LIVE UPDATES
Bota

Profil i ‘The Economist’/ Kush është Milo Gjukanoviç, lideri më jetëgjatë i Evropës që nuk ngopet me pushtet

26 Gusht 2020, 18:16 Nga DOSJA
Profil i ‘The Economist’/ Kush është Milo

MAL I ZI– Milo Gjukanovic do të jetë një nga kandidatët për kryeministër në Malin e Zi në zgjedhjet parlamentare që do të zhvillohen me 30 gusht. Milo Gjukanovic, është njeriu që drejton shtetin e vogël në kufi me Shqipërinë prej më shumëse dy dekadash. Po ashtu ditën e sotme në mbështetje të tij ka dalë dhe kryeministri i vendit tonë, Edi Rama. Kryeministri  regjistroi një video në zyrën e tij, teksa pas tij shihet portreti i Ismail Qemalit. Ajo që ka bërë përshtypje nga kjo video është fakti që Rama ka folur edhe në gjuhën serbe. Më pas mediat serbe kanë deklaruar se fjalët që ka folur Rama janë motoja me të cilën Gjukanoviç garon në zgjedhje. Por kush është njeriu që drejton me dorë të hekurt Malin e Zi, shtetin me rreth 600 mijë banorë që fitoi pavarësinë nga Serbia disa vite më parë?

Një vit më parë prestgjozja ‘The Economist‘ i ka kushtuar një shkrim, ku flet për suksesin e tij dhe sekretet e mistershme që e kanë mbajtur në pushtet.

Pse Milo Gjukanoviç është lideri më jetëgjatë i Evropës. Rreth 71% e malazezëve e duan liderin e tyre “të fortë dhe të vendosur”

Në vitin 1989, ai ishte një nga udhëheqësit më të rinj të Evropës. Tridhjetë vjet më vonë Milo Gjukanoviç, presidenti i Malit të Zi 57 vjeç, ka qenë në pushtet, si president, kryeministër ose si kryetar i partisë në pushtet, për më gjatë se kushdo tjetër në Evropë. Malazezët duhet të jenë në të 40-at e tyre për të kujtuar politikën para tij. Drejtuesit e tjerë evropianë duan të dinë sekretin e suksesit të tij. Fatkeqësisht, – thotë ai, nuk ka asnjë shpjegim të thjeshtë. Në murin e tij varet një portret i Mbretit Nikolla, i cili u rrëzua pas 58 vitesh në pushtet, në vitin 1918.

Vitin e kaluar, për nëntë javë rjesht mijëra njerëz dolën në rrugët e Podgoricës, kryeqytetit të Malit të Zi, për të kërkuar dorëheqjen e Djukanovicit. Megjithatë ai duket i pangopur. Në vitin 2016 një komplot i financuar nga Rusia synoi ta vrasë atë dhe tani rusët po shkaktojnë përsëri telashe, edhe nëse shumë nga demonstruesit nuk e kuptojnë se kush po nxit tensionin politik. S’ka sens, – thot Dejan Mijovic, një politikan i opozitës. “Demokracia në Mal të Zi është një turp, Z. Djukanoviç mban të gjitha levat e pushtetit, dhe tani ai duhet të largohet“, shton më tej ai.

Opozita e copëtuar e Malit të Zi i ka marrë kredon e duhur politike falë akuzave të bëra ndaj Djukanovic, nga një ish-manjat që tani jeton në Londër. Që nga janari Dusko Knezevic, i cili dikur ishte afër Z. Djukanoviç, ka publikuar informacione që ai shpreson se do ta rrëzojë presidentin. Ai përshkruan një model korrupsioni përreth shtetit, madje ka lëshuar një video të vetes duke i dhënë një zyrtari të partisë së Z. Djukanoviç kontribut të paligjshëm të fushatës. Ajo shkelje është dënuar, thotë presidenti; por gjithçka tjetër që thotë Z. Knezevic është një gënjeshtër që vjen nga një i arratisur nga drejtësia (ai akuzohet për pastrim parash). Z. Knezevic pranon se ai shkeli ligjin për kontributet në fushatë, por thotë se kjo ishte mënyra e vetme për të bërë biznes në një vend ku gjithçka kontrollohet nga një grup i drejtuar nga Z. Djukanovic.

Sido qe të shkojë çështja Knezevic dhe demonstratat e opozitës, mbijetesa politike e Z. Djukanoviç është e jashtëzakonshme. Në vitin 1989 ai ishte i besuari dhe i mbrojturi i Slobodan Milosevic, udhëheqësi i atëhershëm serb. Por ndërsa z. Millosheviç u përball me humbje në luftën kundër Kosovës, Z. Djukanoviç ishte përqendruar drejt promovimit të pavarësisë së Malit të Zi, e humbur në 1918 kur u krijua Jugosllavia. Ai e arriti këtë në vitin 2006 dhe megjithatë arriti ta ruajë Malin e Zi (një gjë e rrallë në Ballkan) – si një shtet multietnik. Ai thotë se vazhdon të përpiqet që të heqë dorë nga pushteti, porse gjithmonë ka një synim tjetër për të realizuar. Në 2017 Mali i Zi u anëtarësua në NATO.

Asnjë qeveri nuk ia ka kaluar pushtetin vullnetarisht një force tjetër politike. Nga frika e ndërhyrjes ruse, liderët perëndimorë nuk i është dashur të bindin Djukanovicin ta lëshojë pushtetin. Midis 1696 dhe 1918 Mali i Zi kishte shtatë liderë që sunduan për një mesatare prej 32 vjetësh. Një sekret i suksesit të tyre ishte balancimi i interesave të klaneve konkurruese. I pyetur nëse udheheqja e Malit të Zi sot është dicka e ngjashme, Z. Djukanoviç thotë se po, duke shtuar shpejt se, ndryshe nga sundimtarët para-modernë, ai u zgjodh me votë. Një sondazh i fundit zbuloi se 71% e malazezëve e duan udhëheqësin e tyre “të fortë dhe të vendosur”.

Një sekret i suksesit të tij është klientelizmi. Një zyrtar pretendoi përsëri në 2012 në një që u publikua në media se çdo punë e sektorit publik siguron katër vota për partinë në pushtet. Megjithatë, demonstratat e fundit tregojnë se shumë njerëz nuk e durojnë më Z. Djukanovic. Vitet e fundit, thotë Daliborka Uljarevic, analist, ka pasur një ndryshim të atmosferës. Kushdo që guxon të kritikojë qeverinë rrezikon të etiketohet “armik i shtetit” nga media pro-qeveritare, siç ka qenë dhe rasti i saj.

Atmosfera politike është e rëndë dhe partia në pushtet dhe aleatët e saj kontrollojnë vetëm 42 nga 81 vendet e parlamentit. Manjatë nga Azerbajxhani, Rusia, Malajzia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë blerë prona dhe kanë krijuar resorte luksoze bregdetare; por shumë njerëz mendojnë se, ndërsa luftojnë për pagat e ulëta dhe shërbimet e dobëta publike, një grup i vogël rreth Z. Djukanovic është pasuruar. Somerset Maugham dikur e quajti Rivierën Franceze “një vend me diell për njerëzit e dyshimtë”. Dikush mund të thotë shumë të njëjtën gjë për Malin e Zi.

(A.K.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota mali i zi milo gjukanovi mali i zi milo gjukanovi

Sondazh

Poll

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!