LIVE UPDATES
Ekonomi

Ndryshon sërish buxheti/ Deficiti mund të arrijë deri 1.5 miliardë euro, borxhi publik rritet në 80% të PBB-së (Pasojat e

6 Korrik 2020, 05:13 Nga DOSJA
Ndryshon sërish buxheti/ Deficiti mund të arrijë deri 1.5

SHQIPËRI-Efektet që Covid-19 ka dhënë mbi ekonominë vendase e kanë detyruar Ministrinë e Financave të ndryshojë rrënjësisht buxhetin e 2020-s. Teksa të ardhurat priten në rënie dhe shpenzimet planifikohen të shtohen ndjeshëm, deficiti buxhetor (diferenca mes të ardhurave dhe shpenzimeve) dhe borxhi publik pritet të arrijnë nivele rekorde, të papara ndonjëherë.

Deficiti buxhetor pritet të arrijë në 132 miliardë lekë (më shumë se 1 miliardë euro), ndërsa borxhi, pa efektin e kursit të këmbimit në 80% të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Efektet janë drastike në vetëm dy muaj e pak karantinë të ekonomisë.

Ky parashikim bazohet sërish në një skenar oprimist me tkurrje vetëm 4% të të ardhurave në buxhet. Por, pritshmëritë e tatimeve janë për një tkurrje të të ardhurave me 15%, çka mund ta çojë deficitin në 1.5 mld euro, nëse realizohen gjithë shpenzimet e planifikuara.

Të ardhurat me rënie, por pritshmëritë mbeten sërish optimiste

Sipas aktit të fundit normativ të publikuar në Fletoren Zyrtare, të ardhurat buxhetorenë 2020-n pritet që të jenë 446.5 miliardë lekë, me një rënie nominale prej gati 3% (-14 mld lekë) në raport me faktin e vitit të mëparshëm.  Në krahasim me buxhetin e hartuar në fund të 2019-s, kur askush nuk e dinte se çfarë e priste ekonominë, të ardhurat janë rishikuar me -63 miliardë lekë. Gjithsesi, edhe buxheti fillestar i 2020 ishte shumë optimist, pasi ai bazohej në planin e 2019-s, kur fakti rezultoi shumë më i ulët.

Qeveria planifikon të arkëtojë 18 miliardë lekë nga ndihmat, dyfishim në raport me vitin 2019, si rrjedhojë e parave të donatorëve që pret të marrë pas angazhimeve nga tërmeti. Por, në krahasim me fillimin e vitit, pritshmëritë nga donatorët janë ulur, teksa në buxhetin fillestar ishin 24 miliardë lekë.

Të ardhurat tatimore priten në rënie prej 4.3%, ose rreth 18 miliardë lekë më pak se fakti 2019. Ky parashikim gjithsesi mbetet optimist, pasi pritshmëritë e tatimeve janë për një rënie prej 15% në raport me faktin e vitit të kaluar. Për 5 mujorin, ku vetëm dy muaj e gjysëm ishin karantinë, të ardhurat në buxhet janë tkurrur me 14.7% me bazë vjetore.

Për 2020-n, të gjitha zërat priten me rënie, por më të forta parashikohen për tatim fitimin (-6.1 mld lekë)  dhe tatimin mbi të ardhurat personale (-5.4 mld lekë), si dhe nga sigurimet shoqërore e shëndetësore (-3.4 mld lekë), në një tregues që punësimi nuk pritet të rikuperohet këtë vit. (shiko tabelën për ndryshimet e detajuara sipas zërave).

Shpenzimet me rritje të ndjeshme

Ndërsa të ardhurat parashikohen me rënie, qeveria nuk e ka luksin të rishikojë me ulje shpenzimet. Mbështetja e ekonomisë për pasojat e Covid-19, rritja e fondeve rezervë për të papriturat, plani për më shumë shpenzime kapitale dhe fondet për rindërtimin e tërmetit kanë bërë që planifikimi i shpenzimeve të arrijë në gati 580 miliardë lekë, ose 18% më shumë se fakti i një viti më parë. Edhe në raport me buxhetin fillestar, shpenzimet janë rritur me 5.4%.

Sipas Aktit Normativ, Fondi rezervë i buxhetit arrin në një nivel rekord prej 16.2 miliardë lekësh, i ndarë, si më poshtë vijon:

– 2.7 mld lekë për raste të paparashikuara të njësive të qeverisjes së përgjithshme.

– 13.5 mld lekë si kontingjencë për paketën sociale antiCovid-19.

-Kontingjenca për risqet e borxhit prej 4.1 mld lekësh përdoret nga ministri përgjegjës për financat për të kompensuar rreziqe potenciale nga luhatjet në kurset e këmbimit ose normat e interesit, me ndikim në shpenzimet për interesa.

Pothuajse të gjitha zërat e shpenzimeve pritet të rriten, duke filluar nga pagat; interesat, si të brendshme dhe të jashtme, si rrjedhojë e rritjes së borxhit; shpenzimet për fondet e pensioneve, si rrjedhojë e rënies së pritshme të të ardhurave nga sigurimet; ndihma ekonomike; pagesat e papunësisë (shiko tabelën).

Por, rritjen më të lartë pritet që ta kenë shpenzimet kapitale, në një përpjekje për të nxitur ekonominë. Ato janë planifikuar me një zgjerim prej 17%, ose gati 13 miliardë lekë më shumë, në krahasim me faktin 2019.

Fondi i rindërtimit është 34 mld lekë, nga të cilat 31 mld lekë janë grante dhe 3 mld euro shpenzime.

Deficiti arrin rekord

Rënia e të ardhurave dhe rritja e fortë e shpenzimeve pritet ta çojnë deficitin buxhetor në një nivel rekord prej 132 miliardë lekë, ose më shumë se 1 miliardë euro, nga -31 miliardë lekë që ishte fakti i vitit të kaluar dhe -40 miliardë lekë, që ishte pritshmëria në buxhetin fillestar.

Pjesa më e madhe e këtij deficiti,, rreth 62% do të financohet nga burime të huaja dhe 38% nga burimet e brendshme.

Sipas Aktit Normativ, Deficiti faktik i buxhetit të shtetit,  mund të financohet nëpërmjet huamarrjes neto nga burime të brendshme deri në kufirin maksimal prej 49 900 milionë lekësh.

Pjesa tjetër e financimit të deficitit faktik të buxhetit të shtetit financohet nëpërmjet huamarrjes neto nga burime të huaja, si dhe ndryshimit pakësues ose shtues të gjendjes së llogarisë së Këshillit të Ministrave në Bankën e Shqipërisë.

Në financimin neto nga burimet e huaja përfshihen huamarrjet dhe ripagesat me vlera të përafërta indikativë, si më poshtë vijon:

– Huamarrje afatgjata, të destinuara për projekte, me vlerë rreth 15 184 milionë lekë;

– Huamarrje nga eurobondi, me vlerë prej rreth 80 177 milionë lekësh;

– Huamarrje në formë të “mbështetjes buxhetore” nga institucione financiare ndërkombëtare, me vlerë rreth 49 833 milionë lekë;

-Ripagesa të principalit, me vlerë rreth 62 600 milionë lekë.

Sa shkon deficiti, nëse të ardhurat bien 15%

Nëse të ardhurat ruajnë ritmin e deritanishëm, me tkurrje 15%, në fund të vitit ato pritet të zbresin në më pak se 400 mld lekë, çka do e çonte deficitin në rreth 190 mld lekë, ose gati 1.5 mld euro, nëse do ruhej ritmi i planifikuar i shpenzimeve (përllogaritje të Monitor). Por një deficit i tillë do kalonte mundësitë e financimit, çka do e detyronte qeverinë të korrektonte kahun e shpenzimeve, duke reduktuar financimet kapitale, që priten gjithnjë në raste kursimi.

Borxhi arrin në 80% të PBB-së

Sipas Aktit Normativ, Stoku i borxhit publik vlerësohet të arrijë në 1 272 563 milionë lekë(10.3 miliardë euro), pa përfshirë efektet e mundshme prej ndryshimit të kursit të këmbimit, i dhënë me hollësi, si më poshtë vijon:

– Stoku i borxhit të qeverisjes qendrore 1 202 685 milionë lekë.

– Stoku i borxhit të garantur nga qeverisja qendrore 69 128 milionë lekë.

Në raport me Prodhimin e Brendshëm Bruto  të rishikuar borxhi publik pritet që të arrijë në një niv nivel rekord prej 80%, sipas përllogaritjeve të Monitor, bazuar në të dhënat e borxhit public dhe PBB-së së rishikuar nga Ministria e Financave.

Marrë nga Monitor.al 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi borxhi publik deficiti buxhetor borxhi publik deficiti buxhetor


Sondazh

Poll
Ekonomi 5 Korrik 2020, 09:47

Pandemia përgjysmon prodhimin e birrës vendase

SHQIPËRI- Shitjet e prodhimit të birrës në vend, në muajt mars-prill ranë deri në 70%, ndërsa prodhimi u përgjysmua. Prodhuesit kryesorë pohojnë se te rëni...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje