LIVE UPDATES
Ekonomi

Pritshmëritë për vitin 2022, AMF: Nevojitet një skemë kombëtare për katastrofat

15 Janar 2022, 06:32 Nga DOSJA
Pritshmëritë për vitin 2022, AMF: Nevojitet një skemë

SHQIPËRI – Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF) sjell, edhe një herë në vëmendje, nevojën e krijimit të një skeme kombëtare për përballimin e katastrofave natyrore.

Në një prononcim të posaçëm për Monitor, lidhur me pritshmërinë e tregjeve në mbikëqyrje për vitin 2022, AMF thotë se sigurimi i pronave nga fatkeqësitë natyrore ngelet në nivele shumë të ulëta dhe se zgjidhja për t’u përballur me këto rreziqe është ngritja e një skeme kombëtare.

Për vitin 2022, AMF do të kompletojë paketat rregullatore, në zbatim të ligjeve të reja për tregjet nën mbikëqyrje. Sipas tij, Autoriteti synon të thellojë më tej procesin e dixhitalizimit, si përmes shërbimeve të ofruara, ashtu edhe për sa i përket modernizimit të sistemeve të raportimit dhe analizave financiare, në funksion të rritjes së eficiencës në proceset mbikëqyrëse. 

Si do ta vlerësonit ecurinë e tregjeve financiare në mbikëqyrjen e AMF-së për vitin 2021?

Në vitin 2021, tregjet financiare nën mbikëqyrjen e Autoritetit jo vetëm janë rimëkëmbur, pas efekteve të pandemisë në vitin e kaluar, por edhe kanë shënuar rritje të shpejtë. Shohim një rritje si në nivel të ardhurash, nga primet e sigurimeve, ashtu edhe në nivel asetesh sa u përket fondeve të investimeve dhe atyre të pensioneve private, por edhe në nivel anëtarësh.

Për periudhën janar-nëntor 2021, tregu i sigurimeve u rrit me 17.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, si edhe me 11% krahasuar me vitin 2019. Në tregun e fondeve të investimeve, asetet neto deri në 30.09.2021 arritën në 75.1 miliardë lekë, me rritje prej 11.5% krahasuar me fundvitin 2020.

Tregu i fondeve të pensioneve private u rrit me rreth 19% sa i përket vlerës së aseteve, si dhe 6.1% sa i përket numrit të anëtarëve. Janë përmirësuar gjithashtu treguesit e likuiditetit, mjaftueshmërisë së kapitalit dhe mbulimit me provigjione në nivel tregu.

Gjatë muajve të fundit është realizuar një riformatim domethënës ligjor e rregullator i pjesës më të madhe të ligjeve të tregjeve financiare nën mbikëqyrje. Autoriteti ka vijuar me miratimin e akteve nënligjore, në zbatim të këtyre ligjeve dhe është në fazën finale të pjesës së mbetur të rregulloreve.

Së fundmi ka dalë për konsultim publik edhe projektligji “Për fondet e pensionit privat” dhe Autoriteti ka nisur tryezat e diskutimit me të gjithë aktorët e përfshirë. Aktet e reja modernizojnë legjislacionin tonë për tregjet nën mbikëqyrjen e Autoritetit dhe e sjellin atë më afër me Direktivat Europiane.

Harmonizimi i legjislacionit me atë të Bashkimit Europian ka shtuar mundësitë e ndërlidhjes dhe ka diversifikuar hapësirat, duke sjellë një vëmendje të shtuar të emrave të rëndësishëm europianë për të qenë të pranishëm në vendin tonë, nëpërmjet platformave të ndërlidhjes me tregjet ndërkombëtare, ose fondeve të investimit. Rritja e pranisë ndërkombëtare në tregjet financiare është një zhvillim i dëshiruar, pasi rrit standardet e tregut, por rrjedhimisht, edhe ato të mbikëqyrjes.

Së fundmi, ju keni propozuar një projektligj të ri për fondet private të pensioneve? Cilat janë objektivat kryesore të projektligjit të ri dhe si mund të ndihmojë ai në shtimin e numrit të shqiptarëve që investojnë në një pension privat?

Ligji aktual i fondeve të pensioneve private, i cili daton që nga viti 2009, megjithëse shërbeu për të krijuar skemat aktuale të fondeve të pensioneve, duhet të rinovohej pas miratimit të Direktivës së re të Komisionit Europian, IORP II. Ligji i ri, duke përafruar Direktivën, modernizon kuadrin rregullator dhe pritet të zgjerojë format e pensioneve private, si dhe politikat e investimit të shoqërive administruese, duke diversifikuar portofolin e fondeve.

Ndryshimet ligjore prekin edhe aspekte të menaxhimit dhe mbikëqyrjes së shoqërive administruese të fondeve të pensionit privat, që kanë të bëjnë me kërkesa më strikte rregullatore sa i përket administrimit të rrezikut dhe ruajtjes e veçimit të aseteve të fondit, rritjen e kërkesave për transparencë dhe informacion për anëtarët e fondit, krijimin e strukturave të kontrollit të brendshëm, lidhur me përputhshmërinë.

Gjithashtu është parashikuar rregullimi i veprimtarisë ndërkufitare të shoqërive administruese, si dhe janë përcaktuar modalitetet në lidhje me promovimin e fondeve të pensionit, në funksion të zhvillimit të mëtejshëm të këtyre fondeve.

Megjithëse Shqipëria ka tashmë një bursë funksionale, në të ende nuk ka kompani private që të tregtojnë titujt e tyre. Si mund të nxitet zhvillimi i tregut të kapitalit dhe a besoni se viti 2022 do të sjellë risi në këtë drejtim?

Një treg i zhvilluar kapitalesh ndikon direkt në ekonominë e vendit, në krijimin e drejtë të çmimeve të titujve, në sigurimin e alternativave të reja të investimit për investitorët, si dhe alternativave të reja të financimit për bizneset shqiptare.

Ligjet e reja nëpërmjet rritjes së kërkesave për transparencë e forcimit të rolit mbikëqyrës e rregullator synojnë rritjen e besimit në mekanizmat e tregut, si elemente thelbësore për nxitjen e pjesëmarrjes së investitorëve në tregje, duke shfrytëzuar alternativat e reja të investimit.

Infrastruktura e tregtimit dhe pastregtimit tashmë është e plotë. Parashikimi i një shumëllojshmërie të instrumenteve financiare në legjislacionin e ri ka hedhur bazat për krijimin dhe zgjerimin e llojeve të instrumenteve financiare tërheqëse për investitorin shqiptar, të cilat mundësojnë diversifikimin e portofolit të investitorit, transferimin e rrezikut, apo edhe sigurimin e likuiditetit.

Autoriteti, me asistencën e konsulentëve të huaj dhe ekspertizë të Bankës Botërore, është në fazën përmbyllëse të miratimit të kuadrit rregullator, në zbatim të kërkesave të ligjit të ri për tregjet e kapitalit. Megjithatë, zhvillimi i tregut të kapitaleve kërkon angazhimin e shumë pjesëmarrësve apo institucioneve me rol kyç në këtë treg.

Edhe pas tërmeteve të vitit 2019, Shqipëria ende ka një mbulim të ulët me sigurimin e pronave nga fatkeqësitë natyrore. Si mund të rritet mbrojtja e publikut nga këto rreziqe dhe a mendoni se zgjidhja duhet kërkuar te sigurimet vullnetare apo te ngritja e një skeme kombëtare të detyrueshme të sigurimit nga katastrofat?

Pas ngjarjeve të tërmetit të fundvitit 2019, ka pasur një trend rritës sa i përket sigurimit të pronave nga fatkeqësitë natyrore. Numri i kontratave në këtë kategori sigurimi në vitin 2020 u rrit me 4%, krahasuar me vitin 2019. Rritja ka vijuar edhe në vitin 2021, si në nivel kontratash, ashtu edhe në nivel primesh.

Pavarësisht trendit rritës, sigurimi i pronave nga fatkeqësitë natyrore mbetet në nivele shumë të ulëta, rreth 3%. Duke marrë në konsideratë menaxhimin dhe trajtimin e dëmeve të tërmeteve të fundvitit 2019 nga shoqëritë e sigurimit, potencialin e menaxhimit të riskut nëpërmjet risigurimit, si dhe efektin në Buxhetin e Shtetit dhe ekonominë në tërësi që sjell një fatkeqësi natyrore, Autoriteti vlerëson nevojën e krijimit të një skeme kombëtare për përballimin e katastrofave natyrore.

Ndërmarrja e hapave në këtë drejtim është vlerësuar në vijimësi si domosdoshmëri nga Banka Botërore, e cila, edhe në raportin e publikuar në dhjetor të vitit 2020, nënvizon se Shqipëria është e ekspozuar ndaj katastrofave natyrore dhe ka nivelin më të lartë të riskut nga katastrofat në Europë. Në vlerësimet e saj, Banka Botërore konstaton se ndikimi i pandemisë e ka bërë Shqipërinë më vulnerabël ndaj katastrofave, që mund të sjellin përkeqësim të ekonomisë dhe financave publike.

Cilat janë pritshmëritë tuaja kryesore dhe cilat prisni të jenë sfidat kryesore për tregjet financiare nën mbikëqyrjen e AMF në vitin 2022?

Ecuria e pandemisë dhe lajmet mbi variantin e ri të koronavirusit, Omicron, i cili ka sjellë aktualisht kufizime domethënëse në mbarë botën, shoqëruar edhe me efekte në ekonomi, pritet të sjellë ndikime edhe në Shqipëri. Në një kohë kur risqet pritet të jenë të pranishme edhe në vitin 2022, Autoriteti do të vijojë monitorimin e kujdesshëm të tregjeve, në funksion të respektimit të kërkesave rregullatore të subjekteve nën mbikëqyrje.

Për vitin 2022 do të kompletohet paketa rregullatore, në zbatim të ligjeve të reja për tregjet nën mbikëqyrje. Autoriteti synon të thellojë më tej procesin e dixhitalizimit, si përmes shërbimeve të ofruara, ashtu edhe për sa i përket modernizimit të sistemeve të raportimit dhe analizave financiare, në funksion të rritjes së eficiencës në proceset mbikëqyrëse. (MONITOR)

(e.h/dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

ekonomi kryesore amf katastrofa natyrore amf katastrofa natyrore

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet