LIVE UPDATES
Aktualitet

21 Nëntor 2020, 06:43 Nga DOSJA

“Si e ke vajzën? A është mirë?”, shkruhej në email-in dërguar Nazenin Ansarit, nga dikush që ajo dyshon se është një agjent iranian. Mesazhi ishte drithërues.

Nuk kishte ndonjë rëndësi që zonja Ansari ndodhej në Mbretërinë e Bashkuar, ku si kryeredaktore e faqeve iraniane në internet Kayhan London dhe Kayhan Life, ajo kishte lirinë të njoftonte në media për zhvillimet në Teheran në mënyra që nuk ishin të mundshme brenda atdheut të saj.

Edhe ndërsa ndodhet 4,300 kilometra larg, njerëz të afërt me qeverinë iraniane ende përpiqen ta frikësojnë.

Mesazhet që kërcënojnë se do t’u bëhet ndonjë e keqe njerëzve të afërt, janë vetëm një nga taktikat që Irani dhe regjimet autoritare përdorin për të përndjekur gazetarët që raportojnë nga larg.

Burgosja nga Irani më herët këtë vit e vëllait të spikeres së kanalit të Zërit të Amerikës në gjuhën persiane, Masih Alinejad, nxorri më në pah rreziqet ndaj familjeve të gazetarëve.

Pas rastit të zonjës Alinejad, Zëri i Amerikës foli me mbi dymbëdhjetë gazetarë që jetojnë në diasporë për rreziqet që raportimi i tyre mund të sjellë për miqtë dhe të afërmit që kanë lënë në atdhe. Gazetarë nga Venezuela, Egjipti, Turqia, Kina dhe vende të tjera i treguan Zërit të Amerikës se si i shpëtuan persekutimit, ndërkaq që autoritetet e kthyen vëmendjen e tyre tek miqtë, familjet dhe kolegët.

Ndonjëherë, agjentët e sigurisë marrin në pyetje të afërmit, ose u kërkojnë të kontaktojnë gazetarin për t’i thënë që të ndalë mbulimin mediatik. Ose i kërcënojnë me pasoja financiare: shkarkime nga puna, humbje kontratash, ngrirje asetesh. Në raste më flagrante, prindërit dhe vëllezërit e motrat janë burgosur për periudha të gjata dhe pa u dhënë një arsye.

Gazetarët shtrëngohen të marrin vendime shumë personale nëse duhet ta vazhdojnë apo jo punën e tyre. Pasojat janë të rënda, si për gazetarët, ashtu edhe për audiencat të cilave u shërbejnë.

Kenneth Roth, drejtor ekzekutiv i organizatës Human Rights Watch (HRW), thotë se kërcënimi i anëtarëve të familjes ka qenë një mjet efikas me të cilin qeveritë kanë heshtur gazetarët.

“Disa familje e kanë diskutuar këtë paraprakisht dhe kanë vendosur që thjesht ta marrin atë rrezik përsipër. Në këtë rast, gazetari ose kritiku jashtë vendit do të vazhdojë (punën), duke ditur që familja e tij ose e saj është e gatshme të pranojë çmimin që mund t’u vendoset”, tha ai.

Por në raste të tjera, tha zoti Roth, siguria e anëtarëve të familjes do t’i heshtë gazetarët.

“Megjithëse gazetarët mund të kenë bërë zgjedhje të caktuara personale për t’u angazhuar në kritika ndaj një qeverie shtypëse, kjo nuk do të thotë që e gjithë familja dëshiron të marrë përsipër atë rrezik”, tha zoti Roth për Zërin e Amerikës.

Robert Mahoney, zëvendës drejtor ekzekutiv i Komitetit për Mbrojtjen e Gazetarëve (CPJ), një organizatë jofitimprurëse për lirinë e shtypit, tha se frika nuk i lejon disa gazetarë të njoftojnë për përndjekjet.

“Mund të jetë e vështirë të marrësh detaje nga vende si Eritrea ose Kina ku familjet, veçanërisht ato të gazetarëve të burgosur, mund t’i tremben qoftë edhe të folurit, nga frika se mos ua bëjnë edhe më të keqe jetën të afërmve të tyre”, i tha ai Zërit të Amerikës.

Ndërsa as Amnesty International dhe as CPJ nuk mbajnë statistika për gazetarët që ikin në mërgim, ata thonë se kërcënimet e familjarëve duket të jenë një trend në rritje në shumë vende autoritare.

Një sondazh i stafit nga shërbimi i BBC-së në gjuhën persiane, me seli në Mbretërinë e Bashkuar, tregon shkallën e ngacmimit për gazetarët në vetëm njërin rrjet.

Nga 102 gazetarë të stafit që iu përgjigjën sondazhit të marsit, 69 thanë se një ose më shumë të afërm në Iran ishin marrë në pyetje, ngacmuar ose kërcënuar nga autoritetet iraniane. Dhe gati gjysma thanë se kishin humbur një prind, por se ishin shumë të frikësuar për të udhëtuar në Iran për varrimin.

Korrespondentja speciale e shërbimit të BBC-së në gjuhën persiane, Kasra Naji, e cila ndau rezultatet e sondazhit me shërbimin persian të Zërit të Amerikës, tha se 152 gazetarë aktualë dhe ish-gazetarë të atij rrjeti janë ende nën hetim penal dhe ngrirje asetesh të urdhëruar nga qeveria në vitin 2017.

Përfaqësuesi i Iranit në Kombet e Bashkuara nuk iu përgjigj kërkesës së Zërit të Amerikës për komente. Vendi i ka refuzuar ankesat në lidhje me masat e tij shtypëse, duke i thënë një komiteti të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në tetor 2018, se Teherani e sheh veten si një viktimë e “luftës mediatike” të financuar nga “qeveritë kundërshtare”.

Irani, Kina dhe Egjipti janë të gjitha vende në të cilat autoritetet – duke mos patur mundësinë për të persekutuar një gazetar direkt – burgosin të afërmit, ndonjëherë për periudha të gjata dhe pa justifikuar akuzat.

Philippe Nassif, drejtor për Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut në Amnesty International, thotë se është shkelje e ligjit ndërkombëtar të arrestosh cilindo pa arsye.

“Anëtarët e familjes nuk janë më përjashtim dhe, në fakt, shpesh vendosen në shënjestër kur disidentët janë jashtë vendit dhe jashtë kontrollit të shërbimeve të sigurisë”, i tha ai Zërit të Amerikës.

Kur vëllai i drejtueses së emisionit në gjuhën perse të Zërit të Amerikës, zonjës Alinejad, u dënua me tetë vjet burg për akuza të sigurisë kombëtare, ajo akuzoi Iranin për marrjen peng të vëllait të saj për të heshtur kritikat e saj ndaj Teheranit. Zonja Alinejad drejton nga Nju Jorku emisionin Tablet për shërbimin në gjuhën persiane të Zërit të Amerikës.

VOA

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet gazetaria regjimi gazetaria regjimi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet