LIVE UPDATES
Ekonomi

Të vërteta të pakëndshme për gazin

7 Nëntor 2021, 06:23 Nga DOSJA
Të vërteta të pakëndshme për gazin

Është tunduese të fajësosh të huajt për krizën e gazit në Europë. Fajtori kryesor është më pranë shtëpisë

“Rusia është një vend arinjsh, jo një vend që toleron bullizmin”. Kështu tha me shaka Sergei Ryabkov, zëvendësministri i Jashtëm i Rusisë, duke folur për krizën në tregun europian të gazit natyror. Rusia dëshiron qëndrueshmëri dhe çmime më të ulëta, jo rritjen e çmimeve, këmbënguli ai: “Ne do të parapëlqenim të kishim një treg konkurrues”, shkruan The Economist.

Rusia po i përgjigjet një akuze që po qarkullon nëpër Europë, sipas së cilës, Gazprom, firma gjigante energjetike e kontrolluar nga shteti, që është edhe furnizuesi më i madh në kontinent, ka nxitur krizën energjetike të kontinentit, duke ndaluar eksportet e gazit natyror.

Parlamentarët europianë po kërkojnë që Gazprom të hetohet për faktin se nuk ka dërguar më shumë gaz, duke ngritur dyshime se po e bën një gjë të tillë si dredhi për të siguruar miratimin rregullator për tubacionin Nord Stream 2, i cili është projektuar për të transportuar gaz nga Rusia në Gjermani.

Europa është zhytur vërtet në një krizë energjetike. Çmimi i gazit natyror është rritur në të gjithë kontinentin. Kjo ka shkaktuar panik në Britani, ku qeveria tani po mendon të ofrojë subvencione dhe mbështetje të tjera shtetërore për kompanitë e prodhimit të çelikut, kimikateve dhe prodhues të tjerë. Më 12 tetor, kompania gjermane e energjisë, E.ON, ndërmori një hap të jashtëzakonshëm, duke pezulluar kontratat e reja të furnizimit me gaz për klientët rezidencialë.

Më keq akoma, duket se kontinenti po shkon drejt një dimri të zymtë me mungesa të mëdha të gazit dhe energjisë. Matt Drinkwater nga Argus Media, vëren se dimri mund të jetë veçanërisht i ashpër, jo vetëm në Europën Veriperëndimore, por edhe në Azinë Verilindore dhe Amerikën e Veriut, gjë që do të ndizte më tej konkurrencën globale për energji.

Rezervat europiane të gazit natyror ishin mbi mesataren pesëvjeçare në fillim të vitit 2021, por për shkak të një dimri të gjatë, të kombinuar me prodhim më të ulët në Norvegji dhe Britani (pjesërisht për shkak të ngërçeve të lidhura me pandeminë), rezervat tani janë në nivele shqetësuese. Edward Morse nga Citigroup, një bankë amerikane, parashikon që, nëse ky dimër do të jetë shumë i ashpër, atëherë ka mundësi që rezervat e gazit të mbarojnë.

Ndërrimi i karburantit ishte një opsion në të kaluarën, por kjo gjë është e vështirë tani. Për shembull, aktivizmi i gjelbër ka penguar zhvillimin e energjisë bërthamore në Europë. James Huckstepp nga firma kërkimore S&P Global Platts Analytics, vëren se rajoni “nuk mund të përdorë sërish fabrikat e qymyrit, sepse disa prej tyre janë mbyllur dhe pjesa tjetër është bërë jotërheqëse për shkak të politikave të karbonit”. Dhe për shkak të nivelit të ulët të erës dhe rezervave të varfra hidroelektrike në disa pjesë të Europës, energjia e rinovueshme nuk është ende një zëvendësim i besueshëm i gazit.

Përdorimi i një sasie më të pakët gazi, do të jetë i vështirë, të paktën në një periudhë afatshkurtër. Por a është e mundur që Europa të marrë më shumë gaz? Një zgjidhje është që të nxitet Rusia për të eksportuar më shumë gaz.

Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Europian, kohët e fundit lavdëroi Norvegjinë për ndihmën e dhënë në krizën e gazit, por qortoi Kremlinin, duke thënë: “Nuk mund të themi të njëjtën gjë për Rusinë”. Por analistët thonë se gjiganti i gazit këtë vit po eksporton më shumë gaz në Europë, sesa para pandemisë, dhe klientët e tij kontinentalë kanë konfirmuar se ai po i përmbush detyrimet kontraktuale. Ka pak prova të forta që tregojnë se Rusia është një faktor i madh në krizën aktuale të gazit në Europë.

Një mënyrë tjetër për të rritur furnizimin do të ishte rritja e importeve të gazit natyror të lëngshëm (GNL) me anije. Gjatë dy dekadave të fundit, strategjia e Europës për të ulur varësinë nga Gazprom, çoi në rritjen e investimeve të mëdha në GNL, të cilat tani janë përgjegjëse për rreth 20% të gazit të kontinentit. Kur tregu global i gazit ishte i furnizuar mirë disa vjet më parë, Europa gëzonte çmime të ulëta gazi, falë aksesit në rezervat e tepërta. Por rritja e papritur e kërkesës globale për gaz, ka çuar në mosmarrëveshje të forta për të siguruar GNL.

Për këtë arsye, Europa tani e drejton gishtin drejt një tjetër fajtori. Zoti Morse vëren “një prirje midis zyrtarëve europianë për të fajësuar Kinën”. Importet e GNL-së janë rritur në rajonin e Paqësorit. Kohët e fundit, importet kontinentale janë rritur me 25%.

Anijet e transportit nga Amerika dhe Lindja e Mesme po i shmangin portet europiane, duke u joshur më tepër nga çmimet e larta të ofruar nga blerësit aziatikë. Avantazhi i tyre kryesor është mbështetja e shtetit. Në Kinë, shqetësimet mbi sigurinë energjetike i kanë shtyrë zyrtarët të sigurojnë “me çdo kusht” furnizime të bollshme për në dimër.

Avantazhi tjetër që kanë ata, shpjegon Michael Stoppard, nga IHS Markit, një shoqëri kërkimore, është se shumica e gazit aziatik ende sigurohet me kontrata afatgjata të lidhura me çmimin e naftës – një praktikë që Europa e braktisi pasi liberalizoi tregjet e gazit.

Duke qenë se blerësit aziatikë janë të mbrojtur, ata ndihen më të sigurt se homologët europianë të ekspozuar ndaj çmimeve të sotme stratosferike. Zoti Putin e ka përqeshur veprimin e Europës për të përqafuar çmimet e “bazuara në treg” për gazin, si vepër e disa “tipave të zgjuar” në Komisionin Europian, dhe tha se Gazprom do të jetë gati të rikthejë kontratat e modës së vjetër mbi naftën.

Si përfundim, nuk mund të fajësohet dot një element i vetëm për krizën e gazit në Europë. Ekziston një shpjegim tjetër i besueshëm: nxitimi i kontinentit për të dekarbonizuar sistemin energjetik. Zoti Morse argumenton se udhëheqësit e Europës po përpiqen të fshehin krizën e parë të tranzicionit të energjisë.

Ndërsa largohet nga lëndët fosile dhe energjia bërthamore dhe përqafon energjitë e rinovueshme, rajoni nuk e ka përballuar siç duhet nevojën për energji. Edhe Amerika ka probleme të tilla, por ajo është më e pavarur në sigurimin e energjisë. E njëjta gjë nuk mund të thuhet për Europën.

Marre nga MONITOR

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

ekonomi ekonomi gazi kompani gazi ne shqiperi gazi kompani gazi ne shqiperi

Sondazh

Poll
Ekonomi 6 Nëntor 2021, 06:16

Buxheti 2022, rishpërndarja e padrejtë e taksave

Buxheti publik, që administrohet nga qeveria, është zmadhuar vitet e fundit, kryesisht prej rritjes së normës së taksave, rritjes ekonomike dhe borxhit publik, ...

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës