Raporti i ri nga Iniciativa Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional thotë se Ballkani Perëndimor është bërë një portë kyçe për paratë ruse për të rrjedhur në mënyrë të paligjshme përtej kufijve falë sundimit të dobët të ligjit dhe pranisë së lartë të krimit të organizuar atje.
Një raport i ri i Iniciativës Globale kundër Krimit të Organizuar Transnacional, GI-TOC, i botuar të hënën, paralajmëron se sundimi i dobët i ligjit, krimi i organizuar dhe një ekonomi e madhe “gri” në vendet e Ballkanit Perëndimor (duke shtuar edhe këtu faktorin e luftës në Ukrainë) kanë sjellë flukse të paligjshme të paeave nga Rusia.
“Pozita gjeografike strategjike e Ballkanit, duke vepruar si një portë midis Azisë dhe Evropës Perëndimore, së bashku me një ekosistem ku bie në sy kapja e shtetit, dobësitë institucionale, krimi i organizuar dhe një ekonomi të shfrenuar në hije, e bëjnë rajonin veçanërisht të ndjeshëm ndaj IFF-ve. Ky fakt është shfrytëzuar në mënyrë aktive nga lojtarët kryesorë si Rusia, Kina dhe Emiratet e Bashkuara Arabe për të ndikuar në vendimmarrje në tregjet dhe institucionet kryesore,”-tha për BIRN Vanya Petrova, autore e raportit.
Kremlini ka përfituar vazhdimisht nga integrimi i tij në sistemin financiar perëndimor për të shfrytëzuar boshllëqet e qeverisjes përmes efektit gërryes të financave të paligjshme. Ky rrezik ka marrë dimensione të reja dhe potencialisht më të mëdha me fillimin e luftës së Rusisë në Ukrainë.
IFF-të globale vlerësohen të jenë me vlerë rreth 1-1.6 trilion dollarë amerikanë në vit, që përbëjnë 3-5 për qind të prodhimit të brendshëm bruto botëror. Megjithatë, sipas Petrovës, në Ballkanin Perëndimor kjo shifër është rreth 6 për qind e PBB-së së rajonit.
Pasi Rusia pushtoi Ukrainën në shkurt të vitit të kaluar, u vendosën shumë sanksione, duke përfshirë një ngrirje asestesh nga vendet e G7, përfshirë edhe rezervat ruse me vlerë rreth 315 miliardë dollarë të mbajtura në Bankën Qendrore të Rusisë.
Mënyrat e përdorura nga elitat ruse për t'ju shmangur sanksionet përfshijnë “pastrimin e parave përmes blerjes së pasurive të paluajtshme dhe aseteve të biznesit; shfrytëzimin e profesionistëve për hapjen e llogarive bankare, inicimin e transaksioneve bankare, transferimin e fondeve dhe krijimin e strukturave korporative që i mbështesin drejtpërdrejt ose indirekt; përdorimin e strukturave komplekse të pronësisë për të shmangur identifikimin; etj.
Rusët shmangin sanksionet përmes Ballkanit Perëndimor me kombinimin e tyre të kapjes së shtetit dhe medias, ndarjeve etnike që ziejnë, ritmin e ngadaltë të pranimit në BE. Sipas raportit, që nga viti 2014, Bosnja, Bullgaria dhe Serbia nuk kanë ndjekur sanksionet e BE-së kundër Rusisë, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi kanë dhënë të ashtuquajturën "shtetësi për investime" edhe për qytetarët rusë, pavarësisht kritikave nga BE.
Shqipëria nuk e ka nisur ende një program të ashtuquajtur “amnistia fiskale” që do të lejonte çdo shtetas shqiptar apo të huaj të depozitonte deri në 2 milionë euro para të padeklaruara në sistemin bankar, por ende nuk i ka thënë "jo" përfundimisht.
Kontrabanda e njerëzve, armëve dhe parave të gatshme kanë lehtësuar veprimtarinë e paligjshme që nga fillimi i luftës në Ukrainë. Paratë e kontrabanduara fshihen kryesisht në makina ose midis produkteve të ligjshme në kamionë transporti.
Menjëherë pas fillimit të luftës në vitin 2022, refugjatët ukrainas morën me vete para të padeklaruara duke i çuar në Evropë; psh. gruaja e një ish-deputeti ukrainas u kap në një pikë kufitare për refugjatët me 28 milionë dollarë dhe 1.3 milionë euro teksa tentoi të hynte në Hungari. Në një rast tjetër, një ish-gjeneral i shërbimit të sigurimit të Ukrainës, që dyshohet se ishte bashkëpunëtor rus, u ndalua në kufirin mes Serbisë dhe Maqedonisë së Veriut me 600 000 euro cash, por edhe një shumë të madhe në dollarë amerikanë; përveç tyre kishte dhe diamante dhe smeraldë me vlerë të panjohur.
Ekziston edhe përdorimi i intensifikuar i kanaleve të fshehta për transferime të paligjshme parash në Shqipëri.
Rrjedhat shpesh bëhen të padallueshme duke u përzier me fitimet në "bizneset me intensitet parash, si restorantet, baret, sallonet e bukurisë, pikat e karburantit, parkingjet private dhe kompanitë e taksive", ku pastrohen këto para të paligjshme.
Raporti shpjegon gjithashtu se një formë tjetër e IFF-së është mashtrimi me karburantin. Kjo shpesh përfshin shmangien e tarifave doganore duke deklaruar më pak sasi të një produkti nafte. Një trend më i fundit, thotë raporti, është blerja e karburanteve me çmime më të ulëta nga Hungaria dhe rishitja në Serbi.
Tregu i vetëm i BE-së ka një politikë zero të TVSH-së për faturat ndërmjet ndërmjetësve, gjë që ka lejuar që mashtrimi me TVSH-në të lulëzojë.
Petrova thotë se: Në dhjetor 2022, Zyra e Prokurorit Publik Evropian (EPPO) zbuloi atë që besohet të jetë mashtrimi më i madh i TVSH-së i hetuar ndonjëherë në BE, përgjegjës për një humbje të vlerësuar për taksapaguesit e BE-së prej 2.2 miliardë euro, përfshirë Bullgarinë dhe Kroacinë, si dhe vende të treta si Shqipëria dhe Serbia. Në përgjithësi, ky dhe keqfaturimi tregtar mbetet kanali më i spikatur përmes të cilit IFF-të rrjedhin brenda dhe jashtë Ballkanit Perëndimor.
Faturimi i gabuar përfshin transaksione ligjore të rreme kur nuk ndodh asnjë biznes i vërtetë.
Raporti i kërkon Evropës të shkëpusë më tej ekonominë e saj nga Rusia, e po ashtu të ushtrojë kontroll ndaj investimeve strategjike ruse në Ballkan.
Marrë dhe përkthyer nga Balkan Insight
Lulzim Basha TIRANË- Ish-kreu i Partisë Demokratike Lulzim Basha vazhdon takimet e tij me qytetarët, ku sot është ndalur në ...
Takimi në Kukes KUKËS- Ministri i Brendshëm Taulant Balla prezantoi sot në Kukës, prefektin e ri të qarkut, Albert Halilaj. N...
Edi Rama TIRANË- Pushimet e verës duket se do të shtyhen edhe për socialistët e kabinetit të kryeministrit Edi Rama. Më...
Tritan Shehu TIRANË- Deputeti i Partisë Demokratike, Tritan Shehu ka reaguar pas vendimit të marrë nga Kryesia e Partisë Demokrat...
Gazment Bardhi TIRANË- Lulzim Basha ka vendosur që të falsifikojë vulën e Partisë Demokratike, vetëm për të sh...
Indrit Sefa TIRANË- Sekretari për Çështjet Ligjore në Partinë Demokratike, Indrit Stefa tha në një deklaratë...
Oriola Pampuri TIRANË- Lulzim Basha duket se ka vendosur që të heqë nga rruga e tij çdo pengesë për rizgjedhjen në...
Gazment Bardhi TIRANË- Gazment Bardhi ka reaguar pas vendimit të Kryesisë së Partisë Demokratike, për ta shkarkuar nga posti...
Gazment Bardhi TIRANË- Për shkak se doli kundër zgjedhjes së Lulzim Bashës sërish në krye të Partisë Demokra...
Taulant Balla dhe Xhelal Sveçla TIRANË- Taulant Balla ka takuar për herë të parë si ministër i Brendshëm, homolog...