Lufta në Lindjen e Mesme/ Trump njofton “armëpushim” 5 ditor: Bisedimet me ta kanë shkuar mirë. Irani hedh poshtë deklaratat e Presidentit

Mohammad-Bagher Ghalibaf

IRAN- Kryetari i parlamentit iranian, Mohammad-Bagher Ghalibaf, thuhet se po udhëheq bisedimet me Presidentin Donald Trump. Ghalibaf, i cili është kryetari i Parlamentit të Iranit ka kaluar dekada brenda qarqeve politike të Teheranit që ushtrojnë pushtet dhe ndikim në vend.

Nga na tjetër, Ghalibaf ka mohuar raportet se po negocion me SHBA-në dhe ka shkruar se deklaratat e Trumpit për bisedime janë "lajme të rreme" që përdoren për të manipuluar tregjet financiare dhe të naftës, të cilat kishin rënë për shkak të frikës së një lufte më të gjatë.

Ai e akuzoi Trumpin se po përpiqet të shpëtojë nga moçali në të cilin janë bllokuar SHBA-të dhe Izraeli. Ghalibaf është një nga politikanët më të lartë në Iran dhe ka të ngjarë të jetë i përfshirë në çdo përpjekje për të parë rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.

Sfera Politike

Ghalibaf ka qenë në qendër të sferës politike të Iranit për një kohë të gjatë. Ai ka mbajtur postin e kryetarit të parlamentit për gjashtë vjet dhe u zgjodh për të zëvendësuar Ali Larijani, i cili më pas shërbeu si sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit. 

Larijani u vra në sulme ushtarake ndaj Iranit javën e kaluar, duke lënë një tjetër boshllëk në radhët e udhëheqjes së Teheranit. Pas vdekjes së tij, Ghalibaf mori përgjegjësinë e vendimmarrjes strategjike, thanë për New York Times tre zyrtarë të lartë iranianë.

Sipas gazetës Times, komandanti i Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike, gjenerali Ahmad Vahidi, thuhet se u caktua për të udhëhequr përpjekjet taktike të luftës, ndërsa presidenti iranian Masoud Pezeshkian u ngarkua me menaxhimin e funksioneve të përditshme shtetërore.

Sipas AFP-së, përpara se të zëvendësonte Larijani-n, Ghalibaf kandidoi për president të Iranit në vitet 2005, 2013 dhe 2024. Ai nisi një fushatë jetëshkurtër në vitin 2017, por u tërhoq për të mbështetur një kandidat tjetër. 

Pas humbjes politike të vitit 2005, ai u zgjodh kryetar bashkie i Teheranit dhe u rizgjodh në një garë të pakontestueshme në vitin 2007 dhe përsëri në vitin 2013.

Gjatë kohës që ishte në detyrë, ai u lavdërua për forcimin e zhvillimeve në Teheranin verior, por u akuzua për neglizhencë në pjesët jugore dhe më të varfra të qytetit, sipas faqes së internetit të “United Against Iran Nuclear”. Ai u akuzua gjithashtu për korrupsion dhe organizim të shitjes së tokës për zyrtarët e regjimit.

Shërbimi i gjatë ushtarak

Ghalibaf e filloi karrierën e tij ushtarake në moshën 19 vjeç, duke shërbyer në luftën e vitit 1980 midis Iranit dhe Irakut si komandant kryesor i Brigadës Imam Reza në vitin 1982 dhe përfundimisht komandant kryesor i Divizionit Nasr nga viti 1983 deri në vitin 1984, sipas organizatës joqeveritare, Iran Human Rights Monitor.

Në vitin 1998, Ghalibaf u zgjodh për tu bërë Komandant i Forcave Hapësinore të IRGC-së. Vitin pasardhës, Udhëheqësi Suprem Ajatollah Ali Khamenei e emëroi atë të shërbente si shef i Komandës së Policisë së Republikës Islamike të Iranit.

Në këtë pozicion, Ghalibaf u kërkoi udhëheqësve të Teheranit të shtypin protestat e studentëve, të modernizojnë pajisjet e policisë dhe të tërheqin paditë kundër disa mediave.

Suksesi i Ghalibaf u përforcua nga formimi i tij arsimor. Ai ka një diplomë bachelor nga Universiteti i Teheranit në gjeografi njerëzore, një master në gjeografi njerëzore nga Universiteti Islamik Azad dhe një doktoraturë në gjeografi politike nga Universiteti Tarbiat Modares./Dosja.al

Foto ilustruse

SPANJA- Spanja ka dënuar ashpër deklaratat izraelite për shkatërrimin e urave mbi lumin Litani të Libanit dhe shtëpive në fshatrat aty pranë. Ai paralajmëron se infrastruktura civile nuk mund të trajtohet kurrë si një objektiv legjitim ushtarak.

Në një deklaratë të qeverisë, Madridi tha se vërejtjet përbënin një shkelje flagrante dhe të paramenduar të së drejtës ndërkombëtare humanitare. Për më tepër, ajo përsëriti kundërshtimin e saj ndaj çdo përpjekjeje për të ndarë territorin libanez. Ndërhyrja e vendos Spanjën fort në mesin e qeverive që përshkallëzojnë publikisht presionin diplomatik për numrin në rritje të konfliktit në Liban.

Pse Spanja e ka lëshuar këtë paralajmërim?

Sepse komentet nga zyrtarët izraelitë shkojnë përtej retorikës në fushën e betejës. Ato përfshijnë referenca eksplicite për shkatërrimin e urave, shtëpive dhe infrastrukturës tjetër civile në jug të Libanit.

Reuters raportoi se Izraeli kishte goditur tashmë një urë të madhe në jug dhe se ushtria ishte udhëzuar të shkatërronte të gjitha urat mbi lumin Litani dhe të përshpejtonte prishjen e shtëpive pranë kufirit. Ky është sfondi i përgjigjes jashtëzakonisht të prerë të Spanjës.

Një mesazh ligjor dhe politik nga Madridi

Mediat e huaja shkruajnë se deklarata e Spanjës i bën shumë qartë dy pika. Së pari, ai thotë se shtëpitë, objektet e kujdesit shëndetësor dhe infrastruktura tjetër civile nuk mund të konsiderohen objektiva ushtarake sipas ligjit ndërkombëtar. Së dyti, ai refuzon çdo lëvizje që do të izolonte ose fragmentonte territorin libanez, duke theksuar mbështetjen për sovranitetin dhe integritetin territorial të Libanit.

Pse kjo ka rëndësi përtej Libanit

Kjo është lloji i historisë që mund të zgjerohet shpejt. Konflikti në rajon tashmë po ushqehet me debatin e politikës së jashtme të Evropës, frikën e energjisë dhe nervat e tregut. Spanja është përpjekur të pozicionohet si një zë për de-përshkallëzimin dhe kufizimin ligjor, dhe kjo deklaratë i përshtatet kësaj vije më të gjerë. Ky kontekst është gjithashtu i dukshëm në paralajmërimet e fundit të Spanjës mbi ngushticën e Hormuzit dhe pasojat më të gjera ekonomike nga përshkallëzimi rajonal./Dosja.al

Foto ilustruse

EUROPA- Situata në Lindjen e Mesme vijon të jetë e tensinuar, mes sulmeve të vazhdushme dhe rritjes së çmimit të nafës dhe gazit natyror. Në lidhje me këtë shumë vende kanë ndërmarrë një plan masash, për te frenuar rritjen e çmimit.

Në Shqipëri, çmimi i naftës është rritur për shkak të tensioneve në vendet e Gjirit Persik. Në lidhje me këtë, kryeministri Edi Rama deklaroi pak ditë më parë si si masë e parë do të ketë një ulje të akcizës. Rama tha se për çdo ditë kur çmimi do të kërcejë mbi tavanin e 220 lekëve për litër, do ketë menjëherë ulje me 20% të akcizës së naftës. 

Nga ana tjetër vendimi për shpalljen e situatës së veçantë në tregun e hidrokarbureve pas shtrenjtimit të çmimeve, ka hyrë zyrtarisht në fuqi. Ky vendim është marrë me firmë të kryeministrit Edi Rama. Deri më datë 24 mars kompanitë kanë afat që të dorëzojnë pranë ministrit përgjegjës për Ekonominë përfaqësuesit e tyre në përbërje të këtij bordi. Në kuadër të kësaj, Bordi pritet të mblidhet brenda kësaj jave, i cili do të caktojë çmimet tavan për tregtimin e naftës.

Për të parandaluar rritjen drastike të çmimeve të karburantit, Sllovenia në fillim të kësaj jave vendosi të ulë akcizat për karburantet, ndërsa Kroacia vendosi një tavan për çmimet e shitjes me pakicë të derivateve të naftës dhe për akcizat për produktet energjetike dhe energjinë elektrike.

Mediat shkruajnë se qeveria në Serbi ndaloi eksportet e naftës, benzinës dhe naftës bruto deri, kur do të rivlerësojë masën. Presidenti Aleksandar Vuçiç ka thënë se qeveria gjithashtu mund të ulë akcizën e karburantit në periudhën e ardhshme dhe se vendi ka rezerva të mjaftueshme të naftës dhe benzinës për të përmbushur nevojat e konsumatorëve për rreth 90 ditë. Serbia importon naftë të papërpunuar kryesisht nga Kazakistani, por edhe nga Nigeria, ndër të tjera.

Ndërkohë, në Rumani, qeveria po shqyrton rifillimin e operacioneve në rafinerinë Petrotel, e cila është në pronësi të grupit rus të naftës Lukoil të sanksionuar nga SHBA dhe do të ishte në gjendje të rafinojë deri në 20% të naftës së përpunuar në vend, për të rritur prodhimin vendas të karburantit dhe për të frenuar rritjen e çmimeve. 

Rumania ka rezerva strategjike dhe teknike të karburantit, të cilat së bashku tejkalojnë 3 milionë tonë, të cilat mund të mbulojnë konsumin e brendshëm për rreth pesë muaj. Rumania mbështetet në importet për naftë, pasi gati një e treta e konsumit të saj vjetor plotësohet nga importet, kryesisht nga Turqia dhe Arabia Saudite, ndërsa vendi është një eksportues neto i benzinës, me blerësit më të mëdhenj duke përfshirë Bullgarinë, Ukrainën dhe Moldavinë.

Qeveria e Malit të Zi ka vendosur të ulë përkohësisht akcizat për karburantin në mënyrë që të zbusë ndikimin në ekonomi nga rritja e çmimeve globale të naftës në mes të luftës në Lindjen e Mesme, tha ministria e energjisë. Që nga 24 marsi, akciza për Eurodiesel do të ulet me 50%, ndërsa akciza për benzinën Eurosuper 98 dhe Eurosuper 95 do të ulet me 25%, tha ministria në një deklaratë të premten.

Qeveria e Maqedonisë së Veriut po ul akcizën e karburantit në 10% nga 18% për të zbutur goditjen dhe për të ulur ndikimin e rritjes globale të çmimeve në ekonomi, tha kryeministri Hristijan Mickoski, mes luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.

Çmimet e karburanteve me pakicë në Maqedoninë e Veriut janë rritur që para luftës, duke arritur në 86.5 denarë (1.6 dollarë/1.4 euro) për litër për Eurosuper 95, 88.5 denarë për Eurosuper 98 dhe 92 denarë për Eurodiesel - rritje prej 13 denarë për litër për të dyja klasat e benzinës dhe 23 denarë për naftë

Në Spanjë qeveria uli TVSH mbi produktet hidrokarbure në 10% nga 21%, si pjesë e masave për të zbutur goditjen ekonomike nga konflikti në Lindjen e Mesme. Madridi po planifikon të pezullojë akcizën mbi hidrokarburet.

Italia ka rezervuar rreth 417.4 milionë euro për të ulur akcizën mbi karburantet deri më 7 prill, sipas një dekreti të miratuar nga kabineti vonë të mërkurën, ndërsa Roma përpiqet të gjejë mënyra për të ndihmuar familjet dhe firmat të përballojnë kostot e larta të energjisë./Dosja.al

IRAN- Vendet evropiane janë përpjekur të shmangin përfshirjen e thellë në luftën e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, e cila tashmë ka hyrë në javën e katërt.

Ato kanë shqyrtuar mundësinë për të ndihmuar në zhbllokimin e Ngushticës së Hormuzit, por kanë theksuar se një veprim i tillë do të bëhej vetëm pas ndonjë armëpushimi dhe - mundësisht - me mandat nga Kombet e Bashkuara.

Por, më 21 mars, kërcënimi u bë më i dukshëm, kur Irani dëshmoi se raketat e tij kanë potencial të arrijnë qytetet evropiane.

Teherani lëshoi dy raketa balistike drejt Diego Garcias - një bazë e përbashkët amerikano-britanike në Oqeanin Indian, rreth 4.000 kilometra larg territorit iranian - dhe zyrtarët në Bruksel dhe më gjerë nisën ta marrin më seriozisht situatën.

Më herët, Irani - nën sundimin e udhëheqësit të ndjerë suprem, Ajatollah Ali Khamenei - kishte mbajtur një kufi për rrezen e raketave balistike në 2.000 kilometra.

Khamenei u vra nga një sulm i SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit më 28 shkurt. Dhe, ky kufi tani duket se nuk ekziston më - gjë që ka rritur shqetësimin në Evropë.

Brukseli tashmë është i angazhuar në një luftë më të afërt: pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia, që ka hyrë në vitin e pestë. Deri më tani, blloku i ka ndarë Ukrainës mbi 70 miliardë euro ndihmë ushtarake.

“Ky është për ne një dimension i ri i luftës [me Iranin]”, thotë një zyrtar i lartë i BE-së, duke folur për Radion Evropa e Lirë në kushte anonimiteti.

“Le të jemi të sinqertë - mbrojtja jonë ajrore është mjaft e varfëruar tani”, sipas tij.

Shumë vende evropiane kanë kontribuar në mbrojtjen ajrore të Kievit, por gjithashtu kanë kuptuar se ka boshllëqe të konsiderueshme në mbrojtjen ajrore të kontinentit - nëse ajo do të testohej ndonjëherë.

Ndërsa posedojnë teknologji me cilësi të lartë, si raketa Patriotë, sisteme raketore SAMP/T dhe IRIS-T, disa ministri evropiane të Mbrojtjes pranojnë hapur se kanë mungesa të konsiderueshme në interceptorë.

Evropa do të përballej, gjithashtu, me vështirësi ndaj të ashtuquajturave sulme të “ngopjes”, të përdorura nga Rusia në Ukrainë, ku sistemet e mbrojtjes ajrore mbingarkohen nga një valë sulmesh që përfshijnë ndërhyrje elektronike, sulme kibernetike, dronë dhe lloje të ndryshme raketash.

Kontinenti mbetet ende shumë i varur nga Shtetet e Bashkuara për mbulim në distanca të gjata, dhe pikërisht këtu hyn në lojë kërcënimi potencial i Iranit ndaj Evropës.

Duke komentuar sulmet ndaj Diego Garcias, shefi i ushtrisë izraelite, Eyal Zamir, theksoi se “këto raketa nuk janë të destinuara për të goditur Izraelin. Rrezja e tyre arrin në kryeqytetet evropiane; Berlini, Parisi dhe Roma janë të gjitha brenda rrezes së drejtpërdrejtë të kërcënimit”.

Eksperti i pavarur i mbrojtjes me bazë në Izrael, Michael Horowitz, tha për Radion Evropa e Lirë më 21 mars se “Irani nuk mund të shihet më si një kërcënim i kufizuar në Lindjen e Mesme. Ai po ndërton kapacitete që synojnë t’i rrisin kostot edhe për kundërshtarët më të largët”.

“Po të isha evropian, do të isha i shqetësuar”, tha ai.

Ministri britanik i kabinetit, Steve Reed, tha më 22 mars se një raketë e lëshuar drejt Diego Garcias “ra para destinacionit”, ndërsa një tjetër raketë “u interceptua”.

Ai, gjithashtu, i hodhi poshtë pretendimet izraelite se Evropa mund të ishte objektiv, duke shtuar se “nuk ka pasur ndonjë vlerësim që i mbështet pretendimet se Irani po planifikon të godasë qytetet evropiane me raketa balistike, ose ka kapacitetin për ta bërë këtë”.

Dronët iranianë, deri më tani, janë interceptuar mbi bazat ushtarake britanike në Qipro, ndërsa Turqia - anëtare e NATO-s - ka interceptuar tri raketa balistike në raste të ndryshme, në fillim të marsit.

NATO-ja nuk dha komente të reja për Radion Evropa e Lirë pas sulmeve ndaj Diego Garcias, por iu referua deklaratës së saj për rastet në të cilat Turqia i interceptoi me sukses sulmet.

“BMD-ja (Mbrojtja Kundër Raketave Balistike) e NATO-s ka qenë efektive ndaj raketave iraniane në Turqi - çfarë është pikërisht ajo për të cilën është dizajnuar”, tha për Radion Evropa e Lirë Oana Lungescu, ish-zëdhënëse e NATO-s, aktualisht bashkëpunëtore në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara për Studime të Mbrojtjes dhe Sigurisë.

Një zyrtar i NATO-s, duke folur për Radion Evropa e Lirë në kushte anonimiteti, gjithashtu vuri në dukje se BMD-ja e NATO-s është dizajnuar pikërisht për të përballuar raketat iraniane - jo domosdoshmërisht ato ruse - kur është ndërtuar në fillim të viteve 2000 dhe është bërë operacionale në vitin 2012.

Gjermania ka qendrën e komandës në bazën e saj ajrore Ramshtajn, ndërsa mbrojtja aktuale nga raketat është e vendosur në bazat polake dhe rumune.

Turqia ka një radar dhe Spanja ka katër anije të afta për BMD-në në bazën e saj detare, Rota.

Megjithatë, BMD-ja e NATO-s ka një gjurmë të konsiderueshme të SHBA-së që e bën Evropën të varur nga mbrojtja ushtarake amerikane.

Robert Pszczel - ish-zyrtar i NATO-s dhe ekspert aktual i sigurisë në Qendrën për Studime Lindore, organizatë me qendër në Varshavë - thotë për Radion Evropa e Lirë se “supozimi aktual është se sistemi është operativ dhe po bën pikërisht atë që duhet ta bëjë”.

“Sigurisht, është një sistem i veçantë me elemente të rëndësishme të siguruara nga SHBA-ja”, thotë Pszczel./REL

Foto ilustruse

IZRAEL- Izraeli duhet të zgjerojë kufirin e tij me Libanin deri te lumi Litani, thellë në jug të vendit, tha të hënën ministri izraelit i financave, Bezalel Smotrich.

Izraeli i ka përshkallëzuar sulmet në Liban, pasi forcat e tij bombarduan ura dhe shkatërruan shtëpi në jug të vendit ditët e fundit. Komentet e ministrit Smotrich janë më të drejtpërdrejtat deri tani nga një zyrtar i lartë izraelit për marrjen e tokës libaneze në një luftë për të cilën Izraeli thotë po e zhvillon vetëm kundër militantëve të Hezbollahut, të cilët mbështeten nga Irani.

Hezbollahu konsiderohet organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe fuqi tjera.

Libani u përfshi në luftën rajonale më 2 mars, kur Hezbollahu lëshoi raketa drejt Izraelit. Prej atëherë, Izraeli ka urdhëruar të gjithë banorët të largohen nga pjesët në jug të lumit Litani, duke qenë se po e bombardon këtë pjesë të vendit, sepse e cilëson si bastion të Hezbollahut. 

Gjatë sulmeve izraelite në Bejrut të hënën vrau një komandant të Forcës elitare Quds të Gardës Revolucionare të Iranit, tha ushtria izraelite.

Autoritetet libaneze thonë se sulmet ajrore dhe tokësore izraelite kanë vrarë më shumë se 1.000 njerëz dhe kanë detyruar më shumë se një milion të largohen nga shtëpitë e tyre, pasi Izraeli ka urdhëruar banorët të largohen nga pjesë të shumta të vendit.

“Kufiri i ri izraelit duhet të jetë Litani”

Smotrich tha për një radio izraelite se fushata ushtarake në Liban “duhet të përfundojë me një të vërtetë krejtësisht ndryshe, si në lidhje me vendimin ndaj Hezbollahut, ashtu edhe me ndryshimin e kufijve të Izraelit”.

“E them këtu qartësisht… në çdo forum dhe në çdo diskutim: kufiri i ri izraelit duhet të jetë Litani”, tha Smotrich.

Smotrich, udhëheqës i një partie të vogël të ekstremit të djathtë në kabinetin e kryeministrit Benjamin Netanyahu, shpesh bën deklarata përtej politikës zyrtare izraelite.

Zyra e Netanyahut nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment mbi këto deklarata. Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, kishte lënë të kuptohej më herët këtë muaj për plane për të marrë tokë libaneze, duke thënë se Libani mund të përballet me “humbje territori” nëse nuk e çarmatos Hezbollahun.

Deklaratat e Smotrich kanë bërë jehonë të madhe në Liban, i cili po përpiqet të dalë nga një cikël shumëdekadësh pushtimesh dhe okupimesh nga fqinji i tij.

Forcat izraelite kanë kryer sulme të përsëritura ndaj Libanit që nga viti 1978 dhe e mbajtën të pushtuar jugun nga viti 1982 deri në vitin 2000.

Një zyrtar libanez i tha agjencisë së lajmeve Reuters se Bejruti ende mbështetet te fuqitë e huaja për të ushtruar trysni të mjaftueshëm ndaj Izraelit për t’i dhënë fund luftës, përmes një oferte nga presidenti Joseph Aoun për të zhvilluar bisedime të drejtpërdrejta.

Ushtria izraelite thotë se trupat e saj në Liban po kryejnë manovra tokësore dhe bastisje ndaj militantëve të Hezbollahut dhe depove të armëve, për t’i mbrojtur banorët në veri të Izraelit nga Hezbollahu, i cili ka lëshuar qindra raketa përtej kufirit që nga 2 marsi.

Qeveria libaneze ka ndaluar aktivitetin ushtarak të Hezbollahut dhe ka deklaruar se dëshiron të angazhohet në bisedime të drejtpërdrejta me Izraelin./REL

Foto ilustruse

ITALI- Papa Leon XIV u ka bërë thirrje të gjithë atyre që janë përgjegjës për konfliktin e vazhdueshëm në Lindjen e Mesme, të bien dakord për një armëpushim dhe të rihapin rrugët e dialogut.

Duke iu drejtuar atyre që janë përgjegjës për konfliktin e vazhdueshëm midis SHBA-së dhe Izraelit dhe Iranit, Papa Leon XIV nisi një apel në emër të të krishterëve të Lindjes së Mesme.

"Pushoni zjarrin! Le të rihapen rrugët e dialogut! Dhuna nuk mund të çojë kurrë në drejtësinë, stabilitetin dhe paqen që popujt presin", tha ai.

Mediat shkruajnë se ndërsa iu drejtua besimtarëve pas recitimit të lutjeve, Papa kujtoi se popujt e Lindjes së Mesme kanë vuajtur dhunën e tmerrshme të luftës për dy javë.

"Mijëra njerëz të pafajshëm janë vrarë dhe shumë të tjerë janë detyruar të braktisin shtëpitë e tyre. Unë ripërtërdh afërsinë time me lutje me të gjithë ata që kanë humbur të dashurit e tyre në sulmet që kanë goditur shkollat, spitalet dhe zonat e banuara", shtoi ai.

Papa Leon shprehu gjithashtu shqetësim të madh për situatën në Liban.

"Shpresoj për rrugë dialogu që mund të mbështesin autoritetet e vendit në zbatimin e zgjidhjeve të qëndrueshme të krizës së rëndë që po ndodh, për të mirën e përbashkët të të gjithë popullit libanez", përfundoi ai./Dosja.al

Donald Trump

SHBA- Presidenti Donald Trump deklaroi se SHBA-të po negociojmë 15 pika me Iranin për t’i dhënë fund luftës. Duke folur me gazetaren e CNN, Kaitlan Collins, Trump foli vetëm për njërën nga pikat, se iranianët ishin zotuar të mos kishin armë bërthamore, diçka që e kishin thënë publikisht në të kaluarën. Gjithashtu Trump shprehu optimizëm për bisedat.

Trump tha se të dërguarit e tij Steve Witkoff dhe Jared Kushner ishin të përfshirë në diskutime, por ai ishte relativisht i paqartë në lidhje me atë se me kë po bisedonte SHBA-ja në Iran, përveçse specifikoi se ishte një udhëheqës “i respektuar” që nuk është Udhëheqësi Suprem Mojtaba Khamenei.

“Ata duan shumë të bëjnë një marrëveshje. Edhe ne do të donim të bënim një marrëveshje. Po bëjmë një periudhë pesëditore, do të shohim se si do të shkojë. Nëse shkon mirë, do ta zgjidhim këtë çështje. Përndryshe, thjesht do të vazhdojmë të bombardojmë zemrat tona të vogla”, tha Trump.

Ai tha se çdo marrëveshje do të kërkonte që Irani të mos pajiset me bombë bërthamore.

“Ne nuk duam të shohim asnjë bombë bërthamore, asnjë armë bërthamore. Pluhuri bërthamor. Ne do ta duam atë. Dhe mendoj se do ta arrijmë. Ne kemi rënë dakord për këtë”, tha ai./Dosja.al

Foto ilustruse

IZRAEL- Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu ka deklaruar se Irani po shkatërrohet, ndërsa SHBA dhe Izraeli synojnë programet e tij të raketave balistike dhe bërthamore nga ajri. Ai u shpreh se ndryshimi kuptimplotë i regjimit do të kërkojë një komponent tokësor.

"Ju nuk doni të zëvendësoni një ajatollah me një tjetër. Ju nuk doni të zëvendësoni Hitlerin me Hitlerin Ne mund të krijojmë kushtet, por ata duhet t'i shfrytëzojnë ato kushte në një pikë të caktuar," tha Netanyahu në një konferencë shtypi.

Mediat e huaja shkruajnë se kryeministri izraelit tha se populli iranian duhet të ngrihet, për të shpëtuar të ardhmen e tyre.

"Një revolucion nuk mund të vijë vetëm nga ajri. Ju mund të bëni shumë gjëra nga ajri, dhe ne po i bëjmë ato, por duhet të ketë edhe një komponent tokësor," tha ai.

Komentet erdhën disa orë pasi Presidenti Donald Trump, tha se ai nuk do të dërgonte trupa amerikane në Lindjen e Mesme. Netanyahu gjithashtu mohoi vazhdimisht akuzat se Izraeli e tërhoqi SHBA-në në luftë. Trump nuk kishte nevojë të bindej për kërcënimin bërthamor të paraqitur nga Irani./Dosja.al

Foto ilustruse

Konflikti për Ngushticën e Hormuzitpo përshkallëzohet ndjeshëm. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i ka dhënë Iranit një ultimatum 48-orësh për të hapur këtë rrugë detare strategjike, duke kërcënuar se në të kundërt do të sulmojë termocentralet iraniane. Ngushtica e Hormuzit është një nyje kyçe për tregtinë botërore të naftës dhe të gazit, sepse përmes saj kalon rreth një e pesta e furnizimeve botërore me naftë. Nga ana tjetër, Irani ka paralajmëruar se do të kundërpërgjigjet ashpër.

Irani mund ta bllokojë lehtësisht Ngushticën e Hormuzit

Irani i ka kapacitet ushtarake për ta bllokuar relativisht lehtë Ngushticën e Hormuzit, gjë që tashmë ka ndikuar në uljen e trafikut detar dhe rritjen e tensioneve ndërkombëtare.

Irani ka mundësi të shkaktojë dëme të mëdha me mjete relativisht të thjeshta. Sipas një raporti të "New York Times" shefi i Shtabit të Përgjithshëm të SHBA-së, Dan Caine, e paralajmëroi Trumpin gjatë një takimi në Zyrën Ovale se edhe një ushtar i vetëm iranian mund t'u afrohet anijeve të transportit me një varkë me motor të shpejtë dhe t'i qëllojë me predhë ose të vendosë një minë.

Objektiva të mundshëm të SHBA-së

Trump ka deklaruar se do të fillojë me "termocentralin më të madh” në Iran, pa dhënë detaje të mëtejshme. Ka gjasa që në shënjestër të jenë centralet me gaz, pasi rreth 80% e energjisë elektrike në Iran prodhohet nga gazi natyror. Ndër më të rëndësishmit është centrali në Damavand, pranë Teheranit, me kapacitet mbi 2.800 megavat, si dhe një tjetër në provincën Mazandaran, pranë Detit Kaspik, me kapacitet mbi 2.200 megavat .

Një sulm i mundshëm amerikan ndaj këtyre objekteve do të kishte pasoja të rënda për popullsinë, duke rrezikuar furnizimin me energji elektrike, ujë si dhe funksionimin e ekonomisë.

Si mund të kundërpërgjigjet Irani

Irani ka paralajmëruar se nëse nisin sulmet do ta mbyllë plotësisht Ngushticën e Hormuzit dhe nuk do ta rihapë derisa termocentralet e shkatërruara të rindërtohen. Gjithashtu Teherani ka kërcënuar edhe me sulme ndajimpianteve të shkripëzimit të ujit në vendet e Gjirit Persik, të cilat janë jetike për furnizimin me ujë të pijshëm në këtë rajon.

Këto impiante janë me rëndësi jetike, pasi vendet e Gjirit Persik kanë shumë pak burime natyrore uji të ëmbël dhe mbi 90% e ujit të pijshëm në disa vende si Katari dhe Bahreini sigurohet prej tyre impianteve të shkripëzimit. Sulmet ndaj tyre mund të rrezikojnë furnizimin me ujë për miliona njerëz dhe të dëmtojnë sektorë të rëndësishëm si industria kimike dhe qendrat e të dhënave.

Dëmet afatgjata për rajonin

Sipas analistëve, dëmtimi i një impianti të vetëm mund të kompensohet përkohësisht, por sulmet e koordinuara me raketa dhe dronë ndaj rrjeteve të shpërndarjes së ujit do të kishin pasoja shumë më të rënda. Përveç ndikimit praktik, i madh do të ishte edhe efekti psikologjik, dëmtimi i imazhit të sigurisë dhe të stabilitetit në rajon, i cili mund të largojë investitorët, turistët dhe partnerët ekonomikë.

Në përgjithësi, përshkallëzimi i mëtejshëm i konfliktit rrezikon të ketë pasoja serioze humanitare, ekonomike dhe gjeopolitike ndërkombëtare./DW

Foto ilustruse

Që nga fillimi i luftës me Iranin është përshkallëzuar ndjeshëm edhe konflikti midis Izraelit dhe milicisë Hezbollah, të financuar nga Irani. Hezbollahu vazhdon të qëllojë me raketa nga Libani drejt Izraelit, ndërsa ushtria izraelite është përgjigjur me sulme ajrore dhe një ofensivë tokësore. Tani Izraeli synon ta zgjerojë më tej këtë ofensivë. "Operacioni kundër organizatës terroriste Hezbollah sapo ka filluar”, deklaroi shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Ejal Zamir. Ai theksoi se bëhet fjalë për një "operacion afatgjatë” dhe se ushtria po përgatitet të forcojë sulmet tokësore dhe goditjet sipas një plani të përcaktuar.

Zamir shtoi se Izraeli ka arritur tashmë "suksese të rëndësishme” javët e fundit: janë goditur më shumë se 2.000 objektiva, janë shkatërruar dhjetëra depo armësh dhe janë vrarë qindra luftëtarë. Ai theksoi: "Nuk do të ndalemi derisa kërcënimi nga kufiri të zhduket dhe të garantohet siguri afatgjatë për banorët e veriut të Izraelit.”

Shkatërrimi i urave

Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, njoftoi se ushtria është urdhëruar të "shkatërrojë menjëherë të gjitha urat mbi lumin Litani, të cilat përdoren për aktivitete terroriste”. Qëllimi është të izolohet jugu i Libanitnga pjesa tjetër e vendit dhe të pengohet Hezbollahu të transportojë përforcime dhe armë. Vetëm pak orë pas kësaj deklarate ushtria izraelite shkatërroi një urë të rëndësishme që lidhte jugun e Libanit me pjesën tjetër të vendit.

Lumi Litani prej kohësh në fokus

Lumi Litani ka rëndësi të veçantë në përpjekjet e Izraelit për të dobësuar Hezbollahun. Ai ndodhet rreth 30 kilometra nga kufiri me Izraelin. Qeveria libaneze kishte urdhëruar ushtrinë që deri në fund të vitit 2025 të shkatërronte infrastrukturën ushtarake të Hezbollahut në jug të këtij lumi dhe më pas ta çarmatoste milicinë në gjithë vendin. Sipas Izraelit, kjo nuk është zbatuar në mënyrë të mjaftueshme, prandaj edhe sulmet janë intensifikuar.

Paralajmërim për "përshkallëzim të rrezikshëm”

Presidenti i Libanit, Joseph Aoun, reagoi i alarmuar ndaj valës së re të sulmeve izraelite. Ai i quajti sulmet ndaj urave një "përshkallëzim të rrezikshëm” dhe një "paralajmërim për një pushtim nga toka”. Aoun dënoi "shkatërrimin e infrastrukturës dhe të objekteve me rëndësi jetike në jug të Libanit” dhe i cilësoi sulmet izraelite si "shkelje flagrante të sovranitetit të Libanit.”/DW

SHBA- Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump tha se ka pasur biseda produktive rreth një zgjidhjeje të plotë dhe totale të konfliktit në Lindjen e Mesme. Sipas BBC, Trump tha se do të shtyjë çdo sulm kundër centraleve elektrike dhe infrastrukturës energjetike iraniane për një periudhë pesë-ditore.

Në një postim në TruthSocial, Trump shkruan se bisedimet do të vijojnë përgjatë gjithë javës.

"Jam me kënaqësi të raportoj se Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe vendi i Iranit kanë patur, gjatë dy ditëve të fundit, bisedë shumë të mira dhe produktive lidhur me një zgjidhje të plotë dhe të plotë të armiqësive tona në Lindjen e Mesme.

Bazuar në tenorin dhe tonin e këtyre bisedave të thella, të detajuara dhe ndërtuese, të cilat do të vazhdonin gjatë gjithë javës, unë i kam udhëzuar Departamentit të Luftës të shtyjë çdo sulm ushtarak kundër centraleve elektrike dhe infrastrukturës energjetike iraniane për një periudhë pesë-ditore, në varësi të suksesit të takimeve dhe diskutimeve që vazhdon. Faleminderit për vëmendjen tuaj ndaj kësaj çështje! Presidenti Donald J. Trump.",shkruan Trump./Dosja.al

Mojtaba Khamenei

IRAN- Zyrtarë të sigurisë amerikane dhe izraelite thanë për The Washington Post se, udhëheqësi i ri Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, është i plagosur, i izoluar dhe i pandjeshëm ndaj mesazheve që i dërgohen. Sipas zyrtarëve izraelitë, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike dhe disa klerikë kanë forcuar kontrollin e tyre në Iran.

Uebsajti i lajmeve Axios raportoi të shtunën se Agjencia Qendrore e Inteligjencës e SHBA-së, Mossadi i Izraelit dhe agjenci të tjera të inteligjencës po punojnë për të gjurmuar Khamenein, i cili ka mbetur i padukshëm që kur u shpall udhëheqësi i ri suprem pas vrasjes së babait të tij.

Në fjalimin e tij të parë krenar drejtuar kombit iranian më 12 mars, Udhëheqësi i ri Suprem Mojtaba Khamenei u zotua të hakmerrej për gjakun e martirëve tanë dhe ta mbante të mbyllur Ngushticën e Hormuzit. Ky mesazh sfide nuk u dha nga vetë Khamenei, por u lexua në televizionin shtetëror nga një prezantues lajmesh.

Që atëherë, misteri rreth vendndodhjes dhe shëndetit të tij është thelluar vetëm, siç raporton Wall Street Journal. Khamenei nuk është shfaqur në publik, dhe as qeveria iraniane nuk ka publikuar imazhe të reja të tij apo edhe regjistrime të zërit të tij.

Fotot e publikuara shpesh e tregojnë Khamenein në skena qartësisht fiktive për qëllime propagande. Shumë nga fotot e tij duket se janë krijuar ose ndryshuar nga inteligjenca artificiale, sipas një analize nga Wall Street Journal dhe studiues të imazheve vizuale iraniane.

Shmangia e tij e ekspozimit publik është në përputhje me stilin e tij të jetesës. Ai shmang paraqitjet në media. Dihet që ai ka dhënë vetëm një intervistë, në vitin 2021, me qëllimin e vetëm për t'i bërë homazh gjyshit të tij të ndjerë. Nuk ka shumë pamje arkivore. Në një përpjekje të dukshme për ta prezantuar atë me publikun e gjerë, media shtetërore e Iranit publikoi së fundmi një video të paqartë dhe pa datë që tregon Khamenein duke dhënë një mësim fetar./Dosja.al

Teksa po afrohet afati i fundit i vendosur nga presidenti amerikan, Donald Trump që Irani të hapë Ngushticën e Hormuzit, ushtria izraelite i ka paralajmëruar shtetasit e vet për “më shumë javë” luftë kundër Iranit dhe Hezbollahut – grupit të shpallur terrorist nga Shtetet e Bashkuara dhe fuqi tjera.

“Shtetas të Izraelit, ne përballemi me më shumë javë luftime kundër Iranit dhe Hezbollahut”, ka thënë zëdhënësi i ushtrisë izraelite, Effie Defrin në disa deklarime televizive më 22 mars.

“Çdo ditë që kalon, ne jemi më afër dobësimit të regjimit terrorist [në Teheran]. Ne nuk do të lejojmë atë apo degëzimet e tij të kërcënojnë qytetarët tanë të Izraelit, apo ekzistencën e shtetit të Izraelit”, ka thënë Defrin, duke shtuar se fushata tokësore kundër Hezbollahut në Liban do të intensifikohet në javët në vijim.

“Operacioni kundër organizatës terroriste të Hezbollahut tashmë ka nisur… ky është operacion më i gjatë”, ka thënë gjenerallejtënant, Eyal Zamir përmes një deklarate.

Deklaratat nga Izraeli janë disi të kundërta në krahasim me palën amerikane për kohëzgjatjen e luftës.

Të gjithë sytë tani janë te një ultimatum i Trumpit, i vendosur më 21 mars, në orën 19:44 me kohën e Uashingtonit, kur presidenti i ka kërkuar Teheranit “hapjen e plotë” të Ngushticës së Hormuzit brenda 48 orësh ose në të kundërtën do të përballet me pasoja të rënda – një përshkallëzim i madh i tensioneve në luftën që tashmë rrezikon të dalë jashtë kontrollit.

“Nëse Irani nuk e HAP PLOTËSISHT, PA KËRCËNIME, Ngushticën e Hormuzit brenda 48 orësh nga ky moment, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do t’i godasin dhe zhdukin CENTRALET E ENERGJISË, DUKE NISUR ME MË TË MADHEN!” ka thënë Trump përmes një postimi në platformën Truth Social.

Ai nuk e ka përmendur se cilat centrale të energjisë do të shënjestrohen, mirëpo deklarata e tij vjen një ditë pasi ai ka thënë se e konsideron uljen e intensitetit të operacioneve luftarake, meqë, sipas tij, shumica e synimeve amerikane janë arritur.

Pentagoni gjithashtu raportohet se po dërgon mijëra trupa shtesë tokësore në rajon.

Irani, në anën tjetër, është zotuar se do të hakmerret nëse Trump e jetëson kërcënimin e tij me sulme në centralet bërthamore.

Komanda ushtarake e Iranit është cituar të ketë thënë, sipas medias shtetërore, se nëse sulmohet infrastruktura e energjisë e Iranit, e gjithë infrastruktura e energjisë që i përket SHBA-së në rajon, do të sulmohet gjithashtu.

Sulme të tilla hakmarrëse iraniane do të kishin efekte shkatërruese në shtetet e Gjirit Arab, të cilat janë konsumatore të mëdha të energjisë.

Garda Revolucionare Islamike e Iranit ka kërcënuar me mbyllje të plotë të Ngushticës së Hormuzit, duke shtuar se ajo mund të rihapet vetëm kur të rindërtohen objektet e shkatërruara nga sulmet amerikane.

Bllokada në ngushticë i ka rritur çmimet globale të naftës dhe më pas i ka rritur edhe çmimet e produkteve tjera të domosdoshme.

Sulmet iraniane në objektet e naftës dhe gazit në rajonin e Gjirit i kanë rritur shqetësimet për më shumë rritje çmimesh.

Trump u ka kërkuar shteteve që e shfrytëzojnë Ngushticën e Hormuzit për të transportuar burime të energjisë, që ta sigurojnë transportin në atë zonë. Ai është shprehur edhe i zemëruar pse shumë shtete kanë hezituar t’i angazhojnë ushtritë e tyre.

Mirëpo më 22 mars, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte ka thënë se mbi 20 shtete janë duke planifikuar të përfshihen në rihapjen e ngushticës.

“E di që presidenti ka qenë i zemëruar për shkak se ndihet sikur aleatët evropianë dhe aleatët tjerë kanë qenë shumë të ngadalshëm”, ka thënë Rutte për Fox News më 22 mars.

Ai ka shtuar se NATO-ja po synon të punojë në këtë drejtim me Japoninë, Korenë e Juugt, Australinë, Zelandën e Re, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahrejnin./REL

IRAN- Zhvillimet po ndodhin dhe po ndryshojnë situatën e sigurisë në rajon. Irani duket se e ka rritur ndjeshëm rrezen e veprimit të raketave të tij, me vlerësime që tregojnë se tani mund të arrijë edhe objektivat evropiane. Mediat e huaja shkruajnë se, lëshimet e fundit me rreze të gjatë veprimi kanë zbuluar një aftësi që nuk ishte konfirmuar më parë në praktikë.

Ajo që është thelbësore nuk është vetëm distanca, por edhe fakti që kjo aftësi është përdorur në mënyrë operacionale. Mënyra se si e arriti këtë është rezultat i një kombinimi të teknologjisë dhe strategjisë. Irani duket se e ka zvogëluar peshën e kokës luftarake, duke rritur kështu rrezen e veprimit të raketave të tij.

Në të njëjtën kohë, po zhvillon sisteme të gjeneratës së re që mund të mbulojnë distanca edhe më shumë se 3,000 kilometra, varësisht nga konfigurimi, siç ka ndodhur kohët e fundit. Sipas informacioneve, Teherani ka pasur aftësinë për të rritur rrezen e veprimit të raketave të tij për vite me radhë, por për arsye politike e ka mbajtur atë të kufizuar. Tani kjo strategji duket se po ndryshon.

Kjo do të thotë që zonat e Evropës Juglindore janë brenda rrezes teorike, me pamjen e sigurisë që ndryshon ndjeshëm. Por ajo që është më shqetësuese është panorama e përgjithshme. Doktrina iraniane bazohet në një kombinim të raketave balistike, raketave kruz dhe dronëve, duke krijuar një sistem sulmi shumështresor që është dukshëm më i vështirë për t’u kapur.

Sipas informacioneve, Teherani ka pasur aftësinë për të rritur rrezen e veprimit të raketave të tij për vite me radhë, por për arsye politike e ka mbajtur atë të kufizuar. Tani kjo strategji duket se po ndryshon. Kjo do të thotë që zonat e Evropës Juglindore janë brenda rrezes teorike, me pamjen e sigurisë që ndryshon ndjeshëm./Dosja.al

Presidenti rus Vladimir Putin është duke u bërë secilën herë e më i vështirë për t’u gjetur. Në nëntor, Systema - njësiti hulumtues rus i Radios Evropa e Lirë - zbuloi se Kremlini po e fshihte vendndodhjen e Putinit dhe po e mbante të fshehtë pjesën më të madhe të udhëtimeve të tij, duke përdorur për takime tre zyra pothuajse identike në pjesë të ndryshme të Rusisë.

Që atëherë Kremlini nuk postoi asnjë pamje apo foto nga asnjëra prej këtyre tre zyrave: njëra jashtë Moskës, tjetra në Soçi në Detin e Zi dhe një tjetër në një kompleks në pyll në Valdai, në veriperëndim të kryeqytetit.

Më 18 mars, Kremlini publikoi video të Putinit duke mbajtur një takim qeveritar, që dukej se ishte online, në shënimin e 12-vjetorit të marrjes së kontrollit të Gadishullit ukrainas të Krimesë.

Ishte e paqartë se cilin vend e përdori Putini për takimin - zyrën në rezidencën e tij në Novo-Ogarjovo në periferi të Moskës, apo njërën nga replikat e saj. Systema nuk mundi ta përcaktonte vendndodhjen bazuar në pamjet që kishte në dispozicion.

Si president apo kryeministër që nga viti 1999, Putini është përpjekur gjithmonë ta mbajë të fshehtë jetën e tij private. Hulumtimi i Systemas tregoi se për një dekadë ose më shumë, Kremlini ka ndërmarrë masa të ndryshme për ta fshehur vendndodhjen e tij në cilësinë e kreut të shtetit.

Për vite me radhë, zyra në Novo-Ogarjovo funksionoi si pika qendrore për shpërndarjen e mesazheve të Kremlinit, si vend ku zhvilloheshin takime, thirrjet online dhe seancat e Këshillit të Sigurisë që paraqiteshin sikur zhvilloheshin në rajonin e Moskës.

Në realitet, ai shpesh ndodhej larg. Gjatë hulumtimit të saj në vitin 2025, Systema zbuloi se vitet e fundit një numër i madh rastesh që në dukje ishin në në Novo-Ogarjovo, në fakt janë filmuar në kompleksin Valdai ose në rezidencën Boçarov Ruhei në Soçi, rreth 1.500 kilometra në jug të Moskës.

Systema arriti në këtë përfundim duke analizuar, mes tjerash, qindra orë pamje filmike, fotografi të panumërta dhe një mori të dhënash udhëtimi. Disa nga indikacionet më të qarta se Putini po përdorte tre zyra pothuajse identike ishin mospërputhjet: një dorezë dere, një tabaka prej druri dhe modeli në kravatën e tij.

Nga 7 tetori 2025 e deri më 18 mars, të tria zyrat ishin zhdukur tërësisht nga pamjet zyrtare të Kremlinit, zbuloi Systema. Në atë datë, në ditëlindjen e tij të 73-të, Putin mbajti një takim të Këshillit të Sigurisë me anë të video-lidhes.

Ndonëse Kremlini tha se Putini ishte në Novo-Ogarjovo, detajet vizuale treguan se takimi ishte xhiruar në replikën e zyrës së tij në Soçi.

Kremlini nuk e ka pranuar kurrë ekzistencën e zyrave identike në lokacione të ndryshme dhe nuk u është përgjigjur kërkesave të Systemas për të komentuar lidhur me këtë çështje.

Por, pauza e gjatë nuk do të thotë se Putini është zhdukur nga vëmendja publike.

Administrata e tij ka vazhduar të publikojë pamje të takimeve, disa në Kremlin, ku ai gjithashtu ka zyra, si dhe pamje nga udhëtimet e ngjarjet e tjera.

Disa nga këto pamje janë xhiruar e publikuar në të njëjtën ditë. Por, Systema ka vërejtur se ka rritje të përdorimit të materialeve të xhiruara paraprakisht, ose pamje “të gatshme”, të përdorura për të krijuar përshtypjen e paraqitjes së tij të vazhdueshme.

Në shkurt, për shembull, Putini nuk u shfaq në kamera për më shumë se 10 ditë, ndërsa Kremlini publikoi video të vjetra që i paraqiti si aktuale. Shenjat vizuale, duke përfshirë ndryshimet në një bimë në zyrën e Kremlinit, ndihmuan në identifikimin e mospërputhjes.

Systema gjeti prova se vetëm në vitin 2025, pamjet e xhiruara paraprakisht u përdorën të paktën 18 herë.

Përdorimi i zyrave identike me atë të Kremlinit u zgjerua gjatë pandemisë së koronavirusit dhe vazhdoi pasi presidenti i Rusisë nisi pushtimin e Ukrainës në shkurt të vitit 2022, duke i mundësuar atij të qëndronte në vende më të sigurta.

Mungesa e pamjeve që nga tetori krijon paqartësi se sa kohë ka kaluar Putini në ndonjërën prej tre rezidencave dhe sugjeron se ai mund të jetë duke u përpjekur ta fshehë më tej vendndodhjen e tij në kohë të caktuara.

Hulumtimi i Systemas në vitin 2025 zbuloi se Putini ka preferuar të qëndrojë në Valdain gjatë luftës kundër Ukrainës, tani në vitin e saj të pestë.

Rezidenca Valdai është më e izoluar se Novo-Ogarjovo dhe Boçarov Ruhei. Shërbimi rus i Radios Evropa e Lirë raportoi në gusht se 12 instalime të mbrojtjes ajrore ishin instaluar në zonën përreth saj, shumica prej tyre sisteme raketash Pantsir-S1.

Në dhjetor, Rusia pretendoi se Ukraina përdori dhjetëra dronë në përpjekje për të sulmuar rezidencën Valdai. Ukraina e mohoi këtë pretendim, ndërsa presidenti amerikan, Donald Trump tha fillimisht se besonte që rezidenca ishte në shënjestër, por më vonë, duke cituar vlerësimet e zyrtarëve amerikanë, ndryshoi qëndrim./REL