LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Përgjimet në burgun e Tepelenës / “Mua më tha se ja dhj*va atij pizevengut

17 Dhjetor 2021, 07:22 Nga DOSJA
Përgjimet në burgun e Tepelenës / “Mua më tha se ja

Nga Dashnor Kaloci

SHQIPËRI – Publikohet një dosje arkivore voluminoze e nxjerrë nga institucioni i Autoritetit për Informimin e Dosjeve të ish-Sigurimit të Shtetit, ku ndodhen me qindra dokumente me siglën “Tepër sekret” që i përket ish-të dënuarit politik, Xhavit Qesja, me origjinë nga qyteti i Krujës, familja e të cilit gjatë periudhës së pushtimit të vendit, 1939-1944, u lidh ngushtë me Lëvizjen Antifashiste, duke qenë një ndër bazat kryesore të saj dhe vuri në dispozicion të gjithë pasurinë që kishte, pasi Xhaviti ishte një ndër anëtarët e parë të Partisë Komuniste Shqiptare për rrethin e Krujës, duke drejtuar batalionin partizan Krujë-Ishëm dhe Brigadën e 22 Sulmuese. Karriera politike e Xhavit Qeses pas mbarimit të Luftës, ku ai u emërua dhe shërbeu në detyra të larta në Ushtrinë Shqiptare, aparatin e Komitetit Qendror të PPSh-së, e disa rrethe të vendit, nga ku u dërgua me studime në Bashkimin Sovjetik, ku qëndroi deri në vitin 1957, kur ai u njoftua që të kthehej urgjent në Shqipëri, pasi kishte shprehur hapur pikëpamjet e tij pro vijës politike që po ndiqte udhëheqësi kryesor i Kremlinit, Nikita Hrushov, për dënimin e kultit të Stalinit.

Biseda e Enver Hoxhës me Xhavit Qesen në zyrën e tij në Komitetin Qendror, ku ai e kritikoi ashpër për pikëpamjet e gabuara që ai kishte shfaqur gjatë periudhës së studimeve në Moskë, duke i bërë thirrje që të reflektonte dhe të bënte autokritikë, por Xhaviti e refuzoi sugjerimin e sekretarit të parë të Partisë së Punës së Shqipërisë, gjë e cila u bë shkak që ai të mos lejohej të shkonte më në Bashkimin Sovjetik për të përfunduar studimet, por të dërgohej me punë si nënkryetar i Komitetit Ekzekutiv të Elbasanit, nga ku një vit më vonë, do të përjashtohej nga radhët e Partisë, e do të internohej në Ishullin e Zvërnecit, ku regjimi komunist mbante të izoluar disa nga ish-kuadrot e lartë partiakë dhe shtetërorë, të cilët i kishte dënuar për pikëpamjet e tyre antiparti. Kalvari dhe persekucioni i gjatë i Xhavit Qeses nga viti 1957 deri në 1990-ën, ku ai kaloi plot 32 vite në burgje dhe internime, duke qenë një nga të rrallët e dënuar të burgut të Burrelit që bëri greva të gjata urie në shenjë proteste për trajtimin dhe qëndrimin e egër që po mbante regjimi komunist i Enver Hoxhës ndaj tij. Dosja e plotë formulare, hetimore dhe gjyqësore në ngarkim të Xhavit Qeses, e cila publikohet për herë të parë nga Memorie.al, ku ndodhen dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit që pasqyrojnë ndjekjen dhe përgjimet ndaj tij, raportet e bashkëpunëtorëve të Sigurimit me pseudonimet e tyre, korrespodenca me letrat që ai u dërgonte instancave të larta partiake dhe shtetërore, si dhe udhëheqësve më të lartë të PPSh-së, deri në vitin 1991 që u lirua nga burgu!

Raport-informacion i Punëtorit Operativ të Sigurimit të Shtetit, Suli, me të dhënat e bashkëpunëtorit të Sigurimit me pseudonimin “Pëllumbi” lidhur me bisedat e bëra nga të dënuarit në burgun e Tepelenës.

Pjesa e njëzet e shtatë

Marrë nga P.Op. Suli

Burimi “Pëllumbi”

Tepelënë, 11.8.1971

Sekret

R A P O R T

Burimi njofton se Xhavit Qesja po influencon mbi të rinjtë e burgosur, veçanërisht te Roberti, Ahmeti dhe Vangjeli me Bardhylin, por tek këta dy të fundit, më pak, bile po influencon edhe te Miçua, Zijaji dhe Halimi, me pikëpamjet e tij anti-socialiste dhe komuniste e pro-perëndimore social-demokrate, Xhaviti me Bedrinë, kanë një platformë, ata thonë: se më mirë 100 herë janë këtë kriminelët e vendit, për udhëheqësit e partisë dhe të shtetit tonë, se sa çizmja e gjakosur e muzhikut rus. Këtë ma tha dje Xhavi në prezencë të Bedriut, ky i fundit në këtë rast qeshte. Të dy këta, duan Shqipërinë e mbrojtjes perëndimore, pa komunizëm, me dhunën gjakatare të diktaturës, nën demokraci alla-perëndimore, Xhaviti meqenëse studion shumë, ka influencë në të gjithë, me përjashtim të Maqos, Koços, Dilaverit, të cilët kanë urrejtje të tërbuar por njëri tjetrin. Xhaviti është agjitator i stërholluar, di dhe nuhat tendencat e bashkëbiseduesit dhe e përpunon me marifet. Fehmiu tani i ka hyrë një agjitacioni të gjerë kundër Partisë dhe shtetit, propagandon politikën sovjetike, kryesisht me Maqon, Koçon, Dilaverin, Vangjelin, Bedriun dhe Miçon. Me Xhavitin dhe Robertin, nuk flasin fare. Bedriut ja kreh bishtin me tendencë antisovjetike, por për sovjetikët e moderuar. Kurse Pandeliu, është tip që hedh gurin dhe fsheh dorën, mbi të tjetër.

“Pëllumbi”

Raport-informacion i Punëtorit Operativ të Sigurimit të Shtetit, Suli, me të dhënat e bashkëpunëtorit të Sigurimit me pseudonimin “Pëllumbi” lidhur me bisedat e bëra nga të dënuarit në burgun e Tepelënës

Marrë nga P.Op. Suli

Burimi: “Pëllumbi”

Tepelenë, 30.9.1971

Sekret

R A P O R T

Më datën 23.9.1971, paradite që u nis Koçua për në spital, në dhomën e Gjinit u mblodhëm dhe bëmë bisedime, Gjini, Dilaveri, Maqua, Bardhyli, Zijaji dhe Vangjeli. Xhaviti këtë e quajti mbledhje për zgjedhjen e kryetarit në vend të Koços. U bënë biseda të ndryshme, ndër të tjera u fol për lirimet me rastin e festave të nëntorit, të gjithë tallen dhe janë të bindur se lirime nuk ka. Neve, thotë Maqua, kurrë nuk na lirojnë këta, ne vetëm në një mënyrë dalim nga burgu, vetëm kur të rrëzojmë këta që kanë fuqinë, atëhere ne dalim nga burgu.

Dilaveri thotë se vetëm kur të vij Ivani dhe të zbarkoj këtë, Brenda dhjetë minutave ua thyen qafën këtyre, atëhere ne kemi tamam liri, bile dy lirime, daljen nga burgu dhe marrjen e pushtetit, këtë e tha si me shaka, në këtë rast të gjithë qeshën të gëzuar. Vangjeli tha se unë vetëm këtë lirim pres, se për mua, është më mirë të jem këtë në burg, në burgun e vogël, se sa të jem i lirë dhe duke qenë këtë në fuqi, se tërë Shqipëria është një burg i madh, pra më mirë të jem në burgun e vogël që e kam mendjen të fjetur, se të jem në burgun e madh ku nuk do t’i duroj dot budallallëqet e tyre dhe brenda muajit do të tentoj të arratisem, por tani di si të veproj e nga të iki dhe jam i sigurt se nuk më kapin dot më. Për mua, o të dal nga burgu e të iki nga Shqipëria, në mos në Moskë, jam kail të vete kudo dhe në Afrikë, vetë, në Shqipëri të mos jem, bile edhe emrin Shqipëri dhe shqiptar, nuk duhet ta dëgjoj dhe ta bëj hasha.

Xhaviti, me datën 27.9.1971, i tha Gjinit: të lutem shumë mua mos më fol dhe as mos më përshëndet. Mua më tha se ja dhjeva atij pizevengut, s’dua të më flasi se më dhëmbin sytë kur e shoh dhe koka e tij don të bëhet zëvendëskryeministër, këta e kanë bërë edhe kabinetin që do të ngrenë kur të vij Jakubovski. Lirija, sekretare e përgjithshme, Koçua kryeministër, Gjini, zëvendës i parë i ministrit të Mbrojtjes, Maqua, zëvendëskryeministër dhe Ministër i Brendshëm dhe postet e tjera sekondare ju dhanë të rinjve dhe atyre që i kanë miq, por që s’janë këtu.

Te Maqua dhe Dilaveri, vë re kohët e fundit pas arrestimit dhe izolimit të Miços, një qëndrim të maskuar dhe për të mos u bërë shkak që komanda të kapet pas tyre, se kanë frikë se mos dënohen përsëri. Në fakt, ata numërojnë ditët, sa u kanë mbetur për t’u liruar, Dilaveri tha dje: Le të më lirojnë, ju them faleminderit, as në Pazar nuk dal, marr një kazëm dhe shkoj punëtor e më fëmijët do të rri.

“Pëllumbi”

Raport-informacion i Punëtorit Operativ të Sigurimit të Shtetit, Suli, me të dhënat e bashkëpunëtorit të Sigurimit me pseudonimin “Pëllumbi” lidhur me bisedat e bëra nga të dënuarit në burgun e Tepelënës

Marrë nga P.Op. Suli

Burimi: “Pëllumbi”

Tepelenë, 1.12.1971

Sekret

R A P O R T

Burimi njofton se më datën 22.11.1971, kur burimit dhe Xhavit Qeses i erdhi familja dhe meqenëse atë ditë ishte kohë e ftohtë, ne u kërkuam të gjithë kolektivit që të futeshim Brenda para se të vinte ora, me qëllim që të përfundonim takimin, të gjithë pranuan, kurse Koçua në mënyrë demonstrative refuzoi, por më vonë dhe këtij i mbushi mendjen Dilaveri, pas kësaj, u takova me Gjin Markun, i cili më tha: Shiko sa i poshtër është Koçua, ky është kriminel dhe po e pati pushtetin në dorë, të gjithëve na vret dhe na fut në burg, më keq se Enver Hoxha dhe Mehmet Shehu, këta janë lule. Por ne, nuk do ta lëmë që të na marrë pushtetin, do ta marrim vetë dhe atij një pension dhe mbrojtje”.

“Pëllumbi”

Dokumenti sekret mbi bisedën e zhvilluar në mes Xhavit Qeses me nënën e tij gjatë takimit në burgun e Tepelenës

DEGA E PUNËVE TË BRENDSHME Sekret

“ANA E SIGURIMIT TË SHTETIT” Ekzemplar Nr. 1

Tepelenë, më 15.7.1972

I N F O R M A C I O N Nr. 9

Nxjerrë nga biseda e zhvilluar midis Xhavit Qeses dhe nënës së tij, në dhomën e takimit, Reparti 307, datë 15.7.1972

Takimi filloj në orën 17. Dhe mbaroj në orën 17 e 30.

Legjenda:

Xh-Xhaviti

N -ja, Nëna

Xh – Qenke me kollë ti?

N – Po.

Xh – Këto kam… që më kanë ardh (bisedojnë gjëra pa rëndësi)

N – Ilaçet qysh i ke?

Xh – Mirë fort.

N – Analizat kishin dalë të mira.

Xh – A e more letrën time ti?

N – E mora, e mora…Ministrinë.

Xh – Si keni qenë, të gjithë mirë?

N – Mirë, mirë.

Xh – Sabrija, si është?

N – Mirë është (zhvillojnë biseda të ndryshme pa rëndësi).

Xh – Ylli në Shkodër është?

N – Jo, në Elbasan ushtar.

N -….(flet, por s’kuptohet).

Xh – Shumë mirë, shumë mirë. Daja, si ja çon në punë?

N – Mirë, mirë….kam marrë radio, apartament.

Xh – PO televizor ka marrë ai?

N – Jo s’ka marrë.

Xh – Pse?

N – Ku e di unë e shkreta…!

Xh – E kam pa në fotografi, por thuaj si të duash, më ka marrë malli për Krujën.

Xh – Çka m’u bë qejfi për punën e Dritës, po mirë Rrema, nuk…

N – ….(s’kuptohet… i tha: Hajt biri taljanit).

Xh – Ai dhe tezen e ka në Venetik, dy motrat i ka….(vazhdon kjo bisedë, por pa rëndësi).

Xh – Dashamiri me kalamajt?

N – Mirë, mirë i ka…e kërkoj kuadri….

Xh – Edhe në Komitetin Ekzekutiv…

N – (nuk kuptohet…)

Xh – Ti ke shkuar në kryeministri dhe atëhere u njohe me të?

Xh – ….Ai që më bani radioskopi, se jam pa dy herë në radioskopi, ai i pari që shikon gjithë…..edhe civilat që janë, kish shkruar atje që të shkruhet edhe….jo Maksut Selenica, është Petrit Selenica, Petriti ka qenë…….para meje, kanë dalë me Maksutin.

N – Po me Maksut Dërrasën…

Xh – (bisedon gjëra pa rëndësi, tregon se ka qenë i shtruar në spital, ka vuajtur, i kanë bërë radioskopi, etj.)

Xh – Kur të shkojsh, më dërgo një telegram.

N – (Përshëndeten me njëri tjetrin dhe ndahen). Memorie.al

E kontrolloi Punëtori Operativ

Rasim Gogaj

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

dikur dikur burgu i tepelenes dashnor kaloci burgu i tepelenes dashnor kaloci

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet