LIVE UPDATES
Ekonomi

Vizita tek kisha e Laçit, arushë në çati dhe kafshë të sakrifikuara! Shqiptarët gjejnë ‘derman’ tek Perëndia, METOD

4 Dhjetor 2020, 17:55 Nga DOSJA
Vizita tek kisha e Laçit, arushë në çati dhe kafshë

TIRANË– Media franceze “TV5Monde” i ka dedikuar një shkrim bestytënive të shqiptarëeve lidhur me fenë apo me praktikat pagane. Në shkrim përmendet Kisha e Laçir dhe teqeja në Valias të Tiranës, duke mos u lënë pas dore vargu i hudhrave dhe arushët e vendosur në shtëpitë e reja për të mbajtur larg “syrin e keq”. Artikulli shpjegon tolerancën fetare të shqiptarëve dhe historinë sesi në vendin tonë u ndalua feja.

ARTIKULLI I PLOTË:

Pavarësisht nga pandemia, shumë pelegrinë dynden në Kishën e Shën Ndojit në majën e një mali në Laç. Besimtarë ose ateistë, myslimanë apo të krishterë, të gjithë kërkojnë ngushëllim, mbase edhe një mrekulli, për të lehtësuar ankthin e tyre. Në këtë vend të vogël në Ballkan, kufijtë midis feve janë porozë, paganizmi nuk është kurrë shumë larg, bestytnitë dhe legjendat janë me bollëk. Në majë të malit që mbikëqyr qytetin e Laçit, në veri-perëndim të vendit, kisha “Saint-Antoine”, e quajtur kështu sepse prifti “Antoine of Padova” qëndroi në një shpellë aty pranë, ka tërhequr pelegrinë për shekuj me radhë.

Por me pandeminë që përfshiu Shqipërinë dhe botën, më shumë njerëz se kurrë kanë shkuar për të gjetur paqe në këtë vend ku Zoti është i njëjti për të gjithë.

“Të gjithë besojnë në mrekullinë që mund të ndryshojë jetën e tyre,”-shpjegoi Afërdita Onuzi. 

“Ata ndezin qirinj për të plotësuar dëshirat e tyre, vendosin rroba për fëmijët e sëmurë me shpresën e shërimit, lënë fotografi të të dashurve të tyre për t’ju sjellë fat të mirë. Përtej dhimbjes trupore, ata duan të shërojnë shpirtrat e tyre. Njerëzit vijnë në këtë vend të shenjtë për të kërkuar zgjidhje për sëmundjet e tyre dhe për të hequr qafe frikën e tyre përballë pandemisë,”- tha prifti Mirash Ivanaj.

Shumë njerëz, si 20-vjeçarja Ada Zdrava e kanë vizituar këtë vend për herë të parë. Ajo dëshiron kisha të “lehtësojë ankthet e saj” dhe të shtojë lumturinë e familjes së saj.

Shqipëria dhe 2.8 milion banorët e saj kanë jetuar prej kohësh nën një diktaturë të ashpër komuniste, e cila kishte kthyer ateizmin në një dogmë duke ndaluar çdo praktikë fetare dhe të gjitha format e besimit. Në prag të rënies së regjimit në 1991, vendi riktheu traditat e tij fetare të tolerancës. Një shumicë myslimane jeton së bashku me pakica të mëdha katolike dhe ortodokse, ndajnë festat fetare dhe nuk kanë probleme as me martesat e përziera.

– Një pulë kurban –

Në fshatin Valias afër Tiranës, “teqeja” – ose vendi i adhurimit – i Bektashinjve, një degë mistike e Sufizmit, tërheq besimtarët e të gjithë besimeve. Shumë lënë një rrobë brenda natës në një varr brenda, “në mënyrë që ajo të mbajë larg sëmundjen dhe t’i sjellë mirëqenies atij që e vesh”, tha kujdestarja 60-vjeçare e teqesë, Servete Mullai.

Albana Disha, 50 vjeçe, kohët e fundit ka sakrifikuar një gjel për të lehtësuar mërzinë e djalit të saj, një praktikë e rrënjosur nga traditat pagane që i konsiderojnë shpendët një ofertë ideale për perënditë për shkak të shijes mishit të tyre.

– Arushët në çati –

“Shqiptarët besojnë në fuqinë e diellit, fuqinë e gurëve, detit, natyrës sepse në thelb, kultura jonë vjen nga paganizmi, i cili mbetet themeli i identitetit dhe jetës së përditshme, pavarësisht mbivendosjes së konvertimeve fetare, shpjegon Alfred Halilaj, një antropolog në Universitetin e Durrësit,”-thotë ai.

“Ankthi dhe frika që ka shkaktuar kjo pandemi, i ka shtyrë njerëzit të kthehen në besime ose imagjinata të ndryshme në një përpjekje për të gjetur një kurë shpirtërore, por pa përjashtuar në asnjë rast ekzistencën e spitaleve dhe rolin e mjekësisë,”-shtoi ai.

Nëse lëviz në Shqipëri është e zakonshme të shohësh arushë pellushi në pjesën e përparme të shtëpive, pasi besohet se ata do të largojnë “syrin e keq” të fqinjëve xhelozë. Forma të tjera të kërkimit të mrekullisë janë të shumta, siç është vargu me hudhra që 73-vjeçari Ramzan Sefaj mban në makinën e tij për t’u ruajtur nga fatkeqësitë.

“Frika na bën të besojmë më shumë në Zot, por gjithashtu na bën të kapemi pas sendeve të vogla kundër fatit të keq dhe syrit të keq”, shpjegoi pensionisti, i cili jeton në periferitë e Tiranës dhe mbijeton nga të ardhurat e shtatë fëmijëve të tij që punojnë në ndërtim jashtë venditnë Londër, duke u ankuar që ai “nuk mund të ndajë vaktin e mbrëmjes me ta” .

“Atmosfera është gjithnjë e më e rëndë pasi njerëzit bombardohen nga informacione alarmante dhe shqetësuese dhe i nënshtrohen një rritjeje mbarëbotërore të lajmeve të rreme virale,”- vëren Lutfi Dervishi, ekspert i komunikimit në Universitetin e Tiranës. Sipas tij, qytetarët dynden te “ilaçet psikotrope”, zbatojnë të gjitha këshillat e gjetura në internet dhe gjejnë “pak qetësi shpirtërore në besime”.

Marrë dhe përkthyer nga Monde

(k.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

sociale sociale besimet e shqiptareve besimet e shqiptareve

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje