LIVE UPDATES
Aktualitet

Pasiguri, frikë, besim: Çfarë thonë serbët për jetën e tyre në Kosovë?

Më shumë skepticizëm vërehet në mesin e të anketuarve që vijnë nga komunat e banuara me shumicë serbe në veri, në krahasim me ata që jetojnë në komunat në jug të lumit Ibër.

30 Prill 2025, 17:16 Nga r.ll
Pasiguri, frikë, besim: Çfarë thonë serbët për
mitrovica e veriut

KOSOVË- Çdo vit, organizata joqeveritare Aktiv publikon një raport me qëndrimet e komunitetit serb në Kosovë, pjesëtarët e të cilit i pyet për kushtet e jetesës, frikat dhe shpresat e tyre. Ja çfarë thanë pjesëtarët e këtij komuniteti në raportin e fundit, të publikuar sot. Pesë vjet më parë, pothuajse gjysma e serbëve që jetojnë në Kosovë kishin thënë se prisnin që jeta e tyre të përkeqësohej në vitet e ardshme. Raporti i fundit tregon se ky numër është rritur edhe më shumë tani.

Kjo ka bërë që gati një e treta e të anketuarve - gjithsej 503 serbë u përfshinë në hulumtimin e sivjetmë - të thonë se do të largoheshin nga Kosova nëse do të kishin mundësi, ndërsa një e pesta të deklarojnë se nuk e shohin fare të ardhmen e tyre në Kosovë.

"Ky është një tregues dëshpërues", tha Miodrag Milliqeviç, drejtor ekzekutiv i organizatës Aktiv, gjatë prezantimit të raportit, më 30 prill, në Prishtinë. Më shumë skepticizëm vërehet në mesin e të anketuarve që vijnë nga komunat e banuara me shumicë serbe në veri, në krahasim me ata që jetojnë në komunat në jug të lumit Ibër.

Në tre vjetët e fundit, veriu i Kosovës – i banuar kryesisht nga popullatë serbe – është përballur me tensione, për shkak të përpjekjeve të institucioneve të Kosovës për të vendosur kontroll në këtë pjesë. Tensionet kulmuan në shtator të vitit 2023, me një sulm të armatosur në Banjskë nga një grup serbësh, të udhëhequr nga Millan Radoiçiç, atëherë nënkryetar i Listës Serbe – partisë më të madhe të serbëve në Kosovë, me mbështetje nga Beogradi. Në këtë sulm u vra një polic i Kosovës dhe tre nga sulmuesit serbë.

Në raportin e sivjetmë, Aktiv thekson se presioni nga Qeveria e Kosovës - si ndalimi i përdorimit të dinarit serb dhe mbyllja e institucioneve që funksionojnë sipas sistemit të Serbisë - ka pasoja negative afatgjata për marrëdhëniet ndëretnike dhe bashkëpunimin ndërmjet komuniteteve.

“Në vend të komunikimit dhe bashkëpunimit, kemi – dhe do të kemi – pasiguri dhe mosbesim”, thuhet në raport.

Por, si në jug, si në veri, serbët shprehen të shqetësuar edhe për gjendjen e tyre financiare. Ndikim të keq në gjendjen financiare të tyre thuhet të ketë pasur ndalimi i përdorimit të dinarit serb për pagesa në Kosovë, që hyri në fuqi më 1 shkurt të vitit të kaluar, bazuar në Rregulloren e Bankës Qendrore të Kosovës.

Megjithatë, të anketuarit e kanë listuar paqëndrueshmërinë politike si shqetësimin kryesor në jetën e tyre në Kosovë. Edhe pse mbi 50 për qind thonë se siguria është problem për ta, vetëm rreth 18 për qind deklaruan se siguria e tyre është rrezikuar gjatë vitit të kaluar. Trendët negativë në qëndrimet e komunitetit serb në Kosovë po vazhdojnë – ndjenja e pasigurisë mbetet e pranishme, pavarësisht rënies së frikës nga një konflikt i hapur pas sulmit të armatosur në Banjskë, në vitin 2023.

Sa i përket politikës, vetëm rreth 11 për qind thonë se nuk i ndjekimet zhvillimet politike në Kosovë. Megjithatë, rreth 90 për qind e të anketuarve nuk pranuan të komentojnë se sa u besojnë politikanëve dhe partive politike - qofshin ato serbe apo shqiptare. Por, as besimi në Qeveritë e Kosovës dhe atë të Serbisë nuk ishte i lartë. Duke komentuar gjetjet e raportit, Jovana Radosavleviç nga organizata joqeveritare Nisma e Re Shoqërore tha se në mesin e komunitetit serb në Kosovë ekziston një “gjendje zhgënjimi” dhe se “besimi në institucione ka rënë në mënyrë drastike”.

Sa u përket shteteve të huaja, serbët e Kosovës besojnë se Rusia është mbrojtësja më e madhe e interesave të tyre. Megjithatë, ky besim është venitur në vitet e fundit. Sipas Aktiv-it, kjo ka ndodhur pasi që "besnikëria emocionale nuk është më e mjaftueshme pa mbështetje konkrete". Përderisa besimi në Bashkimin Evropian është rritur në vitet e fundit për shkak të investimeve në projekte të ndryshme, ai mbetet i ulët sepse "qytetarët mendojnë se Brukseli favorizon Kosovën" e jo Serbinë.

Sipas të dhënave të Aktiv-it, rreth 42 për qind e të anketuarve s'kanë fare qëndrim për negociatat mes dy vendeve, që ndërmjetësohen nga BE-ja. Gati gjysma besojnë se Asociaconi i komunave me shumicë serbe - edhe pse thonë se do të kishte ndikim pozitiv në jetën e tyre - nuk do të formohet fare. Opsionin - edhe pse asnjëherë të propozuar zyrtarisht - për shkëmbimin e territoreve me Serbinë, serbët lokalë e shohin me më shumë skepticizëm.

Sipas Aktiv-it, një tjetër problem që vështirëson tejkalimin e problemeve ndëretnike është komunikimi i rrallë i serbëve me shqiptarë.Mbi 12 për qind e të anketuarve thanë se nuk kanë kurrë kontakt me shqiptarët, ndërsa mbi 30 për qind thanë se kanë kontakt vetëm rrallëherë. Edhe pse vetëm 12 për qind thonë se komunikimi i tyre me shqiptarë ka qenë negativ, shumica thonë se s'do të pranonin shqiptarë në familjen e tyre.

Sipas vlerësimit dhe regjistrimit të fundit të popullsisë nga Agjencia e Statistikave e Kosovës, rreth 20 mijë serbë jetojnë në katër komunat në veri të Kosovës - Mitrovicë të Veriut, Zveçan, Leposaviq dhe Zubin Potok. Ndërsa, në gjashtë komunat në jug - Graçanicë, Kllokot, Novobërdë, Partesh, Shtërpcë dhe Ranillug - thuhet se jetojnë rreth 27 mijë./REL

serbet ne kosove

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje