LIVE UPDATES
Editorial

Masat shtrënguese të Angela Merkel ‘dënuan’ Evropën dhe Gjermaninë

24 Shtator 2021, 18:32 Nga DOSJA
Masat shtrënguese të Angela Merkel ‘dënuan’

Në kulmin e krizës së eurozonës, një nga këshilltarët e ngushtë të Angela Merkel më shpjegoi ambicjen e saj drejtuese: t’i lërë trashëgim pasardhësit të saj një kancelari më të fortë se ajo që trashëgoi! Nëse ka qenë vërtetë kështu, Merkel që po përgatitet të dalë në pension duhet të jetë e kënaqur.

Tepricat tregtare të Gjermanisë dhe kështu ndikimi politik janë shumë më të mëdha tani sesa kur ajo mori detyrën në vitin 2005. Megjithatë, politikat përgjegjëse për zgjerimin e tepricave të Gjermanisë, e kështu rrjedhimisht edhe forcimin e kancelarisë, e kanë “dënuar” vendin me ngecje. Fuqia dhe paradoksi rrallë kanë përzierje më tërheqëse sesa gjatë qëndrimit të Merkel në detyrë.

Rrëzimi i Ëall Street në 2008 i zbuloi asaj dy të vërteta të dhimbshme: se, duke gjykuar nga madhësia e pakuptueshme e basteve në dollarë, bankat gjermane kishin qenë edhe më të pamatura penalisht se ato amerikane. Dhe ato teprica të vazhdueshme tregtare, në të cilat mbështetej modeli i biznesit të Gjermanisë, i kishte detyruar gjermanët e pasur t’u besonin kursimet e tyre të huajve, duke minuar standardet e jetesës së gjermanëve më të varfër. Si iu përgjigj ajo? Duke kaluar pjesën tjetër të qëndrimit të saj në detyrë për të mbuluar këto defekte.

Merkel nuk është përgjegjëse për modelin aktual të biznesit të Gjermanisë. Kjo u krijua nga Gerhard Schröder, paraardhësi i saj socialdemokrat, i cili futi masat shtrënguese në modelin merkantilist të Gjermanisë të pasluftës. Përgjegjësia e Merkel qëndron në mënyrën se si ajo kërkoi të mbante këtë qasje pasi kriza financiare e vitit 2008 zbuloi paqëndrueshmërinë e qeverisjes së saj. Kriza i bëri bankat e Gjermanisë të paafta të paguanim! Maskimi i këtij fakti, për të ruajtur modelin e biznesit të vendit dhe arkitekturën e dobët ekonomike të eurozonës, solli kërkesë për ndihma bankare të njëpasnjëshme. Nga ana tjetër, i kërkuan Merkelit të argumentonte se bankat nuk po përballeshin me falimentimin, por, përkundrazi, me vështirësi të përkohshme “jolikuiditeti”. Kështu, në vitin 2008, administrata e parë Merkel arriti të injektojë rreth 500 miliardë euro para të taksapaguesve gjermanë në bankat e falimentuara të vendit.

Kur një vit më vonë, ajo ndihmë rezultoii e pamjaftueshme për bankat e Gjermanisë, u krijua një e tentaticë dytë. Tatimpaguesit më të varfër të eurozonës do të nënshkruanin një hua prej 110 miliardë eurosh për qeverinë greke me kusht që paratë të kalonin në bankat gjermane (dhe franceze). Për të bindur Bundestagun që të nënshkruante këtë plan qesharak, ai u paraqit si një dëshim e “dashurisë së ashpër” për grekët e paepur dhe shpenzues. Në thelb, Merkel po i propozonte parlamentit të saj eksportimin në pjesën tjetër të eurozonës (duke filluar nga Greqia) të masave shtrënguese të vendosura së pari ndaj punëtorëve gjermanë – vetëm se kësaj here me një pamëshirë që do të mbahet mend nga historianët për dekada të tëra.

Pasuan ndihma të tjera shpëtimi. Sidoqoftë, deri në fund të vitit 2011, diçka duhej të jepej pas. Duhej gjetur një burim i ri i parave të gatshme ndërsa koha kalonte dhe borxhet e këqija ishin në rritje. Ai burim do të ishte Banka Qendrore Evropiane (BQE) dhe Mario Draghi, presidenti i sapoemëruar i saj do të ishte njeriu i duhur.

Sidoqoftë, për të prekur shtypshkronjat e BQE -së, Merkel dhe Draghi së pari duhej të kapërcenin dy pengesa kryesore: njëra ishte Bundesbank! Duke mos pranuar asnjëherë humbjen e kontrollit mbi paratë gjermane, banka qendrore po i rezistonte planit “Merkel-Draghi”. E dyta ishte qeveria e parë greke “Syriza”, e zgjedhur me një mandat të qartë për të sfiduar dyshen. Deri në verën e vitit 2015, të dyja pengesat ishin kapërcyer. Shtypja e Syriza nga Draghi, BQE e të cilit mbylli bankat greke, i mundësoi Merkelit të vriste dy zogj me një gur.

Së pari, për t’i dhënë sinjal evropianëve të tjerë që të mos guxojnë të zgjedhin një qeveri kundër masave shtrënguese.

Së dyti, për të anashkaluar kundërshtimet e “Bundesbank” duke u demonstruar elitave gjermane se shtypja e eurove për të blerë borxhe të këqija nuk minoi luftën e përhershme të klasave (e njohur edhe si kursim) kundër punëtorëve gjermanë dhe evropianë.

Deri në vitin 2018, Merkel dhe Draghi, të ndihmuar nga një rritje ekonomike globale, kishin shpallur fitoren. Kundërshtarët e tyre (brenda dhe jashtë Gjermanisë) u mposhtën fort, tepricat gjermane vazhduan të rriteshin dhe demokracitë evropiane nuk treguan shenja mospajtimi.

Por me çfarë çmimi? Fshehja përgjithmonë e falimentimit të shteteve dhe bankave bëri që investimet të zvogëloheshin në të gjithë Evropën (e gjitha në proporcion me paratë e gatshme në dispozicion) duke kapur nivelin e tij më të ulët të pasluftës. Ndërsa në vitin 2007, koorporatat e BE-së fituan rreth 100 miliardë euro më shumë se homologët e tyre amerikanë. Por deri në vitin 2019 situata ishte përmbys!
Vetëm në vitin 2019, të ardhurat e koorporatave amerikane u rritën 50 përqind më shpejt se në Evropë. Në vitin 2020, si rezultat i pandemisë, koorporatat amerikane humbën 20 përqind të fitimeve të tyre, por ato evropiane humbën 33 përqind. Kapitalistët evropianë, dhe jo vetëm punëtorët, duket se kanë paguar çmimin për suksesin e Merkel dhe Draghi.
Mbrojtësit e kancelares shpesh përgjigjen me argumentin se ajo është përgjegjëse për prosperitetin e Gjermanisë, jo të Evropës. Por edhe kjo nuk falet! Sepse, përveç një Evrope, edhe vetë Gjermania po vuan investime të ulëta. Rezultati? Punë me cilësi të dobët, rrjete dixhitale të tmerrshme, rritje të varësisë nga Rusia për energji, infrastrukturë e vjetëruar, industri makinash dhe industri të inteligjencës artificiale që lë për të dëshiruar dhe është shumë pas Amerikës dhe Kinës.

Edhe tepricat që Merkel ndihmoi Gjermaninë që të grumbullonte, po shpërdorohen. Që nga viti 1999 ato janë zhvlerësuar me 7 përqind (krahasuar me një fitim prej 50 përqind për asetet amerikane). Pse? Sepse investimet e ulëta të brendshme i detyrojnë të pasurit të huazojnë stokun e tyre prej triliona eurosh për të huaj të ndryshëm, lëvizje që më pas i çon në humbje të mëdha.
Më 26 shtator 2021, votuesit gjermanë do të shkojnë për të votuar në mënyrë që të zgjedhin pasardhësin e Merkel. A ka ndonjë shans që kancelari i ardhshëm të ndërpresë politikat e shtimit të tepricave që nuk mund të investohen në Gjermani ose në Eurozonë pa humbur kapacitetin e ardhshëm të Gjermanisë për të nxjerrë më shumë të tilla? Jo, në të vërtetë!

Olaf Scholz kandidati i kancelarit të Social Demokratëve, i cili është shfaqur si kandidati kryesor, e i cilësuar si pasardhësi natyror i Merkel mund të jetë disi i besueshëm duke pasur parasysh konservatorizmin e tij fiskal, për të mos përmendur faktin se ai ka shërbyer si ministër i Financave i Merkelit që nga viti 2018. Për më tepër, nga pesë partitë që kanë një shans real për të hyrë në një koalicion të ri qeveritar, vetëm të Gjelbrit mund të bëjnë një ndarje me trashëgiminë e Merkel. Sidoqoftë, edhe nëse fitojnë kancelarinë, ata nuk do të kontrollojnë ministrinë kryesore të financave – dhe e anasjellta.

Prandaj, është e vështirë të imagjinohet fundi i amanetit më të madh të Merkelit ndaj pasardhësit të saj: paradoksi i tepricave gjermane po rritet, e gjitha në propocion me fuqinë e kancelarisë, duke e shtyrë Evropën më thellë në një katrahurë stanjacioni, duke dobësuar punëtorët e Gjermanisë dhe njëkohësisht, duke pakësuar kapitalizim gjerman./Dosja.al

Marrë dhe përkthyer nga newstatesman.com

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

editorial ekonomi angela merkel angela merkel

Sondazh

Poll
Editorial 22 Shtator 2021, 12:08

Luftë Berishës për të fuqizuar berishizmin

Lulzim Basha dhe mbështetësit e tij, pasi kanë shpalosur një çarçaf me meritat e mëdha të kapitenit “historik” të anijes PD, shtojnë në fund se ai...

Editorial 17 Shtator 2021, 12:16

Reagimi i Berishës justifikon vendimin e Bashës

Habia që shkaktoi vendimi i Bashës për ta përjashtuar Berishën nga Grupi Parlamentar ka eklipsuar një çudi edhe më të madhe: reagimin e ekzagjeruar të Be...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet