LIVE UPDATES
Ekonomi

Të vërteta të pakëndshme për gazin

7 Nëntor 2021, 06:23 Nga DOSJA
Të vërteta të pakëndshme për gazin

Është tunduese të fajësosh të huajt për krizën e gazit në Europë. Fajtori kryesor është më pranë shtëpisë

“Rusia është një vend arinjsh, jo një vend që toleron bullizmin”. Kështu tha me shaka Sergei Ryabkov, zëvendësministri i Jashtëm i Rusisë, duke folur për krizën në tregun europian të gazit natyror. Rusia dëshiron qëndrueshmëri dhe çmime më të ulëta, jo rritjen e çmimeve, këmbënguli ai: “Ne do të parapëlqenim të kishim një treg konkurrues”, shkruan The Economist.

Rusia po i përgjigjet një akuze që po qarkullon nëpër Europë, sipas së cilës, Gazprom, firma gjigante energjetike e kontrolluar nga shteti, që është edhe furnizuesi më i madh në kontinent, ka nxitur krizën energjetike të kontinentit, duke ndaluar eksportet e gazit natyror.

Parlamentarët europianë po kërkojnë që Gazprom të hetohet për faktin se nuk ka dërguar më shumë gaz, duke ngritur dyshime se po e bën një gjë të tillë si dredhi për të siguruar miratimin rregullator për tubacionin Nord Stream 2, i cili është projektuar për të transportuar gaz nga Rusia në Gjermani.

Europa është zhytur vërtet në një krizë energjetike. Çmimi i gazit natyror është rritur në të gjithë kontinentin. Kjo ka shkaktuar panik në Britani, ku qeveria tani po mendon të ofrojë subvencione dhe mbështetje të tjera shtetërore për kompanitë e prodhimit të çelikut, kimikateve dhe prodhues të tjerë. Më 12 tetor, kompania gjermane e energjisë, E.ON, ndërmori një hap të jashtëzakonshëm, duke pezulluar kontratat e reja të furnizimit me gaz për klientët rezidencialë.

Më keq akoma, duket se kontinenti po shkon drejt një dimri të zymtë me mungesa të mëdha të gazit dhe energjisë. Matt Drinkwater nga Argus Media, vëren se dimri mund të jetë veçanërisht i ashpër, jo vetëm në Europën Veriperëndimore, por edhe në Azinë Verilindore dhe Amerikën e Veriut, gjë që do të ndizte më tej konkurrencën globale për energji.

Rezervat europiane të gazit natyror ishin mbi mesataren pesëvjeçare në fillim të vitit 2021, por për shkak të një dimri të gjatë, të kombinuar me prodhim më të ulët në Norvegji dhe Britani (pjesërisht për shkak të ngërçeve të lidhura me pandeminë), rezervat tani janë në nivele shqetësuese. Edward Morse nga Citigroup, një bankë amerikane, parashikon që, nëse ky dimër do të jetë shumë i ashpër, atëherë ka mundësi që rezervat e gazit të mbarojnë.

Ndërrimi i karburantit ishte një opsion në të kaluarën, por kjo gjë është e vështirë tani. Për shembull, aktivizmi i gjelbër ka penguar zhvillimin e energjisë bërthamore në Europë. James Huckstepp nga firma kërkimore S&P Global Platts Analytics, vëren se rajoni “nuk mund të përdorë sërish fabrikat e qymyrit, sepse disa prej tyre janë mbyllur dhe pjesa tjetër është bërë jotërheqëse për shkak të politikave të karbonit”. Dhe për shkak të nivelit të ulët të erës dhe rezervave të varfra hidroelektrike në disa pjesë të Europës, energjia e rinovueshme nuk është ende një zëvendësim i besueshëm i gazit.

Përdorimi i një sasie më të pakët gazi, do të jetë i vështirë, të paktën në një periudhë afatshkurtër. Por a është e mundur që Europa të marrë më shumë gaz? Një zgjidhje është që të nxitet Rusia për të eksportuar më shumë gaz.

Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Europian, kohët e fundit lavdëroi Norvegjinë për ndihmën e dhënë në krizën e gazit, por qortoi Kremlinin, duke thënë: “Nuk mund të themi të njëjtën gjë për Rusinë”. Por analistët thonë se gjiganti i gazit këtë vit po eksporton më shumë gaz në Europë, sesa para pandemisë, dhe klientët e tij kontinentalë kanë konfirmuar se ai po i përmbush detyrimet kontraktuale. Ka pak prova të forta që tregojnë se Rusia është një faktor i madh në krizën aktuale të gazit në Europë.

Një mënyrë tjetër për të rritur furnizimin do të ishte rritja e importeve të gazit natyror të lëngshëm (GNL) me anije. Gjatë dy dekadave të fundit, strategjia e Europës për të ulur varësinë nga Gazprom, çoi në rritjen e investimeve të mëdha në GNL, të cilat tani janë përgjegjëse për rreth 20% të gazit të kontinentit. Kur tregu global i gazit ishte i furnizuar mirë disa vjet më parë, Europa gëzonte çmime të ulëta gazi, falë aksesit në rezervat e tepërta. Por rritja e papritur e kërkesës globale për gaz, ka çuar në mosmarrëveshje të forta për të siguruar GNL.

Për këtë arsye, Europa tani e drejton gishtin drejt një tjetër fajtori. Zoti Morse vëren “një prirje midis zyrtarëve europianë për të fajësuar Kinën”. Importet e GNL-së janë rritur në rajonin e Paqësorit. Kohët e fundit, importet kontinentale janë rritur me 25%.

Anijet e transportit nga Amerika dhe Lindja e Mesme po i shmangin portet europiane, duke u joshur më tepër nga çmimet e larta të ofruar nga blerësit aziatikë. Avantazhi i tyre kryesor është mbështetja e shtetit. Në Kinë, shqetësimet mbi sigurinë energjetike i kanë shtyrë zyrtarët të sigurojnë “me çdo kusht” furnizime të bollshme për në dimër.

Avantazhi tjetër që kanë ata, shpjegon Michael Stoppard, nga IHS Markit, një shoqëri kërkimore, është se shumica e gazit aziatik ende sigurohet me kontrata afatgjata të lidhura me çmimin e naftës – një praktikë që Europa e braktisi pasi liberalizoi tregjet e gazit.

Duke qenë se blerësit aziatikë janë të mbrojtur, ata ndihen më të sigurt se homologët europianë të ekspozuar ndaj çmimeve të sotme stratosferike. Zoti Putin e ka përqeshur veprimin e Europës për të përqafuar çmimet e “bazuara në treg” për gazin, si vepër e disa “tipave të zgjuar” në Komisionin Europian, dhe tha se Gazprom do të jetë gati të rikthejë kontratat e modës së vjetër mbi naftën.

Si përfundim, nuk mund të fajësohet dot një element i vetëm për krizën e gazit në Europë. Ekziston një shpjegim tjetër i besueshëm: nxitimi i kontinentit për të dekarbonizuar sistemin energjetik. Zoti Morse argumenton se udhëheqësit e Europës po përpiqen të fshehin krizën e parë të tranzicionit të energjisë.

Ndërsa largohet nga lëndët fosile dhe energjia bërthamore dhe përqafon energjitë e rinovueshme, rajoni nuk e ka përballuar siç duhet nevojën për energji. Edhe Amerika ka probleme të tilla, por ajo është më e pavarur në sigurimin e energjisë. E njëjta gjë nuk mund të thuhet për Europën.

Marre nga MONITOR

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

ekonomi ekonomi gazi kompani gazi ne shqiperi gazi kompani gazi ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 6 Nëntor 2021, 06:16

Buxheti 2022, rishpërndarja e padrejtë e taksave

Buxheti publik, që administrohet nga qeveria, është zmadhuar vitet e fundit, kryesisht prej rritjes së normës së taksave, rritjes ekonomike dhe borxhit publik, ...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë