LIVE UPDATES
Aktualitet

Infektimi me COVID/ Trajtimet që duhen ndjekur në shtëpi për të shmangur shtrimin në spital

23 Dhjetor 2020, 17:01 Nga DOSJA
Infektimi me COVID/ Trajtimet që duhen ndjekur në shtëpi për

Nëse arrini të bëni trajtimin e COVID-19 nga shtëpia në kohën e duhur, mund të shmangni shtrimin në spital.

Profesor Giuseppe Remuzzi, drejtor i Institutit Farmakologjik, Mario Negri dhe Profesor Fredy Suter, shef  i sëmundjeve infektive në Spitalin Bergamo, kanë hartuar një protokoll për përdorim nga mjekët e familjes i cili shpjegon, duke kombinuar literaturën shkencore me përvojë në fushën klinike, si të trajtohet Covid në mënyrë të sigurt në shtëpi, duke minimizuar rrezikun e shtrimit në spital. Koncepti kryesor është afati i duhur në trajtim.

Sa më shpejt të veproni, aq më shumë do të shmangni  shtrimin në spital,” shpjegon Remuzzi.

Në një intervistë për “La Republica” mjeku Remuzzi ka shpjeguar udhëzimet e tij lidhur me trajtimin e COVID-19 në shtëpi

Rekomandimet e ekspertit

Për atë që dihet për Covid, për literaturën shkencore në lidhje me kujdesin e tij në shtëpi dhe për vëzhgimin klinik të pacientëve me virozë të traktit të sipërm respirator. Unë kam bërë një vazhgim. Shumë njerëz që trajtohen në shtëpi na telefonojnë sepse kanë probleme ndihme, të cilat më pas i çojnë të shkojnë në urgjencë. Por ata nuk shkojnë atje menjëherë, por vetëm kur tashmë është krijuar një fazë hiper-inflamatore dhe atëherë mbase sëmundja evoluon negativisht. Në vend të kësaj, ne propozojmë, kur të ndihen simptomat e para, të mos bëhet procedura e zakonshme, ose të telefononi mjekun (i cili mund të mos vijë menjëherë), pastaj të merrni takipirinë ndërsa prisni tamponin dhe më pas të prisni ditët e tjera për rezultatet e tamponit. Ajo që ne rekomandojmë, është të trajtohet virusi sa më shpejt që të mundeni. Sapo të ndihen simptomat e para, të tilla si kolla, ethet, lodhja, dhimbja e kockave dhe muskujve dhe dhimbja e kokës, trajtimi duhet të fillojë menjëherë, pa pritur rezultatet e tamponit. Dhe vepro ashtu siç bëhet me virozën e traktit të sipërm respirator. Prandaj, duke përdorur jo një antipiretik siç është takipirina, por një ilaç anti-inflamator, në mënyrë që të kufizojë përgjigjen inflamatore të trupit ndaj infeksionit viral. Kjo sepse në ditët e para ngarkesa virale është maksimale.

Si evoluon sëmundja dhe si ndërhyhet?

Sëmundja funksionon kështu: në 2-3 ditët e para, kur sëmundja inkubohet dhe ju jeni presimptomatike, fillon të ketë një ngarkesë virale që rritet. Pastaj, në 4-7 ditët në vijim, fillon ethet, kollitja dhe ngarkesa virale bëhet shumë e lartë. Ky është momenti vendimtar. Pastaj mund të keni pasojë, një periudhë e inflamacionit të tepruar, me sindromë akute të frymëmarrjes. Kjo është ajo që krijon fazën për të arritur virusin në mushkëri dhe krijohet ajo që imunologët e quajnë “stuhi citokine” (ose një reagim i tepruar i sistemit imunitar që dëmton organizmin). Me qasjen tonë ne duam të parandalojmë këtë fazë të inflamacionit të tepruar. Kjo është gjëja më e rëndësishme nga të gjitha për të shmangur një evolucion negativ të sëmundjes.

 Si parandalohet hiper-inflamacioni?

Përdorimi, kur temperatura është mbi 37.3 gradë ose nëse ka mialgji, dhimbje të kyçeve ose simptoma të tjera të dhimbshme, ilaçe anti-inflamatore të quajtura ‘frenues të ciklo-oksigjenazës 2’ (ose frenues të COX-2) p.sh celecoxib. Mjeku mund të përshkruajë, padyshim nëse për atë pacient nuk ka kundërindikacione, një dozë fillestare prej 400 miligramësh e ndjekur nga një nga 200 në ditën e parë të terapisë dhe pastaj një maksimum prej 400 miligramë në ditë në ditët në vijim, nëse është e nevojshme. Këto barna pengojnë aktivitetin e një enzime inflamatore, ciklo-oksigjenaza 2 dhe të të gjitha prostaglandinave (substanca të tjera të përfshira në inflamacion) që formohen nga ciklo-oksigjenaza 2. Ato janë substanca që, në Covid, luajnë një rol kryesor ne vdekjen qelizore, stuhine e citokines dhe fibrozen intersticiale pulmonare. Një tjetër ilaç frenues COX-2 i dobishëm për parandalimin e inflamacionit të tepërt është nimesulidi, ose Aulin që të gjithë e përdorin kur kanë dhimbje të kyçeve. Në këtë rast, doza e rekomanduar është 100 miligramë dy herë në ditë, pas ngrënies, për një maksimum prej 12 ditësh. Nëse ka probleme ose kundërindikacione për celecoxib dhe nimesulide, pacienti mund t’i zëvendësojë këto barna me aspirinë, pasi ajo gjithashtu frenon COX-2. Doza e rekomanduar është 500 miligram dy herë në ditë pas ngrënies. Nëse ka temperaturë të vazhdueshme, dhimbje muskulo-skeletore ose shenja të tjera të inflamacionit, mjeku mund të përshkruajë një kortikosteroid siç është deksametazoni: kortikosteroidet frenojnë shumë gjene pro-inflamatore që prodhojnë citokina.

Ashtu si me të gjitha barnat, edhe me frenuesit e COX-2 rrallë mund të ketë efekte negative, prandaj strategjia jonë dhe unë dua ta theksoj këtë nuk duhet të jetë absolutisht një “bëje vetë”. Është një strategji që duhet ndjekur në shtëpi ekskluzivisht nën mbikëqyrje mjekësore. Mjeku duhet të vizitojë pacientin në shtëpi të paktën një herë, pastaj të vendosë terapinë dhe të bëjë vizitat e mëvonshme edhe vetëm me telefon. Sapo të ndihen simptomat e para, mjeku duhet menjëherë të sugjerojë anti-inflamatorin ndërsa pacienti është duke pritur tamponin.

Po nëse tamponi është pozitiv?

Pas 4-5 ditësh bëhen analizat. Numërimi i qelizave të kuqe të gjakut dhe qelizave të bardha të gjakut, gjë që na jep një ide të situatës imunologjike. Pastaj vlerësohet PCR (proteina reaktive C), e cila na tregon nëse inflamacioni po vazhdon. Kreatinina, për të parë se si funksionon veshka, glukoza dhe një enzimë për të parë se si po funksionon mëlçia. Nëse të gjitha këto teste janë normale, pacienti mund të vazhdojë me aspirinën ose nimesulidin e tij, në varësi të asaj që ka filluar të marrë. Dhe sëmundja zakonisht shuhet brenda 10 ditëve ose më pak.

Unë do të doja të sqaroja rekomandimet tona bazohen në literaturën shkencore. Për shembull, në Revistën Ndërkombëtare të Sëmundjeve Infektive, një studim mbi nimesulidin tregon se frenuesit e ciklooksigjenazës 2 frenojnë prostaglandinat dhe për këtë arsye zvogëlojnë përbërësit e famshëm të “stuhisë së citokinës”. Një studim tjetër interesant i fundit, i botuar në fund të Tetorit në Anestezi dhe Analgjezi, tregon se përdorimi i aspirinës shoqërohet me më pak nevojë për ventilim mekanik, më pak nevojë për t’u pranuar në kujdes intensiv dhe më pak vdekshmëri të pacientit. Në vend të kësaj, kompania franceze e farmakologjisë ka zbuluar se përdorimi i paracetamolit, tek njerëzit që kanë forma të përparuara të sëmundjes, mund edhe të dëmtojë, sepse heq glutathionën (një antioksidant natyral i prodhuar nga mëlçia), një substancë e rëndësishme.

Roli i mjekut të familjes

Mjeku i familjes është ai që ka në duar sekretin e trajtimit për pacientët Covid-19 në shtëpi. Është diçka që profesori Suter më thotë gjithmonë, i cili ishte shef i sëmundjeve infektive në spitalin tonë për shumë vite, pastaj iu përkushtua kujdesit paliativ dhe, me krizën pandemike, filloi të shkonte në shtëpitë e pacientëve me Covid. Gjëja kryesore për mjekun e familjes është, në fakt, të shkojë në shtëpinë e këtyre pacientëve, të paktën herën e parë. Dhe pastaj dëgjojini në ditët e para, vlerësoni evolucionin dhe sigurohuni që pacienti të ketë një infermiere që do të shkojë çdo tre ditë tek pacienti.   Dhe pastaj, nëse sëmundja përparon, një numër i caktuar ditësh mund të kalohet me kortizon dhe heparin nën lëkurë në rastin e personave të moshuar për të parandaluar trombozën në periudhat më kritike. Të gjitha këto janë jashtëzakonisht të thjeshta dhe të përballueshme për të gjithë, por ato kërkojnë vëmendjen e duhur për kujdesin në shtëpi.

(kle.mu./dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet trajtimi i covid ne shtepi trajtimi i covid ne shtepi

Sondazh

Poll

"Po e ktheni Berishën në të burgosur politik", Dumani i përgjigjet Shehut:Nuk kam lidhje me poltikën

"Po e ktheni Berishën në të burgosur politik", Dumani i përgjigjet Shehut:Nuk kam lidhje me poltikën

Noka e Bardhi përplaset me Felajn në Kuvend,afrohet te foltorja, kryesuesja e seancës: Uluni në vend

"Kush po hetohet për aferën e inceneratorëve?", Dumani i përgjigjet Nokës: Është çështje në hetim!

Sa zyrtarë të lartë kanë përdorur Sky Ecc? Si ju përgjigj Dumani pyetjes së deputetit demokrat

Pse po mbahen dy standarte për Berishën dhe Ahmetajn? Dumani i përgjigjet deputetit të PD

Skandali i mikrokredive, Dumani i përgjigjet pyetjes së Bardhit: Nuk ka pushim të çështjes

"Rama iu ka kërkuar të mbyllni Dosjen Xibraka"/ Dumani i përgjigjet Bardhit

"Iu ka kërkuar Rama të mbyllni dosjen Xibraka"/ Bardhi pyet Dumanin: Çfarë përgjigje i ke dhënë?

Vrasjet janë më të shpeshta në Durrës e Fushë Krujë/Dumani tregon si pastrohen paratë në vendin tonë

Nga "Xibraka" te kullat në Tiranë, Çela i përgjigjet pyetjeve të Bardhit

Prokurori i Përgjithshëm raporton në Kuvend: Kriminaliteti më i lartë në Vlorë

Ndryshime për ligjin e armëve/ Tabaku: Kërkoni të ndërhyni dy herë brenda dy muajsh!

"Tallje me raportimin e institucioneve", Sula: E keni kthyer Kuvendin në Republikë Kryeministrore

Bardhi: Kërkojmë debat për gjetjet e OLAF për fondet në bujqësi, institucionet të hetojnë skandalin

Berisha thirrje qytetarëve dhe partive opozitare: Bashkohuni me ne për qeveri teknike

Berisha:Rama e do Shqipërinë pa shqiptarë!Ai tejkaloi edhe parashikimet gjenocidale të Çubrilloviçit

"Gjendemi përballë një katastrofe ekzistenciale", Berisha mban fjalën në protestë

Meta: Rama financohet në Uashington dhe Bruksel nga armiqtë më të egër, për ti ngulur thika Kosovës

Protestuesit te bashkia e Tiranës, hedhin molotov drejt godinës, flakë në dritaret e institucionit

"Turp për ata që përtojnë të vijnë këtu",Meta:Duhet të mblidhemi gjithë t'i vëmë vizën këtij regjimi

Mbështetësi besnik i Berishës dhe PD, Stresi ndan pamje nga protesta para kryeministrisë

PROTESTA/ Hidhet molotov drejt kryeministrisë, flakë te dera e godinës

Deputetët e PD dhe protestuesit lënë selinë blu, nisen drejt kryeministrisë i bashkohen protestës

"Të bashkuar në betejë"/ Nis protesta e opozitës para kryeministrisë, Meta mbërrin në tubim

Protesta kombëtare e opozitës

Protesta e opozitës, efektivët e policisë "blindojnë" kryeminstrinë

Gati protesta e opozitës, protestuesit mblidhen në selinë e PD

Interpelanca me Koçiun/, Tabaku: Nuk mund të bësh politikë me jetë njerëzish

“Rama të vijë në Kuvend dhe të japë llogari,” Zhupa: Maxhoranca do të ketë fatin e Beqajt

Debate të ashpra në Kuvend/ Nikolla i mbyll fjalë Nokës, deputetët e PD-së mblidhen te foltorja

Tensione në seancë, Bardhi- Braçes: Mbylle gojën, gore! Vrave njerëz dje para derës së SPAK-ut

Bardhi: Për çfarë e ka këshilluar Florian Coldea kryeministrin?

Me pranga në duar dhe i rrethuar me policë, dalin pamje nga arrestimi i Ilir Beqajt

Rama: Menaxherë të huaj do asistojnë QSUT-në, pagat e mjekëve sipas performancës

Rama sulmon mediat: Historia e kobaltit është e fabrikuar dhe kriminale

Rama: Të përdorësh uniformën si maskat e grabitqarëve, është krim kundër njerëzimit

Skandali te Onkologjiku, ministrja Koçiu:Mjekët që duan të punojnë në privat do duhet të marrin leje

Zjarr masiv në Shkodër/ Flakët SHKRUMBOJNË tregun e rrobave të përdorura dhe disa banesa

Zjarrfikëset në luftë me flakët në Shkodër, rrezikohen banesat

Zjarr në një treg rrobash në Shkodër/ Shtëllunga gjigande e tymit pushton zonën

“Jam çliruar nga ankthi i vulës dhe i logos”,Basha: Kushti që kam është distancimi nga Rama dhe Meta

Rrëzimi i interperlancës me Ramën, Spaho: Së shpejti do të zbytheni me këto qëndrime

Tritan Shehu: Berisha është anëtar i grupit të PD, po shkelni rregulloren

"Kuvendin po e trajtoni si dyqanin tuaj personal"/ Bardhi: Keni ndryshuar ditën e seancës plenare

"As emrin nuk guxoni t'ia përmendni"/ Vokshi dhe Felaj zihen për Sali Berishën: Nuk vendos Kuvendi

Klevis Balliu dëmtohet nga gazi lotsjellës i hedhur nga policia në protestë, të lënduar edhe Noka

Protesta e opozitës, qytetarët hedhin sende në drejtim të policisë, lëndohet efektivi

Protestuesit i vënë flakën gomave para bashkisë, zjarri shuhet nga policia

Përplasjet në Kuvend/ Seanca ndërpritet sërish 5 minuta, Nikolla-Nokës:Po më kërcënon? Të të vij zor

Opozita bllokon foltoren, Noka-Nikollës: Je përfaqësuese dinjitoze e narkoshtetit!