LIVE UPDATES
Aktualitet

Porto Romano/ Skandali me tenderat dhe cënimi i sigurisë kombëtare! A gënjeu kryeministri?

Porti tregtar që do të zhvendoset në zonën e Porto Romanos ngre pikëpyetje të shumta nëse do të ketë të njëjtat standarde me atë që do të prishet. Sipas projektit teknik të hartuar nga kompania holandeze Royal Haskoning, porti i ri përfshin një zonë përpunimi me hapësirë 38 hektarë, që është sa gjysma e Portit aktual të Durrësit.

13 Mars 2026, 21:49 Nga E. D

Porto Romano/ Skandali me tenderat dhe cënimi i sigurisë

Prishja e portit dymijëvjeçar të Durrësit për t’i hapur rrugë ndërtimit të një marine turistike dhe rezidencave të banimit, pavarësisht kontestimeve që pati edhe në Gjykatën Kushtetuese, tashmë është bërë një fakt i kryer. Në episodet më parë treguam me dokumente se si ky projekt ka arritur të investojë vetëm 10 milionë euro nga kapitali i kompanisë së z. Mohamed Alabar, kur u fol për miliarda euro investime.

Transferimi i portit tregtar në zonën e Porto Romanos u premtua se do të fillonte si projekt paralelisht me nisjen e punimeve për Durrës Yacht Marina! Por sot, 3 vjet më pas, fati i tenderit për ndërtimin e tij nuk dihet.

Porti tregtar që do të zhvendoset në zonën e Porto Romanos ngre pikëpyetje të shumta nëse do të ketë të njëjtat standarde me atë që do të prishet. Sipas projektit teknik të hartuar nga kompania holandeze Royal Haskoning, porti i ri përfshin një zonë përpunimi me hapësirë 38 hektarë, që është sa gjysma e Portit aktual të Durrësit.

Pozicioni ku është projektuar porti i ri ndodhet në zonë sizmike dhe kënetore, ndërsa konjuktiviteti i tij me infrastrukturën rrugore dhe logjistike është i dobët.

Diskutime mes ekspertëve ka edhe për mënyrën se si do të operojë ky port, sa do të jetë kosto e mirëmbajtjes së tij krahasuar me portin e vjetër, duke qenë se mund të ketë nevojë të vazhdueshme për thellim pasi nuk është një port natyral. Por tashmë që projekti është bërë fakt i kryer, le të shohim se çfarë po ndodhi me procedurën për kontraktimin e kompanisë që do të ndërtojë portin e ri.

Fillimisht qeveria tha se projekti do të ndërtohej me koncesion, me financim pjesërisht nga Autoriteti Portual Durrës dhe kompani prestigjioze ndërkombëtare, ku kishin shprehur interes plot 40 të tilla.

Madje disa media raportuan me burime nga qeveria se interesi për të investuar në portin e ri ishte nga vetë NATO. Por si NATO, edhe kompanitë ndërkombëtare që do të financonin ndërtimin me koncesion të tij nuk u dukën ndonjëherë, ndaj shteti u detyrua të investonte para nga buxheti për hapjen e tenderit. Përmes një akti normativ, në shkurt të vitit 2024, qeveria transferoi fonde në programin për ndërtimin e porteve, ndërsa në total financimi për Porto Romanon kap vlerën 472 milionë euro, duke përfshirë projektimin, ndërtimin dhe supervizimin.

Në datën 24 korrik 2024, Autoriteti Portual Durrës shpalli tenderin për procedurën ndërtimi i “Portit të Ri Tregtar të Integruar të Durrësit në Porto Romano – Faza I”, me fond limit 391 milionë euro, afat punimesh 40 muaj, ndërsa ofertat duhet të paraqiteshin brenda datës 16 shtator 2024. Procedura ishte e llojit “e kufizuar, mbi kufirin e lartë monetar”. Kjo lloj procedure zhvillohet në dy faza: parakualifikuese, ku kompanitë shprehin interes, ndërsa në të dytën vetëm ato që përzgjidhen japin ofertën financiare.

Tenderi i parë u anulua me arsyetimin se nuk u paraqit “asnjë kërkesë përkatëse në procedurat me faza” dhe gara u rihap sërish në muajin dhjetor 2024.

Sipas arsyeve që dha autoriteti kontraktor për operatorët privatë, vetëm një prej kompanive pjesëmarrëse (holandezët e Van Oord) përmbushnin kushtin e pagesës së garancisë bankare dhe në procedurat me dy faza gara nuk mund të vazhdonte me vetëm 1 operator.

Por pak më vonë do të shohim se si ky standard u shkel!

Gara rihapet edhe një herë më 24 dhjetor të vitit 2024 dhe në procedurë shprehën interes 5 kompani ndërkombëtare: Archirodon e regjistruar në Qipro, Van Oord me bazë në Holandë në bashkëpunim me Marine Construction, një tjetër holandeze Boskalis dhe Webuild italiane, Jan de Nul belge në bashkëpunim me francezët e Vinci dhe kompania kineze China Communications Construction Company.

China Communications Construction Company, një nga kompanitë më të mëdha në botë në fushën e ndërtimit të porteve dhe marinave, me të ardhura vjetore afro 110 miliardë euro në vit, skualifikohet.

Në këtë rast nuk po paragjykojmë, pasi komisioni mund të ketë zbatuar politikën për të mos lidhur interesa në nyje kyçe transporti që konsiderohen strategjike me kompani me bazë në Kinë. Por Komisioni i Vlerësimit të Ofertave skualifikoi edhe bashkimin e operatorëve belgo-francezë Jan de Nul dhe Vinci.  E para, një firmë me të ardhura mbi 4 miliardë euro në vit dhe lider në fushën e thellimeve ujore, ndërsa Vinci është një nga grupet më të njohura në fushën e ndërtimit me rreth 70 miliardë euro të ardhura në vit.

Nga gara u skualifikuan edhe kompania italiane Webuild me të ardhura vjetore 12 miliardë euro dhe një ndër më të mëdhatë në Holandë, Boskalis.

Në fazën e dytë komisioni arriti në konkluzionin se duhet të kualifikoheshin për të dhënë ofertë financiare vetëm dy operatorë: holandezët e Van Oord Dredging dhe Marine Construction, ku holandezja ka të ardhura vjetore në vlerë afro 2.5 miliardë euro dhe Construction (Overseas) Company Limited, pjesë e grupit Archirodon me të ardhura totale të grupit Archirodon, jo të degës së saj, në vlerë rreth 1.5 miliardë euro në vit.

Vetë grupi i vlerësimit që përcaktoi ecurinë e tenderit është i përfshirë në disa shkelje ligjore.

Pikësëpari, për të hequr përgjegjësinë institucionale në përcaktimin e fituesit të tenderit, në grupin e vlerësimit të ofertave të përbërë nga 5 persona, 3 rezultojnë të jenë punonjës të kompanisë private Royal Haskoning që ka bërë projektin teknik të portit dhe dy të tjerë punonjës të Autoritetit Portual Durrës, që është autoriteti kontraktor në këtë garë. Në datë 17 korrik 2024 Autoriteti Portual Durrës lidhi kontratë të drejtpërdrejtë, pa tender, me Royal Haskoning, duke marrë miratim për këtë proces nga Këshilli i Ministrave.

Ligji për Prokurimin Publik përcakton se që një kompani të merret për konsulencë teknike në një procedurë konkurrence, duhet që minimalisht të ketë “eksperiencë të mëparshme në ofrimin e shërbimit të prokurimit jo më pak se 3 vjet, të ketë staf në këtë fushë me përvojë jo më pak se 5 vjet dhe staf të specializuar në fushën e prokurimit për të cilën zhvillohet procedura”.

Kompania Royal Haskoning është një firmë për projektime dhe konsulenca dhe nuk ka asnjë përvojë në fushën e prokurimeve. Por jo vetëm kaq, firma është në konflikt interesi pasi është kompania që ka bërë projektin e portit!

