LIVE UPDATES
Ekonomi

Vizita tek kisha e Laçit, arushë në çati dhe kafshë të sakrifikuara! Shqiptarët gjejnë ‘derman’ tek Perëndia, METOD

4 Dhjetor 2020, 17:55 Nga DOSJA
Vizita tek kisha e Laçit, arushë në çati dhe kafshë

TIRANË– Media franceze “TV5Monde” i ka dedikuar një shkrim bestytënive të shqiptarëeve lidhur me fenë apo me praktikat pagane. Në shkrim përmendet Kisha e Laçir dhe teqeja në Valias të Tiranës, duke mos u lënë pas dore vargu i hudhrave dhe arushët e vendosur në shtëpitë e reja për të mbajtur larg “syrin e keq”. Artikulli shpjegon tolerancën fetare të shqiptarëve dhe historinë sesi në vendin tonë u ndalua feja.

ARTIKULLI I PLOTË:

Pavarësisht nga pandemia, shumë pelegrinë dynden në Kishën e Shën Ndojit në majën e një mali në Laç. Besimtarë ose ateistë, myslimanë apo të krishterë, të gjithë kërkojnë ngushëllim, mbase edhe një mrekulli, për të lehtësuar ankthin e tyre. Në këtë vend të vogël në Ballkan, kufijtë midis feve janë porozë, paganizmi nuk është kurrë shumë larg, bestytnitë dhe legjendat janë me bollëk. Në majë të malit që mbikëqyr qytetin e Laçit, në veri-perëndim të vendit, kisha “Saint-Antoine”, e quajtur kështu sepse prifti “Antoine of Padova” qëndroi në një shpellë aty pranë, ka tërhequr pelegrinë për shekuj me radhë.

Por me pandeminë që përfshiu Shqipërinë dhe botën, më shumë njerëz se kurrë kanë shkuar për të gjetur paqe në këtë vend ku Zoti është i njëjti për të gjithë.

“Të gjithë besojnë në mrekullinë që mund të ndryshojë jetën e tyre,”-shpjegoi Afërdita Onuzi. 

“Ata ndezin qirinj për të plotësuar dëshirat e tyre, vendosin rroba për fëmijët e sëmurë me shpresën e shërimit, lënë fotografi të të dashurve të tyre për t’ju sjellë fat të mirë. Përtej dhimbjes trupore, ata duan të shërojnë shpirtrat e tyre. Njerëzit vijnë në këtë vend të shenjtë për të kërkuar zgjidhje për sëmundjet e tyre dhe për të hequr qafe frikën e tyre përballë pandemisë,”- tha prifti Mirash Ivanaj.

Shumë njerëz, si 20-vjeçarja Ada Zdrava e kanë vizituar këtë vend për herë të parë. Ajo dëshiron kisha të “lehtësojë ankthet e saj” dhe të shtojë lumturinë e familjes së saj.

Shqipëria dhe 2.8 milion banorët e saj kanë jetuar prej kohësh nën një diktaturë të ashpër komuniste, e cila kishte kthyer ateizmin në një dogmë duke ndaluar çdo praktikë fetare dhe të gjitha format e besimit. Në prag të rënies së regjimit në 1991, vendi riktheu traditat e tij fetare të tolerancës. Një shumicë myslimane jeton së bashku me pakica të mëdha katolike dhe ortodokse, ndajnë festat fetare dhe nuk kanë probleme as me martesat e përziera.

– Një pulë kurban –

Në fshatin Valias afër Tiranës, “teqeja” – ose vendi i adhurimit – i Bektashinjve, një degë mistike e Sufizmit, tërheq besimtarët e të gjithë besimeve. Shumë lënë një rrobë brenda natës në një varr brenda, “në mënyrë që ajo të mbajë larg sëmundjen dhe t’i sjellë mirëqenies atij që e vesh”, tha kujdestarja 60-vjeçare e teqesë, Servete Mullai.

Albana Disha, 50 vjeçe, kohët e fundit ka sakrifikuar një gjel për të lehtësuar mërzinë e djalit të saj, një praktikë e rrënjosur nga traditat pagane që i konsiderojnë shpendët një ofertë ideale për perënditë për shkak të shijes mishit të tyre.

– Arushët në çati –

“Shqiptarët besojnë në fuqinë e diellit, fuqinë e gurëve, detit, natyrës sepse në thelb, kultura jonë vjen nga paganizmi, i cili mbetet themeli i identitetit dhe jetës së përditshme, pavarësisht mbivendosjes së konvertimeve fetare, shpjegon Alfred Halilaj, një antropolog në Universitetin e Durrësit,”-thotë ai.

“Ankthi dhe frika që ka shkaktuar kjo pandemi, i ka shtyrë njerëzit të kthehen në besime ose imagjinata të ndryshme në një përpjekje për të gjetur një kurë shpirtërore, por pa përjashtuar në asnjë rast ekzistencën e spitaleve dhe rolin e mjekësisë,”-shtoi ai.

Nëse lëviz në Shqipëri është e zakonshme të shohësh arushë pellushi në pjesën e përparme të shtëpive, pasi besohet se ata do të largojnë “syrin e keq” të fqinjëve xhelozë. Forma të tjera të kërkimit të mrekullisë janë të shumta, siç është vargu me hudhra që 73-vjeçari Ramzan Sefaj mban në makinën e tij për t’u ruajtur nga fatkeqësitë.

“Frika na bën të besojmë më shumë në Zot, por gjithashtu na bën të kapemi pas sendeve të vogla kundër fatit të keq dhe syrit të keq”, shpjegoi pensionisti, i cili jeton në periferitë e Tiranës dhe mbijeton nga të ardhurat e shtatë fëmijëve të tij që punojnë në ndërtim jashtë venditnë Londër, duke u ankuar që ai “nuk mund të ndajë vaktin e mbrëmjes me ta” .

“Atmosfera është gjithnjë e më e rëndë pasi njerëzit bombardohen nga informacione alarmante dhe shqetësuese dhe i nënshtrohen një rritjeje mbarëbotërore të lajmeve të rreme virale,”- vëren Lutfi Dervishi, ekspert i komunikimit në Universitetin e Tiranës. Sipas tij, qytetarët dynden te “ilaçet psikotrope”, zbatojnë të gjitha këshillat e gjetura në internet dhe gjejnë “pak qetësi shpirtërore në besime”.

Marrë dhe përkthyer nga Monde

(k.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

sociale sociale besimet e shqiptareve besimet e shqiptareve

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj