LIVE UPDATES
Editorial

Në Washington, pa parime

18 Qershor 2020, 12:20 Nga DOSJA
Në Washington, pa parime

Kjo e vendos Kosovën në një pozitë ku nuk ka qenë deri tani në gati tridhjetë vjetët e fundit të negociatave mes Kosovës e Serbisë (në formën e sundimit të Milosheviqit, herë të quajtur Jugosllavi, herë Serbi). Kosova po vendoset në vijën ndarëse mes interesave zgjedhore të presidentit aktual dhe konkurrencës së tij demokrate dhe njëkohësisht mes SHBA-së dhe Bashkimit Evropian.

Në tërë këto vite të shtetndërtimit kosovar, në të cilat kam qenë i përfshirë intensivisht, nuk ka ndodhur që Kosova të përfshihet në antagonizëm republikan e demokrat dhe në antagonizëm SHBA-BE. Ndonëse jo me shumë përvojë dhe jo me ndonjë peshë në botë, si Kosovë jemi përpjekur që të mbajmë si pika udhërrëfyese konsensusin e brendshëm politik amerikan dhe atë transatlantik. Këto janë shpaguar: në Rambouillet dhe Vjenë kemi qenë të suksesshëm me përkrahje të plotë republikane e demokrate në SHBA dhe në pajtim mes SHBA-së dhe Evropës.

Tash Kosova po hyn në negociata, në një ambient të skajshëm polarizues, si brenda SHBA-së ashtu edhe mes SHBA-së e Evropës. Nuk mbaj mend asnjë situatë as përafërsisht më të keqe se kjo.

2. Këtu nuk përfundon përshkrimi i situatës së mjerë.

Takimi pa parime në Washington zhvillohet pas gati një dhjetëvjetëshi negociatash pa parime të udhëhequra nga Bashkimi Evropian, së pari nga baronesha C.Ashton e mandej nga pasuesja e saj F.Mogherini. Gjatë këtij dhjetëvjetëshi ndërmjetësit e ndryshëm të BE-së testuan dhe panë se është e mundshme që të mbledhin përfaqësues të Kosovës e Serbisë në Bruksel nën ombrellën e “ambiguitetit konstruktiv” dhe të vendosin aty për aty se çfarë është parimi udhëheqës negociator, çfarë është korniza kohore dhe çfarë është caku i tyre. Ritualisht, pas shumë takimesh shpalleshin “marrëveshjet historike” që duhej të pasoheshin pastaj nga “marrëveshje të tjera historike”.

Pas dhjetë vjetësh improvizimi, BE-ja ka arritur dy rezultate të dukshme politike. Fillimisht, që t’i tejkalojë improvizimet dhjetëvjeçare dhe të emërtojë një të dërguar të veçantë, M.Lajçak, i cili duhet t’i trajtojë këto si negociata mes dy shtetesh me konflikt të papërfunduar. Dy (dhe jo në shumicë për faj të vetin) që të krijojë kushte që negociatat të barten në një aventurë të Washingtonit.

3. Dhe as me kaq nuk përfundojnë telashet.

Kosova shkon në Washington pa parime negociatore të vetat. Peshën më të madhe të negociatave gjatë dhjetëvjetëshit të fundit e ka pasur një i dyshuar ndërkombëtarisht për krime, pjesa me e butë e të cilave mund të jetë hajnia. Ky është presidenti i vendit, i cili ka një kanal komunikimi të tij të veçantë me të dërguarin Grenell dhe presidentin e Serbisë, Vuçiq. Fati i tij apo inklinacionet personale mund të jenë parime negociatore, por nuk janë parime negociatore të Kosovës. Për më tepër, Hashim Thaçi i ka prirë Kosovës në negociatat e Brukselit, të cilat nuk arritën suksesin për forcimin e shtetësisë së Kosovës, por, përkundrazi, arritën ta dekonstruktonin brenda dhe ta delegjitimonin atë jashtë. Falë edhe dështimit të tij personal, tash kemi garë amerikane e evropiane për një çështje që duhej të ishte mbyllur para dhjetë vjetësh.

Krahas presidentit, i cili ka një përvojë të gjatë dhe të pasuksesshme negociatore, gjendet një kryeministër i cili nuk ka fare përvojë negociatore dhe i cili është zgjedhur në një kundërthënie të madhe të brendshme kosovare të paprecedentë në botë, gjatë pandemisë. Kryeministri ka shprehur botërisht se me çka nuk pajtohet në negociata (jo këmbim territoresh, dëmtim të tërësisë tokësore, etj.), por kjo nuk do të mjaftojë për parime udhëheqëse. Të tregosh se çka nuk dëshiron jo domosdo të çon tek pika e asaj që dëshiron, aq më shumë që kryeministri do të marrë pjesë në një kontekst negociator i cili është dakorduar (dhe ndoshta paranegociuar më herët) mes presidentit të Kosovës dhe partnerëve të tij, Grenell dhe Vuçiq.

4. Negociatat në Washington në fund të këtij muaji çfarëdo që të prodhojnë do të sjellin një dinamikë të re. Dhe çfarëdo që do të quhet rezultat pozitiv i këtij takimi do të kërkojë edhe më shumë punë. Nëse kuti matës për marrëveshje pozitive janë ato që i ka arritur deri tani ambasadori Grenell (intencën për fluturimin Beograd-Prishtinë, intencën për shpejtimin e transportit hekurudhor) atëherë çfarëdo që palët merren vesh në Washington, edhe ndonjë gjë pa relevancë, do të quhet rezultat.

Ndërkaq, nëse rezultati shkon përtej kutit të ulët matës dhe kemi lëvizje substanciale, atëherë do të ketë edhe më shumë punë në thellimin e negociatave. Aktorë implementues nuk janë vetëm Kosova e Serbia, por edhe BE-ja, që ka lidhur politikat e veta integruese me këto dy shtete në varësi nga negociatat, Rusia, e cila ka interesa gjeopolitike në Serbi e me Serbi në Evropë, dhe OKB-ja, Asambleja e Përgjithshme e së cilës ka autorizuar me Rezolutë të veten negociatat Kosovë-Serbi. Edhe në rastin më të mirë të suksesit do të ketë më shumë negociata. Nëse palët nuk arrijnë të merren vesh për gjë, prapë do të mbetet një përkujtim për një punë të papërfunduar. Mbase përkujtim se nuk bën t’i hyhet e rihyhet një procesi pa parime. Si gjithnjë, në këto negociata vetëm qytetarët e njërës prej palëve do të jetojnë drejtpërsëdrejti me pasojat e marrëveshjeve e mosmarrëveshjeve, ata të Kosovës.

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial veton surroi veton surroi

Sondazh

Poll
Editorial 16 Qershor 2020, 05:53

Si do të jetë bota pas pandemisë

Krizat e mëdha sjellin edhe pasoja të mëdha, zakonisht të paparashikuara. Depresioni i Madh nxiti izolimin, nacionalizmin, fashizmin dhe Luftën e Dytë Botërore,...

Editorial 14 Qershor 2020, 16:15

Varka e Turit dhe barka e Noes!

Varka e Turit dhe barka e Noes!“Turi po lundronte me varkë në një lumë të rrëmbyeshëm.  Para i doli një shkëmb nënujor. Çfarë bëri Turi?Lundroi për në br...

Editorial 10 Qershor 2020, 10:08

Dy negociata me dy shpejtësi

1.Për disa prej nesh që kemi kaluar disa procese negociatore të Kosovës- si dhe për disa prej të tjerëve që kanë kaluar procese të tjera negociatore në kriza të...

Editorial 9 Qershor 2020, 13:29

Ndëshkim për Gjermaninë e pabindur

GJERMANI– A lejohet Gjermania të ketë interesat e saj dhe t’i ndjekë ato? Përgjigja e Uashingtonit duket se është e qartë: vetëm me bekimin e qeveri...

Editorial 8 Qershor 2020, 07:30

Donald Trump – aleat jo i besueshëm

Kërcënimi rrinte varur prej kohësh, tani duket, se presidenti amerikan po e merr seriozisht. Donald Trump kërkon me sa duket të hakmerret, për atë që Gjermania ...

Editorial 6 Qershor 2020, 06:08

Reformë Elektorale apo “makeup” i një Regjimi?

Më së fundi ankthi mbaroi. Kemi një konsensus aq të kërkuar nga Ambasadorët me në krye Znj.Kim. Opozita edhe kësaj here ka ulur kokën, si nxënësi që është zënë ...

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale