LIVE UPDATES
Aktualitet

Probleme që dolën në pah nga vështirësitë, por gjithë fajin nuk e ka COVID-i!

5 Shtator 2020, 05:33 Nga DOSJA
Probleme që dolën në pah nga vështirësitë, por

E gjithë bota ka kryqëzuar gishtat dhe po pret me ankth se kur do të zbutet pandemia e koronavirusit, që i ka gjunjëzuar të gjithë. Shpresat janë të mëdha se, me gjetjen e një kure, apo me finalizimin e vaksinës, rikuperimi do të jetë i shpejtë. Reagimi i bursave të SHBA-së, apo përmirësimi i Indeksit të Besimit të Biznesit të Gjermanisë ditët e fundit ishin sinjale pozitive se, më në fund, mund të ketë pak dritë në fund të tunelit.

Rikuperimi ka filluar edhe për Shqipërinë dhe të dhënat tatimore të korrikut ishin një sinjal pozitiv. Të hyrat në buxhet nga Tatimet dhe Doganat në korrik ishin në nivelet më të larta të këtij viti, edhe krahasuar me janarin apo shkurtin, kur pandemia ende nuk ishte shfaqur. Në raport me vitin e shkuar, tkurrja e të ardhurave ishte e lehtë, me vetëm 3%, përkundrejt niveleve të 30% që arriti në prill e maj, kur ekonomia ishte e mbyllur.

Por, përtej këtij optimizmi, pandemia e Covid-19 nxori në pah problemet e hershme që ka ekonomia jonë, të cilat duhet të ishin adresuar me kohë, por mbetet që vetërregullimi të ndodhë në mënyrë të menjëhershme, ndoshta dhe brutale, e me pasoja për shumëkënd. Po rreshtojmë në vijim disa nga arsyet:

-Së pari, struktura e paqëndrueshme e ekonomisë sonë. Përveçse e përqendruar në shumë biznese të vogla, ajo është e orientuar nga konsumi. Sot, sipërmarrjet e vogla, që janë dhe një gjenerator i madh i punësimit (vetëpunësimit) po mbyllen me shpejtësi. Të dhënat nga Tatimet tregojnë se në korrik, mesatarisht kaluan në status pasiv rreth 28 subjekte të ditë, me ritme të përshpejtuara në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë. zyrtarisht është pranuar se mbi 50 mijë persona kanë dalë nga skema e kontributeve të sigurimeve shoqërore deri në fund të qershorit.

Kjo dukuri (mbyllja e të vegjëlve si rrjedhojë e konkurrencës së të mëdhenjve) ishte e pritshme që do të ndodhte dhe po kryhej gradualisht (në 2019-n, falimentuan rreth 5 mijë subjekte të vogla, kryesisht në tregti), por me ritme kaq të shpejta, ajo rrezikon të krijojë kosto të mëdha sociale.

-Së dyti, varësia e lartë e eksporteve nga Italia. Rreth 50% të shitjeve të vendit tonë jashtë, shkojnë drejt shtetit fqinj përtej detit. Ky përqendrim është më i larti në rajon. Sipas një studimi të bërë jo shumë kohë më parë, Fondi Monetar Ndërkombëtar ka paralajmëruar rrezikun se kjo e lë vendin shumë të ekspozuar ndaj ekonomisë italiane.

Edhe më e theksuar është pesha e industrisë së tekstileve e këpucëve, që është produkti kryesor i eksportuar në vend, ku rreth 70% e shitjeve shkojnë drejt Italisë. Edhe pse prej vitesh po flitet për nevojën e një diversifikimi, kompanitë ishin mësuar me rehatinë që u vinte nga Italia (puna me vetëm disa procese). Tashmë do të duhet të diversifikohen me shpejtësi, por kjo kërkon burime financiare.

-Së treti, situata e paqëndrueshme fiskale. Në të gjithë periudhën e tranzicionit, nuk u arrit të krijohej një model i qëndrueshëm ekonomik, që do të garantonte të ardhura në buxhet (ato mbeten në 27% të prodhimit të brendshëm, ndër më të ulëtat në Europë). Në kahun tjetër, shpenzimet kanë qenë të larta dhe të paorientuara drejt nxitjes së produktivitetit të ekonomisë.

Kjo ka bërë në rezultante që të vuajmë gjithnjë nga borxhi i lartë, siç na gjeti edhe kriza, duke lënë më pak hapësira për përdorimin e mbështetjes buxhetore në nxitje të ekonomisë. Deri tani, vendi ynë ka pasur suportin më të ulët direkt në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto nga vendet e tjera të rajonit, ndërsa fondet e garancisë nuk kanë gjetur shumë përdorim, për shkak të kushteve të pafavorshme.

-Së katërti, orientimi nga ndërtimi dhe jo drejt investimeve produktive. Nëse ka një sektor që nuk po e ndien krizën, është ai rezidencial. Ndërtesat u lartësuan të pashqetësuara gjatë pandemisë dhe ritmi i lartë vazhdon, i nxitur dhe nga prurjet informale. Ndonëse në afat të shkurtër, kjo mund të krijojë punësim dhe nxitje ekonomike, në afat të gjatë nuk sjell asgjë, përveçse rrezikon krijimin e një flluske, që do të kishte pasoja zinxhir.

Ekonomia, si gjithnjë, do ta gjejë vetë rrugën. Por, që ajo të mos jetë nëpër shtigje pa rrugëdalje, sikurse ka ndodhur shpesh, ky është momenti që qeveria të ndërtojë “infrastrukturën” e nevojshme, për ta orientuar atë në një rrugë të drejtë e të rritjes së qëndrueshme.

Marrë nga Monitor.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet koronavirusi ne shqiperi shqiperi koronavirusi ne shqiperi shqiperi

Sondazh

Poll
Aktualitet 4 Shtator 2020, 19:16

TIRANË– Shkëlzen Buci, personi që tashmë pret të marrë edhe një tjetër dënim për vrasjen e të motrës, Eglantina Buci, ndodhet në qeli pasi është dënuar nga...

Aktualitet 4 Shtator 2020, 17:31

TIRANE– Në vitin 2012, Tirana dhe jo vetëm u tronditën nga lajmi se një 23 vjeçare, Eglantina Buci, ishte vrarë dhe groposur në ‘Malin me Gropa” që ndodh...

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj