Protestë masive kundër projektit në Zvërnec/ Qytetarët para Kryeministrisë thirrje kundër qeverisë: Rama të japë dorëheqjen (PAMJET)
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
Protesta vijon, qytetarët shpalosin flamurin masiv kuq e zi në bulevard: Rama ik 4 Qershor, 21:28 Betejë pa li...
"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS, por ti nuk je i ftuar! ...
Ish-ushtarak dhe njohës i armëve/ Kush është Violand Braçellari, 43-vjeçari që vrau një polic e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
TIRANË– Çmimet e energjisë janë në kulm në të gjithë Evropën ndërsa kërkesa rritet dhe furnizimet ‘shtrëngohen’. Pandemia e Covid-19 bëri që ekonomia globale të mbyllej ndjeshëm dhe të pësonte rënie, duke shkaktuar dhe mbyllje të industrive. Njerëzit kanë qëndruar brenda dhe kërkesa për energji elektrike dhe karburant ka rënë. Tani, ndërsa bota kthehet në punë dhe kthehet në ‘normalen e re’, kërkesa për energji po kthehet me hakmarrje, por furnizimi me energji thjesht nuk është më i mundur.
Zyrtarët evropianë fillimisht iu drejtuan gazit natyror më të pastër dhe kërkesa e shtuar për gaz natyror ka shënuar rekord në eksportet e LNG nga SHBA në Evropë, gjë që nga ana tjetër ka shkaktuar një rritje të çmimeve globale të LNG. Kështu ne shohim pasojën e një vendimi masiv nga qeveritë evropiane për të tentuar që janë duke tentuar të zëvendësojnë burimet e energjisë me densitet të lartë me burime të energjisë me ata me densitet të ulët, duke rezultuar tani në përplasjen e tyre me ligjet e ofertës dhe kërkesës.
Ironikisht, kjo krizë po ndodh pikërisht ndërkohë që Kryetarja e Dhomës Nancy Pelosi dhe Demokratët e Kongresit përpiqen të kapin projekt-ligjin e tyre masiv prej 3.5 dollarësh “pajtimi të buxhetit”, i cili në pjesën më të madhe është krijuar për të rikrijuar modelin Evropian në Shtetet e Bashkuara.
Siç raportoi Allysia Finley në Wall Street Journal javën e kaluar, Në dekadën e fundit Mbretëria e Bashkuar dhe Evropa kanë mbyllur qindra fabrika qymyri, dhe Britanisë i kanë mbetur vetëm dy. Spanja mbylli gjysmën e fabrikave të saj të qymyrit verën e kaluar. Vendet evropiane kanë shpenzuar triliona dollarë duke subvencionuar energjitë e rinovueshme, të cilat vitin e kaluar për herë të parë tejkaluan lëndët djegëse fosile si pjesë e prodhimit të energjisë elektrike. Problemi me këtë strategji këtë vit ka qenë fakti që era ka ndaluar së fryri në Evropë, duke bërë që qeveritë që kaluan dekadën e fundit të tërhiqnin impiantet e qymyrit e të gazit natyror si dhe të përpiqen për t’i riaktivizuar ato.
Pika referuese kryesore e gazit natyror në Evropë, Transfer Facility , raporton se çmimet janë rritur nga 16 € për megavat-orë në fillim të këtij viti në 75 € në mesin e shtatorit, duke shënuar një rritje prej më shumë se 360%. Zyrtarët italianë kanë paralajmëruar qytetarët e tyre që të presin një rritje prej 40% të faturave të tyre në javët dhe muajt e ardhshëm. Spanja ka rënë dakord të dërgojë pagesa prej 100 € për mbi 5.8 milion familje me të ardhura të ulëta dhe i ka dërguar një letër Brukselit duke iu lutur Bashkimit Evropian (BE) të ndërmarrë veprime gjithëpërfshirëse. Dhe pastaj është Rusia. Pothuajse gjysma e importeve të gazit natyror në BE vijnë nga veriu i madh i bardhë, duke e bërë Evropën shumë të varur nga Kremlini për sigurinë e saj energjetike. Kjo varësi është një pjesë e madhe e arsyes që Evropa tani po hyn në një krizë energjetike, sepse ndërsa kërkesa për gaz natyror është rritur, Rusia nuk ka rritur të bëjë eksportet e saj në BE. Për një gjë, Evropa po konkurron me Azinë për burime të kufizuara energjie pasi të dy kontinentet kthehen në jetë ndërsa lehtësohen kufizimet pandemike. Deri më tani, tregjet duket se po favorizojnë Azinë, për arsye ekonomike dhe strategjike.
Ka shumë spekulime se ky është një vendim strategjik nga ana e administratës së Putinit për të çuar përpara hapjen e tubacionit të diskutueshëm Nord Stream 2. Tubacioni 1,230 kilometra, i cili kalon nën Detin Baltik për të lidhur Rusinë dhe Gjermaninë, është i plotë, por ende nuk kanë dalë detaje. Projekti ka hasur në shumë kritika për “përjetësimin e varësisë së bllokut evropian nga karburantet dhe shtrirjen e ndikimit gjeopolitik të Presidentit Putin”, sipas Euronews . Dhe tani varësia e Evropës nga Rusia po krijohet në një mënyrë shumë të lehtë nga kriza aktuale e energjisë. Forbes shton se hapja e një pike të re hyrëse për gazin natyror shumë të nevojshëm mund ta bëjë Nord Stream 2 të duket pak më tërheqës.
Rusia nuk po luan vetëm me gazin natyror. Ndërsa tregjet evropiane të energjisë në vështirësi kërkojnë të importojnë çdo formë të energjisë të përballueshme që munden, prodhuesit e energjisë kanë kërkuar të furnizohen edhe me qymyr rus. BE -ja ka punuar që të heqë dorë plotësisht nga qymyri për vite me radhë, dhe kur kërkesa për karburantin rritet papritur këtë dimër, burimi i karburantit që është shmangur më parë ka të ngjarë të jetë rikthehet.
Eksportuesi i tretë më i madh i qymyrit në botë është Azia.
“Nëse të gjitha ndërmarrjet evropiane kalojnë në furnizim me qymyr, kjo do të rezultojë në një rritje të madhe të kërkesës për qymyr që Rusia nuk mund ta sigurojë me një kohë kaq të shkurtër. Kjo do të kishte nevojë për furnizim edhe nga vendet e tjera, nga SHBA për shembull, por situata atje është e ngjashme me kudo tjetër,”- tha Natasha Tyrina, analiste kërkimore në Wood Mackenzie Ltd. për Bloomberg këtë javë.
Ndërsa po shkojmë drejt muajve të ftohtë të dimrit, kriza e energjisë në Evropë do të përkeqësohet dhe varësia e tyre nga Rusia për të mbajtur dritat ndezur vetëm do të intensifikohet. Azia, gjithashtu, do të përballet me një krizë energjetike këtë dimër, duke bërë që e gjithë bota të përdorë djegien e qymyrit gjithnjë e më shumë në një kohë që shumica e vendeve janë zotuar të bëjnë pikërisht të kundërtën. Në një moment që vendet sapo kanë filluar një tranzicion të gjelbër të energjisë, dhe Kombet e Bashkuara po tingëllon një “ kod i kuq për njerëzimin “ në lidhje me ndryshimet klimatike. Kjo kthesë drejt qymyrit është një zhvillim jashtëzakonisht shqetësues që shpresojmë se do të jetë jetëshkurtër. Qymyri është provuar se është i pamjaftueshëm për të lehtësuar presionet e furnizimit në muajt e ardhshëm.
Por, shefi i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) Fatih Birol, i tha Komisionit të Energjisë dhe Mjedisit të Parlamentit Evropian javën e kaluar se “është e pasaktë dhe e padrejtë të shpjegosh këto çmime të larta të energjisë si rezultat i politikave të tranzicionit të energjisë së pastër. Kjo është e gabuar.”
Forbes shkruan se kjo deklaratë, është e pakuptimtë, pasi politikat e tranzicionit të energjisë së pastër kanë njëfarë përgjegjësie për këtë rritje të çmimeve të energjisë. Çdo rregullore e re, pavarësisht sa fisnike, ka një kosto dhe pretendimi se këto veprime nuk kanë kosto ose pasoja është thjesht absurd.
Plus, sipas Forbes, nuk janë vetëm politikat e tranzicionit në lojë këtu.
Ndërsa lajmet për krizën e energjisë përqendrohen në Evropë tani, e vërteta është se kjo po bëhet me shpejtësi një krizë globale që prek tregjet globale.
Zyrtarë si Birol dhe komisionerët në FERC mund të mos duan ta pranojnë atë, por e vërteta është se vetëm 9 muaj më parë, nafta bruto ishte e lirë, benzina dhe nafta në pompë ishin të lira, gazi natyror ishte i lirë dhe të gjithë ishin në furnizim në dukje të bollshëm. Ndërsa sot, vetëm 270 ditë më vonë, nafta është 80 dollarë në SHBA dhe parashikohet të lëvizë sërish, benzina kushton 1 dollarë më shumë sesa në janar, çmimet e gazit natyror janë dyfishuar në SHBA dhe më shumë se katërfishuar në pjesë të Azisë dhe Evropë.
Vendimet e pakuptimta të politikave që ndihmuan në krijimin e kësaj krize u deshën një dekadë për t’u zbatuar plotësisht, dhe do të duhet të paktën aq kohë për t’u përmbysur nëse politikëbërësit vendosin të vijnë në vete. Ndërsa kërkesa për naftë dhe gaz natyror rritet në lartësi të reja globale, Ëood MacKenzie dhe Rystad Energy kanë lëshuar raporte të fundit që tregojnë se në gjysmën e dekadës së fundit është parë një nën-investim në gjetjen e rezervave të reja që shkon në qindra miliarda dollarë. Kjo nuk është diçka që mund të korrigjohet brenda natës.
Në fund të ditës, pavarësisht nga të gjitha rrëfimet mbizotëruese që qarkullojnë përreth, e ardhmja e energjisë në botë do të qeveriset si gjithmonë: Nga ligjet e fizikës, ofertës dhe kërkesës. Është duke u bërë tmerrësisht e qartë tani që vendimet e politikave të marra nga qeveritë në Evropë, SHBA dhe pjesë të tjera të botës gjatë dekadës së fundit kanë shkelur të tre këto ligje të pandryshueshme.
Si rezultat, dimri po vjen, dhe fatkeqësia potenciale energjetike po vjen me të.
Kriza e energjisë që përfshiu pjesën më të madhe të Evropës ka ndezur tensione midis shteteve anëtare të Bashkimit Evropian . Rritja e paparë e çmimeve të energjisë të BE-së ka ndezur një ‘lojë fajësimi’, pasi vendet anëtare i kanë kërkuar BE-së të ndalë krizën. Disa shtete anëtare kanë fajësuar Rusinë për kufizimin e qëllimshëm të furnizimit me gaz, ndërsa të tjerët e kanë lidhur krizën me planet e Brukselit për një rishikim të gjelbër ekonomik.
Kryeministri francez Jean Castex u zotua të ngrijë çmimet e gazit për konsumatorët, duke shtuar se “nuk do të ketë më rritje të çmimit të gazit”, por nu kia doli. Spanja dhe Italia i kanë kërkuar Komisionit Evropian të hartojë plane për të ndihmuar shtetet anëtare që të reagojnë ndaj rritjes së çmimeve të energjisë. Kryeministri i Italisë Mario Draghi tha se Evropa duhet të forcojë fuqinë e saj negociuese për të ndihmuar në frenimin e rritjes së çmimit të energjisë dhe gazit.
Emerald Maxwell i France24 shpjegoi: Kërkesa nuk është përputhur me rritjen e ofertës. Ka dyshime se Rusia, nga vjen shumica e gazit natyror të Evropës, po e kufizon qëllimisht ofertën e saj për t’i bërë presion Evropës që të nënshkruajë në Nord Stream 2. Gishtat po i drejtohen gjithashtu politikës evropiane të klimës, që do të thotë se Evropa është më pak e aftë t’i drejtohet impianteve me qymyr dhe energjia e rinovueshme nuk po e mbyll ende hendekun. BE, nga ana tjetër, fajëson varësinë e kontinentit nga gazi.
Komisioneri evropian për energjinë Kadri Simson tha këtë javë: Ne duhet t’i japim fund varësisë sonë nga karburantet e huaja sa më shpejt të jetë e mundur. Kriza do të marrë kulmin kur ministrat e mjedisit të BE-së të takohen më 6 tetor. Kriza ka mbërritur dhe në Shqipëri, teksa sot kryeministri Edi Rama deklaroi se qytetarët duhet të përgatiten për atë që po vjen. Rama e ka quajtur krizën energjitike të ngjashme dhe po aq goditëse sa pandemia dhe tërmeti dhe tha se ritmet e larta të rimëkëmbjes nga pandemia dhe nevoja për të tejrritur energjinë ka çuar në rritjen e çmimit të gazit me rreth 250%, atë të karbonit me rreth 80%, ndërkohë që çmimi i naftës nga rreth 60$ për fuçi në Gusht të 2021, tek rreth 80$ në momentin që flasim. Ai nuk përjashtoi mundësinë që çmimi sipas projeksioneve të sotme të arrijë në $100 për fuçi deri në fund të vitit. Për Shqipërinë, çmimi mesatar vjetor i blerjes së energjisë nga importi, është thuajse trefishuar në krahasimin me vitin e kaluar. Në fund të fjalës së tij, Rama tha se kjo krizë do prekë jetën e familjeve dhe bizneseve, por qeveria do u qëndrojë pranë shtresave në nevojë, biznesit të vogël dhe konsumatorëve familjarë.
Mënyra? Ende nuk është prezantuar…
Artikull i përshtatur nga BUSINESSINSIDER FORBES dhe ASSOCIATED PRESS
(f.m.dosja.al)
Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?
GREQI– Një shqiptar me origjinë nga qyteti i Vlorës është qëlluar mbrëmjen e sotme në Athinë. Mediat greke shkruajnë se ngjarja e rëndë është regjistruar ...
TIRANË– Kampioni i botës, Pirro Dhima i ka dhënë lamtumirën e fundit nënës së tij, Lefterie e cila u gjet e vdekur në oborrin e shtëpisë së saj në Hi...
KRUJË– Një elektricist 40-vjeçar me inicialet I.C., ka ndërruar jetë teksa kryente detyrën. Sipas njoftimit të policisë, mësohet se 40-vje&cce...
GREQI– Shqiptari që u qëllua mbrëmjen e sotme në Athinë është gjallë. Mediat Greke kanë përditësuar informacionet dhe ndryshe nga çfarë u raportua ...
BRITANI E MADHE- Daily Mail ka raportuar qëndrimin e qeverisë shqiptare pas lajmit të publikuar nga The Sun ku thuhej se Shqipëria do të kthehej në strehë për e...
SHKODËR– Një ngjarje e rëndë është regjistruar në familjen Gila në Shkodër, ku dy pjesëtarë të saj kanë ndërruar jetë për shkak të Covid-19. Mësohet ...
SHQIPËRI– 2 mijë e 713 viktima, 8 mijë e 951 raste aktive dhe 160 mijë e 130 të shëruar. Ky është bilanci i Covid-19 në Shqipëri që nga fillimi i pan...
MILOT– Tregtarët në Milot janë të frikësuar nga situata që krijohet çdo të dielë në atë zonë për shkak të shitjes së kafshëve të gjalla. Në një pro...
TIRANË– Konfindustria ka reaguar në lidhje me rritjen e çmimit të karburantëve në Shqipëri. Në reagimin e tyre, ata kërkojnë që politika përfs...
MBRETËRI E BASHKUAR– 15 shtetas afrikanë kanë thyer me forcë derën e një “shtëpie bari” që u përket shqiptarëve në Southend, Londër dhe kanë tentuar ...
