LIVE UPDATES
Bota

Shpresat vetëm tek VAKSINA! Cilat janë “shpikjet” e kokave të shkencës për të zhdukur COVID-19, mënyrat sesi funksion

25 Nëntor 2020, 08:12 Nga DOSJA
Shpresat vetëm tek VAKSINA! Cilat janë “shpikjet” e kokave

TIRANË– Koronavirusi ka gjunjëzuar tashmë botën, megjithatë shpresa vdes e fundit… Shkenëcëtarë dhe kompani nga e gjithë bota janë përfshirë në garën për të prodhuar vaksinën që do të “shfarrosë” atë që u quajt pandemia e shekullit, për të rikthyer normalitetin. CNN ka përmbledhur në një artikull gjithë vaksinat e prodhuara deri më tani, mënyrën sesi funksionojnë dhe kushtet e veçanta me të cilat duhet të transportohen. Me shumë detaje shkencore, ata i rendisin të gjitha. Por cila do të jetë më efektivja?

Pfizer dhe BioNTech

Pfizer dhe partneri i saj me bazë në Gjermani BioNTech përdorin një qasje të re për të bërë vaksinën. Studiuesit e BioNTech përdorën një copë të vogël të materialit gjenetik që kodifikonte një pjesë të proteinës spike – strukturën që zbukuron sipërfaqen e koronavirusit, duke i dhënë asaj pamjen e mbushur. ARN është një fije e vetme e kodit gjenetik që qelizat mund të “lexojnë” dhe të përdorin për të krijuar një proteinë. Në rastin e kësaj vaksine, ARNi udhëzon qelizat në trup që të bëjnë prodhojnë proteinat spike të virusit. Pastaj sistemi imunitar e njeh dhe përgatitet që ta sulmojë nëse ndodh ndonjë infektim. mRNA është shumë e brishtë dhe kjo është arsyeja pse vaksina e Pfizer duhet të mbahet në temperatura ultra të ftohta prej rreth minus 75 gradë C. Kjo do të thotë se nevojiten pajisje speciale për të transportuar dhe ruajtur këtë vaksinë.

Moderna

Vaksina e Moderna bazohet gjithashtu në ARNi. “ARNi është si një softuer për qelizën,”-shkruhet në faqen e kompanisë. Njësoj si Pfizer dhe BioNTech ajo kodon qelizat për të njohur proteinën e COVID. Moderna ka dalë me një formulim tjetër për të mbrojtur ARNi në vaksinën e saj. Këto formulime janë sekrete të kompanisë por Moderna garanton se vaksina e saj mund të transportohet në minus 20 gradë C dhe mund të mbahet e qëndrueshme për 30 ditë në 2-8 gradë C.

AstraZeneca

Vaksina e AstraZeneca, e bërë nga një ekip në Universitetin e Oksfordit në Britani, quhet vaksinë vektoriale. Përdor një virus të ftohtë të zakonshëm të quajtur adenovirus për të çuar proteina spike nga koronavirusi në qeliza. Në vaksinë ka edhe kopje të vogla të proteinave spike, në mënyrë që trupi t’i njohë dhe t’i luftojë. Kompania është zotuar të bëjë se vaksina e saj do të jetë e disponueshme me çmim të ulët dhe se mund të mbahet për gjashtë muaj në temperaturat standarde frigoriferike.

Vaksina e Johnson & Johnson

Vaksina e Johnson & Johnson është një vaksinë vektoriale rekombinante. Ashtu si ajo e AstraZeneca, ajo përdor një adenovirus që infekton njerëzit, i cili mund të shkaktojë ftohjen e zakonshme, por dhe jep udhëzimet gjenetike për të krijuar proteina spike. Vektori adenovirus 26 u përdor për të bërë vaksinën ndaj Ebolas. Vaksina është ende në testim dhe vullnetarët marrin dy doza me 57 ditë diferencë.

Covavax

Kompania bioteknologjike me bazë në Maryland Novavax është e specializuar për vaksinat që përdorin “nën-njësinë e proteinave”. Ata përdorin nano-grimca të ngjashme me virusin si bazë dhe e mbulojnë me proteinat e tij. Kjo është një qasje e vaksinës, e cila është provuar si e vërtetë. Novavax përdor një virus insektesh të quajtur baculovirus për të futur proteina të koronavirusit në qelizat e molës, të cilat më pas prodhojnë proteina.

Sanofi dhe GlaxoSmithKline

Kjo është gjithashtu një vaksinë e nënnjësisë së proteinave, që përdor teknologjinë FluBlok të Sanofit. Vaksina përdor një baculovirus për të rritur copa të vogla të proteinave spike të COVID-19.

Sinovac dhe Sinopharm

Kompania kineze Sinovac’s CoronaVac përdor një virus të inaktivuar – një nga metodat më të vjetra për vaksinimin e njerëzve. Qeliza të tëra COVID-19 rriten, “vriten” dhe më pas bëhen vaksina.

Sputnik

Vaksina Sputnik e Rusisë është një vaksinë vektoriale adenovirale. Përdor një virus të ftohti të zakonshëm, të quajtur adenovirus 5 për të bartur materialin gjenetik të koronavirusit.

(k.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne bote pandemia e koronavirusit koronavirusi ne bote pandemia e koronavirusit

Sondazh

Poll
Bota 25 Nëntor 2020, 07:07

Trump inicion procesin e dorëzimit të pushtetit

Presidenti i zgjedhur, Joe Biden më në fund ka qasje në infrastrukturën qeveritare për të përgatitur marrjen e mandatit si president. Presidenti Donald Trump ka...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje