Tronditet Elbasani/ Një person qëllon drejt një lokali, plagosen tre persona. Autori largohet menjëherë nga vendngjarja (EMRAT)
Plagosja me armë zjarri në Elbasan/ Sherri mes adoleshentëve nisi në një lokal 20 Korrik, 21:14 ...
Plagosja me armë zjarri në Elbasan/ Sherri mes adoleshentëve nisi në një lokal 20 Korrik, 21:14 ...
Dita e 51-të e protestës/ Nis organizimi i protestuesve në sheshin “Skënderbej”: Rama jepe dorëheqjen! 20 ...
"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time 20 Korr...
Berisha: Ja tre zyrtarët që kanë qenë në Aruba, SPAK fsheh emrat e tyre sepse është seksion i Partisë So...
OHËR– Liqeni i Ohrit pozicionohet në kufirin midis Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut. Disa varka të vogla prej druri peshkimi, të pikturuara me ngjyra të theksuara, lëvizin drejt bregut.
Peshkatarët dalin në liqen çdo mëngjes, që në 4 të mëngjesit, për të kapur troftën e Ohrit, e njohur në brigjet e saj shqiptare si “koran”. Është një specie që ekziston vetëm në këtë liqen dhe është shumë e kërkuar në të gjithë rajonin për shkak të mishit të saj të shijshëm, i cili zakonisht piqet në skarë.
Problemi është pikërisht ky, popullariteti tani po kërcënon ekzistencën e tij. Po të kthehesh pas në vitin 1990, në vit kapeshin 120 ton peshk. Nga viti 2012-2018 kjo mesatare u zbrit në një shifër të përafërt me 61 ton në vit.
“Tridhjetë vjet më parë, ne mund të dilnim me rreth pesë grepa dhe të kapnim 30 kg” thotë Roland Bicja, një peshkatar nga Lini, një fshat piktoresk, i mbushur me lule të egra, në anën shqiptare të bregut të liqenit të Ohrit. “Tani, ne vendosim 100 grepa dhe mezi kapim 3 kg”- shton ai.
Çdo familje këtu ka një histori të gjatë të lidhur me peshkimin, dhe secila shtëpi ka varkën e vet. Babai dhe gjyshi i Rolandit ishin të dy peshkatarë dhe ai e përshkruan daljen në liqen çdo mëngjes si një përvojë pothuajse shpirtërore: “Kur jam në varkë, është sikur babai im është akoma atje me mua”, shprehet ai.
Ai dhe kolegët e tij e dinë se ata janë në një situatë të pasigurt. Ata duhet të kapin troftën e Ohrit për të ardhurat e tyre, por nëse e kapin shumë, mund të mos mbetet më dhe nuk do të mbetet asnjë mjet jetese për shumë njerëz që punojnë në liqen.
Ohri është një nga liqenet më të vjetër në botë. Kjo është arsyeja pse Rolandi dhe bashkëfshatarët e tij tani janë pjesë e një projekti që synon të rimbushë liqenin me troftë të Ohrit, duke i mbajtur peshkatarët të punësuar. Ujërat e Ohrit janë të rrethuara nga male të mbuluara me dëborë, dhe qytete dhe fshatra të shumtë janë ulur në brigjet e tij nga të dy anët shqiptare dhe maqedonase.
Vendi është konsideruar prej kohësh një vend i shenjtë në Krishtërimin Ortodoks, dhe qyteti më i madh maqedonas këtu, i quajtur gjithashtu Ohri, mendohet të ketë pasur 365 kisha, ose një për çdo ditë të vitit. I gjithë liqeni u shpall Trashëgimi Botërore e Unescos në 1979 , për shkak të rëndësisë së tij kulturore dhe bukurisë së tij të jashtëzakonshme natyrore.
Sidoqoftë, ky vend i veçantë është nën kërcënim nga shumë dukuri të tjera. Ndërtimi dhe ndotja janë rritur gjithashtu gjatë dekadës së fundit për shkak të një bumi turistik. Vetë liqeni shpesh referohet si ‘Galapagos Evropiane’ për shkak të numrit të lartë të specieve që nuk gjenden askund tjetër përveç tij. Gjithsej janë 212, që përfshin një larmishëri llojesh, nga algat dhe zooplanktonët te bimët, kërmijtë dhe krimbat.
Liqeni përshkruhet nga shkencëtarët si “një muze i fosileve të gjalla”, kështu thotë edhe Spase Shumka, një profesor në Universitetin Bujqësor në kryeqytetin shqiptar të Tiranës.
Shumka shpjegon se liqeni është oligotrofik, “që do të thotë se është një liqen i pastër”. Kjo e bën ujin të pastër dhe të sigurt. Speciet këtu kanë evoluar për të lulëzuar në këto kushte të pazakonta, përfshirë troftën e Ohrit. Pas Luftës së Dytë Botërore, si Shqipëria ashtu edhe Maqedonia e Veriut qeveriseshin nga regjimet komuniste, këto të fundit si pjesë e ish-Jugosllavisë. Gjatë gjithë kësaj periudhe, situata mjedisore në të dy palët ishte mjaft e qëndrueshme.
Peshkimi kryhej vetëm nga ndërmarrjet shtetërore, dhe kështu që numri i troftës që kapej ishte i kontrolluar mirë. Rolandi kujton sesi, si fëmijë, ai shikonte nga shtëpia e tij dhe shikonte ujërat e pastër të liqenit të mbushur me peshq. “Ne nuk na lejohej t’i kapnim vetë ato ditë,”-kujton ai. “Por unë zakonisht notoja vetëm dhe peshkoja me grepa, kur isha rreth 12 vjeç.”
Gjithçka ndryshoi në fillim të viteve 1990. Regjimet në të dy palët u shembën, duke sjellë një kaos të përhapur. Të gjitha rregullat dhe sistemet që kishin qenë më parë tashmë ishin zhdukur. Në veçanti Shqipëria vuante nga varfëria ekstreme. Me troftën e Ohrit akoma një nga peshqit më të njohur tregtarë në rajon, dhe autoritetet e dobëta që rregullojnë aktivitetin, shumë njerëz të dëshpëruar panë një mënyrë të thjeshtë për të fituar para.
Situata vazhdoi për vite me radhë, duke krijuar një dëm në popullatat e troftave që liqeni ende po përpiqet të rikuperojë, sipas Zoran Spirkovski, kreu i peshkimit dhe bujqësisë së aplikuar në Institutin Hidrobiologjik të Ohrit. Ai tregon se ai dhe kolegët e tij filluan të bashkëpunojnë me palën shqiptare në vitet 1990 për të gjetur një zgjidhje.
“Kishte një çelës të vjetër në Lin, i cili ishte përdorur për të kultivuar troftë ylberi gjatë periudhës komuniste,” thotë ai. “Kjo ishte një specie e huaj, e cila nuk është në përputhje me ligjet tona mjedisore. Por ne menduam që mjediset mund të rindërtohen.”
Nga pala maqedonase, ndalohet peshkimi i troftës së Ohrit. Nga pala shqiptare, megjithëse peshkimi kontrollohet më mirë sesa dikur, ekspertët besojnë se duhet të ketë një ndalim të peshkimit të troftës.
(kle.m./dosja.al)
Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?
TIRANË– Gjykata e Lartë ka hapur garën për kandidaturat për anëtarët e rinj të KLGJ. Në fund të këtij viti përfundon edhe mandate i anëtarëve aktualë dhe k...
TIRANË– Në vendin e gabuar dhe në momentin e gabuar. Kështu mund të përkufizohet situata e një 32-vjeçari nga Tepelena, i cili që prej shkurti...
Eltjana Sinanaj, nëna e së cilës muaj më parë ndërroi jetë në spitalin covid 2 në gjendje të mjerueshme, pasi ishte lënë pa ujë e bukë, endet dyerve të drejtësi...
DIBËR– Gjykata e Dibrës nuk ka arritur të dalë me vendim as në seancën e sotme të zhvilluar ndaj dy të akuzuarve të dosjes 184 për shitjblerje të votave në...
VLORË– Një 25-vjeçar është arrestuar ditën e sotme në Vlorë, pasi është konstatuar duke mbajtur me vete armë të ftohtë, të llojit thikë. Polic...
KARABURUN– Një skaf me 6 persona në bord rrezikoi mbytjen në shpellën e Haxhi Alisë në Karaburun. Ka qenë përplasja me shkëmbinjtë ajo që rrezikoi mbytjen e ska...
VLORË-Pushuesit në plazhin e Zvërnecit nuk u larguan nga bregdeti dhe pse pranë tyre dikush qëlloi tre herë me armë. Për ‘Faxweb’ ata janë shprehur se nuk ...
SHKODËR– Gjykata e Apelit në Shkodër ka lënë me masën e sigurisë “arrest me burg” dy mjekët Serdi Memini dhe Ervin Sulaj si dhe infermieren nga Shkodra Die...
TIRANË– Mjeku epidemiolog, Ilir Alimehmeti ka ndarë me qytetarët rezultatet e fundit që kanë dalë pas studimit të Ministrisë së Shëndetësisë në Indi. Mjeku...
KAVAJË– Një 27-vjeçar është vënë nën prangat e policisë në Kavajë, pasi qarkullonte me municion luftarak dhe armë zjarri pa leje.Shërbimet pol...