Në vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 914, datë 29.12.2014, përcaktohet se autoriteti kontraktor duhet të shmangë kushtet e konfliktit të interesit për “konfliktin ndërmjet veprimtarive të konsulencës dhe prokurimit të mallrave, punëve ose shërbimeve”.

Në këtë rast, operatori ekonomik i kontraktuar nga autoriteti kontraktor për mallra, punë ose shërbime për një projekt dhe secili prej anëtarëve të tij duhet të skualifikohet nga ofrimi i shërbimeve të konsulencës që lidhen me këto mallra, punë ose shërbime.

Pra konsulenti dhe shteti shqiptar skualifikuan kompanitë më të mëdha në botë.

Po çfarë ndodhi më pas?

Konsorciumi belgo-francez Jan de Nul dhe Vinci depozituan ankesë kundër vendimit të skualifikimit, duke pretenduar se arsyet për mosgjetjen e dokumentacionit për punimet e ngjashme të kryera në projektin “NRL – Echangeur & Digues; La Nouvelle Route du Littoral – La Réunion” nuk ishin të sakta.

Autoriteti Portual Durrës nuk pranon të jetë palë në shqyrtimin e kësaj ankese pranë Komisionit të Prokurimit Publik, pasi pretendon se kompania duhet të paguajë tarifën përkatëse për shqyrtimin e saj, sa 0.5% të fondit limit. Pra të paguajë 2 milionë euro që ankesa të merret në shqyrtim!

Në fund KPP vendos të mos e shqyrtojë ankesën.

Tashmë në garë për të dhënë ofertën ekonomike mbeten vetëm holandezët e Van Oord dhe kompania Archirodon. Por edhe Van Oord skualifikohet! Arsyeja? Licencat teknike të një kompanie me bazë në Holandë duhet të akreditohen dhe njihen nga institucionet shqiptare! Pra jemi ne që certifikojmë BE-në!

Tashmë në garë për të dhënë ofertën ekonomike mbeti vetëm një operator: Archirodon. Sa i takon ofertës financiare, kompania nuk kishte asnjë konkurrent!

Archirodon është një firmë me bazë në Qipro, filial i kompanisë greke Archirodon. Dega është krijuar në vitin 2017 dhe është e paqartë se çfarë dokumentesh ka dorëzuar firma për punime të ngjashme, të sajat apo të mëmës. Sepse nëse janë të kompanisë mëmë, ligji nuk e lejon!

Kompania është raportuar nga Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë si një firmë greke me seli në Holandë, çka rrit më shumë paqartësitë.

Në internet rezulton se shumica e aksioneve të Archirodon Qipro është në pronësi të një fondi arab, çka ngre shqetësime për sigurinë kombëtare të vendit, duke qenë se flitet për ndërtimin e portit tregtar më të madh në vend. Shqetësime që i ngriti në intervistën e fundit edhe ish-zv/kryeministri Arben Ahmetaj. Po jo vetëm z. Ahmetaj, por edhe kreu i Dhomës Amerikane të Tregtisë i dërgon një letër kryeministrit që kërkon anulimin e procedurës, ndërsa SPAK sekuestroi materialet e procedurës.

Duket se fituesi ishte paracaktuar edhe nga kjo deklaratë që bëri kryeministri Edi Rama më 9 mars, kur pritej të shpallej fituesi. Por tenderi të nesërmen u anulua, edhe pse siç tha kryeministri, ata që kërkonin frenimin e projektit nuk do t’ia dilnin!

Arsyeja? Kompania e vetme e mbetur në garë nuk dha ofertën financiare.

Mos kjo është një arsye që të rritet vlera e kostos së projektit?

Arsyet e vërteta ende nuk dihen, por do të mësohen pasi tenderi të zhvillohet sërish dhe të mësojmë emrin e fituesit./Piranjat news

Sondazh

Poll

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit