LIVE UPDATES
Aktualitet

Reportazhi/Pelegrinazh në pandemi: Mijëra qytetarë ngjiten në Tomorr me lutje për shëndetin

26 Gusht 2021, 10:02 Nga DOSJA
Reportazhi/Pelegrinazh në pandemi: Mijëra qytetarë ngjiten

Në hyrje të fshatit Plirzë, në aksin rrugor Berat- Skrapar, një tabelë e madhe e vendosur në anë të rrugës i drejton udhëtarët drejt malit të Tomorrit. Disa policë të qarkullimit rrugor mundohen pa ndonjë sukses të vendosin rregull mes numrit të madh të makinave që ngjiten apo zbresin prej malit, pa ndaluar as ditën as natën.

Rruga që zakonisht zgjat jo më shumë se dy orë, ishte pothuajse e bllokuar mes 18 dhe 25 gushtit – ditët e pelegrinazhit kushtuar Abaz Aliut.

“Jemi nisur që në orën 7:00 të mëngjesit nga Tirana dhe në orën 17:00 mundëm që të mbërrijnë pranë Teqesë së Kulmakut, për të kryer ritet e kësaj feste, pasi rruga për orë të tëra qëndroi e bllokuar në ngjitje,” tha për BIRN një pelegrin, ndërsa ndizte qirinjtë në vendin e shenjtë.

Ndryshe nga një vit më parë, kur pandemia thuajse e anuloi pelegrinazhin, këtë vit mijëra qytetarë nga vendi, Kosova apo Maqedonia sfiduan rregullat dhe protokollet kundër COVID-19 dhe u tubuan në Teqenë e Kulmakut në malin e Tomorrit.

Por ndërsa nuk mbajnë maska dhe distancë, shumë prej pelegrinëve thonë se janë ngjitur aty të luten për shëndetin e familjes, të afërmve dhe miqve të tyre.

“Është koha për lutje për shëndetin, se kemi kaluar ditë të vështira me virusin, por nuk dimë se çdo të kalojmë, pasi prapë situata po bëhet e vështirë, ndaj jemi lutur këtu në vendin e shenjtë për shëndet për ata që duam,” thotë Armando Muçollari, që së bashku me bashkëshorten ka udhëtuar nga Durrësi drejt Tomorrit.

Pelegrinazhi fillon çdo 18 gusht pranë Teqesë së Kulmakut, ku zhvillohet rituali i festës së bektashinjve kushtuar Abaz Aliut dhe përfundon mbrëmjen e 25 gushtit me largimin e pelegrinëve të fundit.

Në kasaphanë, askush nuk pyet për çmimin

Edhe pse festa përfshin ndezje qirinjsh, lutje, marshim e kamping në mal, ajo është e famshme veçanërisht për therjet masive të qengjave, që zakonisht prodhojnë imazhe gati apokaliptike të festës.

Të vjetrit janë mësuar njëfarësoj me “mizorinë” e therjes dhe blegërimat e qengjave, i dalin për zot punës në shumicën e rasteve.

“Kemi ardhur të gjithë, të rritur e fëmijë. Ata po shijojnë natyrën dhe unë merren me qingjin, pasi fëmijët nuk e shohin dot kur theret,” thotë një burrë i moshuar, ndërsa pret që mishi të piqet.

Mijëra pelegrinë kanë nevojë për blerjen e një qengji, therjen dhe pjekjen e tij dhe qindra njerëz janë në shërbim të tyre gjatë gjithë javës. Në vendin e pelegrinazhit, janë bërë ndarjet për proceseve të këtij rituali.

Dhjetëra blegtorë të fshatrave të Skraparit, por edhe të ardhur nga fshatra të Korçës shesin qengja në vatha të improvizuara, ndërsa në vendin e therjes qëndrojnë në shërbim dhjetëra kasapë.

Në disa pjesë të tjera, zjarret qëndrojnë gjithmonë gati për të pjekur qengjin e radhës.

Pelegrinët nuk i diskutojnë shpenzimet. Kostot e udhëtimit, qengji dhe gjithë procesi është diçka që merret parasysh dhe askush nuk bën pazar.

“Nëse ke ardhur të bësh një kurban, nuk mund të bësh pazar sa kushton kilogrami, therja, apo pjekja, sepse këtu jemi për një qëllim, lutjen, ndaj dhe nëse do marrësh shërbimin këtu në majë të malit, në vendin e shenjtë, duhet ta bësh me zemër,” thotë i moshuari, që pret të marrë qengjin dhe të shkojë në çadër tek të afërmit.

Një marshim në natyrë

Pelegrinët kalojnë së paku një natë në malin e shenjtë, siç konsiderohet Tomorri. Ata vizitojnë Teqenë e Kulmakut, luten dhe falen pranë faltoreve të shenjtorëve, ndërsa kalojnë natën në çadra e makina.

“Është vend i bukur. Freskët. Në kohët që po jetojmë, përse mos t’i kushtojnë dhe pak vëmendje lutjeve, sepse kemi nevojë, mbi të gjitha për shëndet, punë dhe harmoni, ndaj është vendi ideal për t’i bërë të gjitha këto,” thotë një i ri, që vjen për herë të parë në Tomorr me miqtë e tij.

Nata është tejet e freskët në lartësi gati 2 mijë metra dhe pelegrinët qëndrojnë në çadra e rreth zjarreve, duke pritur mëngjesin në natyrë dhe pjesën e dytë të ritualit që përfshin ngjitjen në majën më të lartë të Tomorrit.

Ngjitja drejt “Çukës”, pikës më të lartë të malit të Tomorrit, 2416 metra mbi nivelin e detit, deri në vendin që konsiderohet si varri i Abaz Aliut, është pjesa më e rëndësishme e pelegrinazhit.

Për shumë pelegrinë, ngjitja fillon herët në mëngjes. Rruga drejt kësaj pike është e vështirë për shkak të terrenit dhe gjendjes së rrugës, por shumë pelegrinë preferojnë që t’i kalojnë të gjitha sfidat.

Për mjaft banorë të zonës, kjo është një mënyrë për të siguruar disa të ardhura shtesë. Banorë të fshatrave të thella të Skraparit, apo dhe të ardhur nga Berati me mjete të larta, thërrasin që herët në mëngjes, duke të ofruar transport me mjete drejt Çukës.

“Kam që në datën 18 që ngjis dhe zbres pelegrinë drejt Çukës, për 10 mijë lekë të vjetra për çdo person. Është rrugë e keqe, makina do shërbime, puna më mban larg shtëpisë, s’mund ta ofrojë për më pak, por këtu askush nuk diskuton për çmimet, sepse të gjithë duan të kryejnë ritet për mirësi,” thotë Agron Kajo nga fshati Maminas i Beratit, i cili punon si taksist./ Marrë nga Gazeta Tema

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

aktualitet aktualitet reportazh i gazetes tema reportazh i gazetes tema

Sondazh

Poll
Aktualitet 26 Gusht 2021, 08:11

TIRANË– Mjeku Tritan Kalo ka ndarë një foto teksa ndodhet në autobus. Ai shkruan se e kupton brengosjen që është krijuar për afganët mirëpo nuk duhen nënvl...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje