LIVE UPDATES
Bota

Politologu i njohur analizon situatën e COVID-19: Ky virus na tregoi anën e errët të globalizmit”

4 Qershor 2020, 07:44 Nga DOSJA
Politologu i njohur analizon situatën e COVID-19: Ky virus na tregoi

BULLGARI- Politologu bullgar Ivan Krastev përshkruan në librin e tij më të ri mësimet që duhet të nxjerrë Evropa nga COVID-19. Virusi mund t’u mësojë evropianëve se nacionalizmi nuk është ekonomikisht i qëndrueshëm.

Z. Krastev, libri juaj i ri “A ka ardhur e nesërmja?” së shpejti do të botohet në 19 gjuhë. Aty ju përshkruani shtatë paradokse të pandemisë së Coronës, por në fund të fundit libri ka të bëjë me të ardhmen e globalizmit. Paradoksi i parë mund të përshkruhet si vijon: virusi është produkt i globalizmit – dhe në të njëjtën kohë e çon atë përpara. Si mund të shpjegohet kjo?

Për mua zbulimi më i madh personal ishte se ne po ndjekim një krizë madhore që ka shumë fytyra dhe lëvizjet e së cilës po shkojnë në drejtime shumë të ndryshme. Për shembull, Corona tregon qartë anën e errët të globalizmit. Ndërvarësia, ndërvarësia ekonomike, nuk shihet më vetëm si burim sigurie, por edhe si një burim i pasigurisë. Për shembull, ne konstatojmë se jemi plotësisht të varur nga pajisje mjekësore që vijnë nga ana tjetër e botës. Dhe në momente krize ne nuk mund të mbështetemi tek fakti që furnizimet me to mund të vazhdojnë. Në të njëjtën kohë zbuluam se virusi që buroi në anën tjetër të botës mund të ndryshojë jetën e secilit prej nesh. Këto janë anët e errëta të globalizmit.

Në të njëjtën kohë ne megjithatë po përjetojmë gjithashtu një globalizim shpirtëror të çdo individi. Papritur fillojmë të jetojmë në një botë të përbashkët. Imagjinoni dikë që nuk flet gjuhë të huaj dhe jeton në një qytet ose fshat të vogël. Ky person mund të shikojë kanale të ndryshme televizive dhe të dëgjojë gjithë ato gjuhë prej të cilave nuk kupton asnjë fjalë – por ai e di saktësisht se për çfarë bëhet fjalë lajmet kryesore në secilën gjuhë, sepse bota flet vetëm për një gjë.  Ne kemi filluar të jetojmë në një botë krahasimesh globale. Deri tani njerëzit gjithmonë kanë krahasuar atë që po ndodh në vendin e tyre, çfarë po bën qeveria e tyre dhe çfarë po ndodh në vendet e tjera. Kjo hapje e mendjes në momentin kur mbyllim dyert dhe distancohemi nga shoqëria është një nga ato paradokset që më tërheq shumë.

Në librin tuaj të ri ju konstatoni se në kohën e ankthit ekonomik evropianët mund të kuptojnë se nacionalizmi nuk është ekonomikisht i qëndrueshëm. Suedia zgjodhi rrugën e saj gjatë pandemisë, por tani po përballet me të njëjtat vështirësi ekonomike si pjesa tjetër e Evropës. A do të luajë Bashkimi Evropian në krizën e ardhshme financiare të shkaktuar nga COVID-19 një rol më të fortë sesa në luftën kundër virusit vetë?

Me siguri! Dhe ne tashmë mund të shohim se në parim, propozimi Merkel-Macron është dëshmi e mirë e kësaj. Dhe Suedia është me të vërtetë një shembull klasik se çfarëdo vendimi që merr një qeveri, ajo se çfarë do të ndodhë me ekonominë e vendit të saj varet gjithmonë nga ajo që vendosin qeveritë e tjera.

Suedia ka vendosur të mos i mbyllë ndërmarrjet e saj me shpresën për të kufizuar fort kostot ekonomike të krizës. Ata nuk i mbyllën – por të tjerët i mbyllën. Prandaj të gjithë kamionët që duhet të prodhoheshin normalisht në fabrikat e Volvos në Suedi nuk mund të prodhoheshin, sepse pjesët që prodhohen në pjesë të tjera të Evropës ose botës nuk arritën më. Në fund do të gjendemi në një situatë në të cilën rënia ekonomike në Suedi do të jetë më e lartë këtë vit sesa në disa vende si Austria ose Polonia, ekonomitë e të cilave janë mbyllur plotësisht.

Nëse bota me të vërtetë shkon drejt proteksionizmit, nëse globalizimi pasohet nga rajonalizimi dhe një shkallë e caktuar e deglobalizimit kjo nuk do të shkojë mirë, sepse shumica e vendeve evropiane, madje edhe ato më të mëdhatë si Gjermania dhe Franca, janë shumë të vogla për të qenë ekonomikisht proteksioniste.

Ju e vini në dyshim pretendimin se regjimet autoritare e menaxhojnë luftën kundër COVID-19 më mirë sesa qeveritë e zgjedhura në mënyrë demokratike – dhe identifikoni dy faktorë kryesorë në luftimin me sukses të pandemisë. Cilët?

Në fillim të krizës dukej plotësisht e arsyeshme të supozohej se regjimet autoritare mund ta menaxhonin krizën më mirë sesa ato demokratike; por ajo që ne në fakt shohim është diçka krejtësisht e ndryshme: disa regjime autoritare e kanë nën kontroll Coronën – dhe të tjerët jo. Pra natyra e regjimit politik nuk është faktor vendimtar. Ka edhe tre të tjerë: së pari, besimi themelor i popullsisë tek shteti. Në këtë lloj krize nuk mund të arrestosh njerëz dhe të mendosh që kështu kapërcehet kriza. Njerëzit duhet të fillojnë të lajnë duart. Atyre u duhet një besim i caktuar për ta bërë këtë, në thelb njerëzit duhet t’i përgjigjen mesazhit të qeverisë.

Në një shoqëri si Gjermania – dhe të jemi të sinqertë edhe si Kina, ku besimi tek qeveria dhe shteti janë mjaft të lartë – disa nga masat për Coronën funksionuan mirë. Në vende si Irani, të qenit autoritar nuk ndihmoi me të vërtetë për të gjeneruar atë lloj përgjigjeje që dëshironte qeveria.

Faktori i dytë është natyrisht kapacitetet e shtetit. Jo vetëm sa para u shpenzuan për sektorin e shëndetësisë, por edhe sa mirë është i organizuar shteti, sa shpejt mund të rishpërndajë mjetet dhe si komunikon.

Faktori i tretë është përvoja me infeksione të tilla. Nuk është rastësi që disa nga vendet aziatike si Hong Kongu, Kina apo Singapori, të cilat kanë forma të ndryshme qeverisjeje, reaguan mjaft efektivisht që në fillim, pasi ata kishin përvojë me kriza të ngjashme dhjetë ose pesëmbëdhjetë vjet më parë – dhe për këtë arsye kishin më shumë maska se kushdo tjetër.

(Marrë nga DW)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota globalizmi ivan krastev situata e covid19 globalizmi ivan krastev situata e covid19

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje