Bota

Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por gjenetikisht e izoluar

30 Tetor 2021, 15:31 Nga DOSJA

Mumiet e rrugës së mëndafshit, një popullsi kozmopolite por

KINË –Një popullsi e izoluar gjenetikisht, por kulturalisht shumë kozmopolite. Kështu mund të përshkruhet qytetërimi indigjen që në epokën e bronzit jetonte në Kinën perëndimore, në pellgun e lumit Tarim, përgjatë Rrugës së Mëndafshit. Janë qindra mumje që e tregojnë këtë të cilat janë zbuluar ne këtë zonë në vitet ’90 dhe u është analizuar ADN-ja.

Rezultati është publikuar në revistën Nature nga Universiteti kinez Jilin dhe Instituti Gjerman i Antropologjisë Max Planck. Të gjetura në rajonin autonom të Ujgurëve, mumiet kanë qenë një mister deri tani. Ato datojnë në periudhën 2000 vjet para Krishtit dhe 200 pas krishtit dhe kanë tërhequr vëmendjen e studiuesve për ndikimin e tyre e tyre perëndimor, me rrobat e leshta dhe ekonominë e tyre agrobaritore.

Deri më tani besohej se ata ishin pasardhës të Yamnaya, mbarështues që migruan në atë zonë nga stepat e Detit të Zi, ose që e kishin origjinën në shkretëtirën e Azisë Qendrore, gjenetikisht të lidhur me mbarështuesit e parë të malësive iraniane. Analiza e ADN-së e nxjerrë nga 13 mumie nga pellgu i Tarim që daton në periudhën midis viteve 2100-1700 para Krishtit dhe nga pesë mumie nga periudha 3000-2800 para Krishtit, të gjetura në pellgun e afërt, ka bërë që të dalin dhëna të besueshme se mumiet Tarim nuk u përkisnin të ardhurve në rajon, por ishin pasardhësve të drejtpërdrejtë të një popullate të përhapur në Pleistocen, të cilët më pas u zhdukën kryesisht në epokën e akullit.

Ata janë ende të pranishëm në gjenomin e disa popullatave aktuale, siç janë ato indigjene në Siberi dhe në Amerikë. Sidoqoftë, mumiet Tarim nuk tregojnë asnjë gjurmë të përzierjes gjenetike. Pavarësisht nga izolimi i tyre gjenetik, ato ishin kulturalisht kozmopolite. Analiza proteomike e llogaritjeve të tyre dentare tregon se prodhimi i qumështit nga gjedhët, delet dhe dhitë praktikohej tashmë prej tyre dhe njihnin mirë kulturat, kuzhinat dhe teknologjitë e kulturave të ndryshme pranë tyre.

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota kulture epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature epoka e akullit gjendjen mumiet kineze nstituti gjerman i antropologjisë revista nature