekspertët e çështjeve demografike Ilir Gëdeshi dhe Russell King arrijnë në konkluzionin se për të mbajtur të rinjtë në vend, Shqipëria ka nevojë për një transformim të strukturës prodhuese, në drejtim të zgjerimit të bazës ekonomike, rritjes së vlerës së shtuar dhe krijimit të vendeve të punës të qëndrueshme dhe të kualifikuara.

Një strukturë e tillë do të zgjeronte mundësitë e biznesit, punësimit dhe të ardhurave, duke rritur perceptimet për perspektiva më pozitive ekonomike dhe sociale në vend, veçanërisht te të rinjtë dhe te shtresat më të arsimuara të popullsisë.

Transformimi do të krijonte, njëkohësisht, kushtet për investimin më efikas të kursimeve dhe remitancave të emigrantëve, do të nxiste rikthimin e tyre dhe do të lehtësonte qarkullimin e kapitalit human midis Shqipërisë dhe diasporës.

Sipas tyre, realizimi i këtij procesi kërkon politika të orientuara drejt sektorëve me potencial të lartë zhvillimi dhe punësimi cilësor.

Së dyti, sipas tyre, Shqipëria ka nevojë për rritje të qëndrueshme të shpenzimeve publike (si përqindje e PBB-së) në arsim dhe kulturë, shëndetësi dhe shkencë, në mbrojtjen e mjedisit dhe në zhvillimin e infrastrukturës.

Këto fusha dhe sidomos arsimi, përbëjnë jo vetëm baza të zhvillimit afatgjatë, por janë gjithashtu faktorë kyç që ndikojnë drejtpërdrejt në vendimmarrjen migratore, veçanërisht të të rinjve dhe profesionistëve.

Ekspertët pohojnë se politikat publike në arsim duhet të orientohen drejt rritjes së cilësisë, ndërkombëtarizimit dhe lidhjes së tij me tregun e punës. Përparësi do të ishte rritja progresive e financimit për arsimin e lartë dhe kërkimin shkencor, e shoqëruar me mekanizma konkurrues për financimin e universiteteve dhe projekteve kërkimore.

Paralelisht, mund të zhvillohen programe të përbashkëta kërkimore dhe mësimore me universitete europiane dhe skema të mobilitetit akademik që përfshijnë edhe diasporën shkencore shqiptare, duke lehtësuar transferimin e njohurive dhe rritjen e standardeve akademike.

Ekspertët mendojnë se forcimi i lidhjeve midis universiteteve dhe sektorit privat përmes praktikave profesionale, inkubatorëve universitarë dhe partneriteteve me industrinë do të rriste punësimin e të diplomuarve dhe do të përmirësonte perspektivat profesionale për të rinjtë në vend.

Z. Gëdeshi dhe z. King sugjerojnë se, Shqipëria ka nevojë për një sistem të ndërtuar mbi meritokracinë dhe transparencën, ku progresi arsimor dhe profesional të kushtëzohet nga kualifikimi, puna dhe performanca, dhe jo nga nepotizmi, politika apo korrupsioni.

Ata këshillojnë se Shqipëria duhet të nxisë kthimin dhe riintegrimin e emigrantëve duke u mbështetur në praktikat më të mira ndërkombëtare. Politikat e rikthimit duhet të synojnë jo vetëm riatdhesimin fizik, por edhe integrimin ekonomik.

Përvoja e disa vendeve europiane tregon se politikat e kthimit janë më efektive kur shoqërohen me masa konkrete për integrimin profesional dhe ekonomik të të kthyerve, duke përfshirë mbështetje për punësim, sipërmarrje dhe investim.

Paralelisht, mund të zhvillohen skema të posaçme për rikthimin e profesionistëve të kualifikuar, që të përfshijnë njohjen e përshpejtuar të kualifikimeve, lehtësi të përkohshme fiskale dhe programe për integrimin profesional në sektorë prioritarë si shëndetësia, arsimi, teknologjia e informacionit dhe administrata publike.

Masa të tilla do të kontribuonin në transformimin e migracionit të kthimit në një mekanizëm për transferimin e njohurive dhe kapitalit njerëzor, duke e lidhur më ngushtë diasporën me zhvillimin ekonomik dhe institucional të vendit, pohon z. Gëdeshi.

Masa të tilla, sipas tyre, do të forconin lidhjen midis migracionit qarkullues dhe zhvillimit ekonomik të vendit, duke lehtësuar qarkullimin e rregullt të fuqisë punëtore midis Shqipërisë dhe vendeve pritëse.

Në afat të shkurtër dhe të mesëm, disa masa parësore do të ishin hartëzimi i diasporës profesionale dhe sipërmarrëse në vendet kryesore pritëse, krijimi i platformave digjitale për komunikim dhe ndërmjetësim me institucionet dhe tregun e punës në Shqipëri, si dhe zhvillimi i programeve për angazhimin e ekspertëve të diasporës në administratën publike, universitete dhe sektorë strategjikë.

Këto masa do të mundësonin kalimin e diasporës shqiptare nga një rol tradicional si burim remitancash drejt një roli më strategjik si aktor zhvillimi, inovacioni dhe ndërkombëtarizimi të ekonomisë shqiptare./Monitor

ekspertët transformim ekonomi

Sondazh

Poll

Protesta madhështore për largimin e Ramës, diaspora varg kilometrik për t'iu bashkuar protestuesve

Protesta madhështore për largimin e Ramës, diaspora varg kilometrik për t'iu bashkuar protestuesve

Protestuesit vazhdojnë marshimin, qytetaret i mbështesin me ovacione nga pallatet

Protestuesit marshojnë në rrugët e Tiranës! Qytetarët njëzëri: Rama jepe dorëheqjen

Banorja e Rrjollit i përgjigjet Ramës: Kemi shumë individë që mund të na çojnë drejt BE

Sheshi plot para Kryeministrisë! Protestuesit ndriçojnë Bulevardin me blicat e telefonave

"Bashkë zëri ynë bëhet më i fortë"/ Protestuesi para Kryeministrisë: Rama e Berisha, non grata

Nisin fluturimet direkt Kanada – Shqipëri, Karakaçi: Më shumë lidhje, mundësi

Aktivisti: Rama dhe Saliu e dinë që ky popull është i gatshëm t’i tërheqë zvarrë

Rama 'ia mbath' nga Kryeministria pak para nisjes së protestës, qytetarët e ironizojnë

Rama: Nga 6.5 për qind e shqiptarëve, sot 40 për qind përdorin transportin ajror!

Rama nga Rinasi: Së shpejti çelet gara për aeroportin sezonal të Gjirokastrës!

Rama: Aeroporti i Tiranës mban vendin e parë në Europë për rritjen e numrit të pasagjerëve

Ramën nuk e mbajnë më nervat, i kthehet keq gazetares së CNN: Është e papranueshme

Amnistia/ Berisha: Sollën amendament, por ne nuk e pranojmë kurrë!

Berisha:Ka dyshime se toka e hotelit Zig-Zag ndodhet brenda kufijve të pretenduar nga familja Rama

Berisha: Toka e trafikantëve ishte bllokuar nga ASHK! Artan Lame u shkarkua pse publikoi hartën...

Berisha denoncon skandalin: Grupi që trafikoi 50 ton kokainë bleu mbi 15 mijë metër katrorë tokë

"Do të ndërpresim Bordin e Transparencës"/ Ibrahimaj: Çmimet e bursës janë stabilizuar

“Rama jepe dorëheqjen”/ Qyetarët zhvendosen te “Komuna e Parisit”: Ju erdhi fundi!

Vijon marshimi, protestuesit thirrje qytetarëve: Bashkohuni me ne

Protestuesi: Rama ndryshon pasaportën sa herë ka nevojën tja shesi këtë tokë dikujt

"Kur erdha nuk e gjeta babain gjallë"/ Protestuesja: Çfarë na duhet Europa kur kemi Europën tonë

“90% e popullit shqiptar është me protestuesit”/ Protestuesi: Rama është frikësuar

Mjeku në protestë: Shqiptarët paguajnë 60% të të ardhurave për shëndetësi

“Duhet të heqim të gjithë gardhet”/ Protestuesi: Po zëvendësohemi nga Azia

Kuvendi/ Rinis seanca plenare, prezent edhe kryeministri Rama

“Dorëheqje”/Protestuesit marshojnë drejt Kuvendit: Ju erdhi fundi, dorëzoni mandatet

Dita e 19-të e protestës/ Protestuesit marshojnë drejt Kuvendit: Parlamenti i krimit

Mbyllet votimi në Kuvend! Parlamenti miraton me 84 vota pro projektligji për dhënien e amnistisë

Tensione në parlament! Peleshi përjashton deputetin Agron Shehaj

Incident i rrezikshëm në Vlorë/ Parashutisti bie në det gjatë uljes, shpëtohet nga dy pushues

Berisha: Lobova për heqjen e “non gratës”, shpenzimet i mbuloi një fondacion pranë PD

Berisha: Është bërë një kombinim i dy shërbimeve sekrete Tiranë-Beograd kundër protestuesve të rinj

Ina Zhupa: Revolucioni i flamingove na zbuloi një mazhorancë strucash

Nis seanca me tensione, deputetët e PD-së bllokojnë foltoren, Peleshi: Po prishni seancën

"Rama n’burg"/ Blendi Klosi gris pankartën e vendosur në derën hyrëse të Kuvendit

Kapri: A është marrë në mbrojtje deputetja Koçeku?

Balla- Berishës: Protestuesit ta morën sheshin Sali! S'ka më të hënë për të hënë me krushqit

Redi Muçi i drejtohet PS: Deputetja juaj është kërcënuar, ju thoni u tradhtuam

Berisha sfidon Gjiknurin: Dil këtu e betohu në Bibël që nuk ke qenë në takimin e Arubës

Gjiknuri i përgjigjet Berishës: Do të flas kur të dalë e vërteta e...

Berisha: Kjo nuk është lëvizje anti-Trump, por është lëvizje për shtetin ligjor dhe transparencën

"Damian ti ke qenë në takimin e Arubas"/ Berisha shkrin së qeshuri Kuvendin: Bëj be sa të duash

"Tërhiq rendin e ditës", Berisha- Peleshit në Kuvend: Po i bëni karshillëk mijëra protestuesve

Berisha: Shqiptarët janë derdhur në rrugë kundër diktaturës autoritare dhe narkoshtetit

"Ky pelikani"/ Balla i drejtohet Berishës: A shkon dot në protestë ti?

Tensione në sallë, bllokohet foltorja nga deputetët e PD-së dhe Berisha

"U falsifikua procesverbali"/ Shehaj pas përplasjes me Malajn: Më kërcënoi

Monika Kryemadhi paraqitet në GJKKO: Drejtësia me statistika, më e keqe se padrejtësia

Falsifikuan dokumentet e Kadastrës në Dibër/ Ekzekutohen 14 masa sigurie për disa punonjës