LIVE UPDATES
Bota

Kur “shporta e bukës” është në luftë

21 Mars 2022, 07:53 Nga DOSJA
Kur “shporta e bukës” është në luftë

Edhe para se ushtria ruse të niste pushtimin e Ukrainës më 24 shkurt, çmimet e ushqimeve kanë qenë në rritje gjatë gjithë vitit të kaluar. Sipas Organizatës për Ushqim dhe Bujqësi të Kombeve të Bashkuara (FAO), ushqimet – në nivel global – janë për 20 për qind më shtrenjtë seç kanë qenë një vit më parë.

Pandemia e koronavirusit dhe çrregullimet në zinxhirin e furnizimeve që e kanë pasuar atë, janë parë si shkaktarë kryesorë të rritjes. Më 11 mars, FAO ka paralajmëruar për rritje të mëtejshme të çmimeve – deri në 20 për qind të tjerë, si pasojë e luftës në Ukrainë. FAO ka thënë se Ukraina vështirë se do të mund të korrë grurin këtë sezon, ndërsa marrja e produkteve nga Rusia është bërë gjithashtu më e vështirë, pasi bizneset nuk duan të rrezikojnë të bien ndesh me sanksionet që ka ky shtet.

Por, nga këto dy shtete – Rusia dhe Ukraina – sigurohen gati 30 për qind e furnizimeve globale me grurë. Dhe, nga frika e mungesave, shumë vende kanë ndaluar tashmë eksportet e tyre, duke bërë që çmimet e shumë produkteve të kërcejnë ndjeshëm brenda ditësh, e disa prej tyre të shiten madje vetëm në sasi të limituara.

G7-ta, apo grupi i shteteve më të industrializuara, ka bërë përpjekje të sigurojë botën se do të bëjë gjithçka që është e nevojshme për të parandaluar krizën ushqimore.

G7-ta u ka bërë thirrje vendeve që t’i mbajnë të hapura tregjet e tyre ushqimore dhe bujqësore, për të mos rrezikuar, siç ka thënë, vendet me siguri të ulët ushqimore.

Me një paralajmërim tjetër ka dalë Fondi Monetar Ndërkombëtar, i cili ka thënë se pushtimi rus i Ukrainës mund ta zhysë furnizimin global me ushqime në kaos.

Sipas FMN-në, ngjarjet qëkur ka nisur pushtimi, tregojnë se “ekonomia në Ukrainë ka ndryshuar në mënyrë dramatike”.

Drejtori i Programit Botëror të Ushqimeve, David Beasley, ka thënë se sa më gjatë që shtyhet paqja, aq më shumë njerëz do të mbeten pa ushqime.

“Nuk janë vetëm familjet në Ukrainë që preken nga kjo luftë. Fermerët ukrainas korrin mjaftueshëm për të ushqyer vendin e tyre dhe 400 milionë njerëz në mbarë botën. Tani, bota do ta paguajë çmimin me rritje të kostove të ushqimit dhe karburanteve”, ka thënë Beasley në një postim në Twitter.

Sekretari i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, ka thënë se shpërthimi i luftës në Ukrainë – vendin që njihet si shportë e bukës – do të prekë më së shumti botën në zhvillim.

“Ne duhet të bëjmë gjithçka të mundur për të shmangur uraganin e urisë dhe shkrirjen e sistemit global të ushqimeve”, ka thënë Guterres.

Ekspertët që vëzhgojnë zinxhirin e furnizimeve, thonë se lufta dhe ushqimet janë të lidhura ngushtë me njëra-tjetrën, sidomos në rastin e Ukrainës. Duke folur për programin Expose të Radios Evropa e Lirë, Michael Joseph Puma, nga Instituti i Tokës në Universitetin e Kolumbias, tregon arsyet përse:

“Rusia dhe Ukraina janë eksportuese kryesore të grurit. Ato janë kyçe për tregjet globale. Së bashku përbëjnë rreth 28 për qind të eksporteve globale të grurit. Ato kanë edhe kultura të tjera të rëndësishme. Ukraina është përgjegjëse për rreth 14% të eksporteve globale të misrit. Të dyja së bashku – Rusia dhe Ukraina – janë përgjegjëse për 80% të eksporteve të vajit të lulediellit. Pra, nga perspektiva e eksportit të të korrave, Rusia dhe Ukraina janë me rëndësi kritike për tregtinë globale”.

Autoritetet në Ukrainë kanë paralajmëruar se nëse lufta nuk ndalet shpejt, furnizimet me prodhimet kryesore agrare mund të bien për 10 deri në 50 për qind.

David Laborde, nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Politikave Ushqimore, tregon për Exposenë se cilat vende apo rajone mund të preken më shumë:

“Për vendet në Afrikën e Veriut dhe në Lindjen e Mesme, [importet nga Rusia dhe Ukraina] janë shumë, shumë të rëndësishme. Ato përbëjnë shqetësimin më të madh. Në Tunizi, Egjipt ose Liban – vende këto që janë konsumatore vërtet të mëdha të grurit – ky produkt do të preket më së shumti”.

Në Liban, për shembull, deri në 90 për qind e importeve të grurit dhe vajit të gatimit sigurohen nga Rusia dhe Ukraina. Autoritetet libaneze thonë se kanë vetëm për një muaj rezerva gruri.

Sipas ekspertëve, alternativa për furnizime mund të jenë vendet e Amerikës Latine, si Argjentina apo Brazili, pastaj Australia, Kanadaja apo Bashkimi Evropian. Por, ata paralajmërojnë se çdo devijim nga zinxhiri i furnizimeve do të vijë me kosto më të lartë.

Ekspertët shprehen të shqetësuar edhe për vendet që nuk varen nga Rusia apo Ukraina për furnizimin me ushqime. Problem për to, sipas tyre, do të jetë qasja në plehra. Kjo substancë, që është esenciale për bujqit, është shtrenjtuar shumë, pasi eksportet ruse janë ndaluar. Rusia, në kombinim me Bjellorusinë, përbëjnë 15 deri në 20 për qind të tregut botëror të plehrave.

“Tregu botëror i plehrave është i rëndësishëm për çdo fermer. Ju e dini se çdo fermer kontribuon në ushqime. Dhe [mungesa e plehrave] mund ta përkeqësojë situatën në mënyrë të konsiderueshme, mund të ndikojë në prodhimin global. Kjo është arsyeja përse njerëzit janë të shqetësuar. Por, mbesim me shpresë se situata do të zgjidhet sa më shpejt që të jetë e mundur”, thotë Laborde.

Puma, nga Universiteti i Kolumbias, thotë se bota duhet ta parandalojë urinë që të bëhet armë lufte. Një zgjidhje e mundshme për situatën, sipas tij, mund të jetë rregullimi i çmimeve të energjisë. Këto çmime kanë nisur të pësojnë rritje qysh nga viti i kaluar dhe pas shpërthimit të luftës në Ukrainë kanë arritur nivele rekorde.

“Për sa kohë që çmimet globale të energjisë mbeten të larta, ato do të paraqesin kërcënim të madh për çmimet globale të ushqimeve. Kemi nevojë për një lloj koordinimi, ose përpjekje në nivel ndërkombëtar, për t’i vënë nën kontroll çmimet ndërkombëtare të energjisë. Një zgjidhje tjetër e mundshme është koordinimi midis vendeve kryesore eksportuese dhe vendeve kryesore prodhuese. Mendoj se janë dy fusha ku ato duhet të fokusohen: të rrisin nivelet e prodhimit dhe të shmangin ndalimet e eksportit”, thotë Puma.

Programi Botëror për Ushqime, i cili funksionon nën ombrellën e OKB-së, ka thënë këtë muaj se numri i njerëzve në prag të urisë është rritur në 44 milionë nga 27 milionë sa ka qenë në vitin 2019. Konflikti midis Rusisë dhe Ukrainës ka tendencë ta përkeqësojë edhe më situatën, ka thënë kjo agjenci.

Vëmendje e veçantë është tërhequr për Jemenin, ku pasiguria ushqimore vazhdon qysh në vitin 2014, kur edhe ka shpërthyer lufta civile./ REL

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota #lufta lufta ukraine-rusi #lufta lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë