LIVE UPDATES
Ekonomi

Mos u shqetësoni për inflacionin…ende

20 Qershor 2020, 06:55 Nga DOSJA
Mos u shqetësoni për inflacionin…ende

Asnjëherë më parë, bankat qendrore nuk kanë krijuar kaq shumë para në kaq pak kohë. Në tre muajt e fundit, baza monetare e Amerikës është rritur me 1.7 trilionë dollarë, pasi Rezerva Federale ka grumbulluar asete duke përdorur para të reja, shkruan The Economist. Banka Qendrore Europiane (BQE) zgjeroi programin e saj për blerjen e bonove të urgjencës përtej sasisë fillestare prej 750 miliardë eurosh (830 miliardë dollarë).

Krijimi i parave ka financuar në mënyrë të heshtur pjesën më të madhe të shpenzimeve të urgjencës të lëshuara për të ndihmuar ekonomitë gjatë pandemisë. Ai gjithashtu ka mbështetur tregjet e aseteve. Rezerva Federale po blen bono me rendiment të lartë; Banka e Japonisë ka rritur nivelin e blerjeve të kapitalit dhe së shpejti, mund të zotërojë mbi një të pestën e shumë kompanive të mëdha japoneze. Gjatë kësaj kohe, ekonomitë po pësojnë tkurrje. Si rezultat, raporti bazë para cash-PBB i Amerikës mund të rritet me nëntë pikë përqindjeje në tremujorin e dytë të vitit 2020. Kjo do të ishte rritja më e madhe në dekada.

Është e natyrshme që krijimi i parave në këtë shkallë të ngjallë frikë për inflacionin, i cili ndodh kur kemi një sasi të tepërt parash dhe shumë pak mallra dhe shërbime. Për më tepër, pandemia ka kufizuar prodhimin, të paktën përkohësisht, duke i detyruar fabrikat dhe dyqanet të mbyllin aktivitetin, duke kufizuar edhe tregtinë globale. Prandaj nuk është për t’u habitur që një pakicë investitorësh dhe ekonomistësh parashikojnë një rritje të inflacionit, përfshirë studiuesit në Morgan Stanley; Ray Dalio, kompani menaxhere e fondeve spekulative; dhe një grup akademikësh monetarë.

Parashikime të ngjashme u bënë edhe pas krizës financiare në vitet 2007-2009, kur bilancet e bankave qendrore u zgjeruan, por këto parashikime dolën plotësisht të gabuara. Megjithatë, në dallim nga atëherë, shumica e stimulit të sotëm po përfundon në llogaritë bankare të familjeve. Në prill, për shembull, të ardhurat totale të amerikanëve u rritën me 11% në sajë të mbështetjes emergjente nga qeveria (dhe indirekt, nga Rezerva Federale), edhe pse pagat e përgjithshme ranë me 8% pasi 20.5 milionë punëtorë humbën punën. Sipas logjikës së një pesimisti, më shumë para në xhepat e konsumatorëve, do të thotë se kjo kohë do të jetë e ndryshme dhe se ardhja e një inflacioni ka më shumë të ngjarë.

Por nuk është kështu. Ka disa arsye që tregojnë se pesimistët mund të gabohen sërish. Edhe duke llogaritur rënien e çmimeve të naftës, inflacioni është shumë i ulët në shumicën e vendeve, sepse familjet po zvogëlojnë konsumin dhe po kursejnë më tepër. Disa nga këto sjellje janë të natyrshme – është e vështirë të shpenzosh kur dyqanet janë të mbyllura. Por, edhe teksa ekonomitë po rihapen, shpenzimet ka të ngjarë të mbeten të ulëta, sidomos ngaqë papunësia është në rritje.

Shifrat më të fundit mujore të papunësisë në Amerikë, treguan një normë papunësie prej 20%. Ajo do të ishte në nivele të ngjashme edhe në shumë vende të tjera, si Britania, nëse ato nuk do të subvenciononin bujarisht pagat e punëdhënësve. Pasiguria e punës në një treg të dëshpëruar është arsye e mjaftueshme për të kursyer. Dhe qeveritë nuk mund t’i zëvendësojnë të ardhurat e humbura për një kohë të pacaktuar. Shumë prej tyre tashmë janë duke menduar se si të heqin dorë nga mbështetja financiare, në mënyrë që njerëzit të kthehen në punë.

Prandaj, rreziku i menjëhershëm nuk është inflacioni shumë i madh, por shumë i ulët, përballë një rimëkëmbjeje të ngadaltë dhe një ristrukturimi të dhimbshëm ekonomik. Shumë kompani do të dalin nga kjo situatë me borxhe të mëdha. Shumë punëtorë mund të kenë nevojë të zhvendosen nga një industri në një tjetër. Në një mjedis të tillë, rreziku kryesor do të jetë nëse politikanët do të tërheqin stimulin ekonomik më shpejt se ç’duhet.

Kjo është ajo që ndodhi në vitin 2011, pas krizës globale financiare, kur BQE-ja rriti normat e interesit. Tregjet financiare duket se presin që një stimul i tillë të jetë i pamjaftueshëm. Parashikimet e tyre të inflacionit tregojnë se Rezerva Federale, BQE-ja dhe Banka e Japonisë nuk do të arrijnë objektivat e tyre mesatare për dekadën e ardhshme. Edhe tregu i gjerë i Amerikës po favorizon kompanitë, që mund të lulëzojnë në një mjedis me inflacion të ulët.

Vetëm pasi ekonomitë dhe tregjet e punës të jenë shëruar, një rritje e vazhdueshme e inflacionit do të kthehet në rrezik. Qeveritë do të dalin nga pandemia me borxhe publike shumë më të larta, dhe ato mund të tundohen për t’i nxitur politikëbërësit monetarë t’i mbajnë normat e interesit të ulëta, në vend që të vënë frenat. Edhe atëherë, inflacioni do të bëhet kërcënim vetëm nëse bankierët qendrorë i nënshtrohen presionit dhe kështu, fillojnë të humbin besimin e tregjeve. Me fjalë të tjera, do të vijë një kohë për t’u shqetësuar për inflacionin. Por, jo tani.

Marrë nga Monitor.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi rreziku per inflacion rreziku per inflacion

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet