LIVE UPDATES
Aktualitet

GRAFIKU/ Si po “tretet” Shqipëria, me shtesë natyrore negative për herë të parë në histori

17 Shkurt 2022, 06:07 Nga DOSJA

Fillimi i tranzicionit e gjeti Shqipërinë në momentin më të mirë demografik në historinë e saj.

Në vitin 1991, në vend u shënuan 82 mijë lindje dhe 17.7 mijë humbje jete. Shtesa natyrore e popullsisë (diferenca mes lindjeve dhe vdekjeve në një vit) në vitin në fjalë ishte gati 64 mijë persona. Tendenca kishte ardhur në rritje të vazhdueshme që nga vitet 1960.

Pas vitit 1991, shtesa natyrore e popullsisë filloi të tkurrej me shpejtësi. Arsyeja kryesore ishte emigracioni, që tkurri gradualisht popullsisë, e kombinuar me ndryshimin e stilit të jetesës, si martesat në moshë më të vonë, bërjen e më pak fëmijëve, apo dhe shtimin e divorceve.

Institucionet ndërkombëtare përllogarisin se rreth 40% e popullsisë së vendit jeton aktualisht jashtë Shqipërisë, kryesisht në Itali, Greqi, shtete të tjera të Europës, SHBA etj. Pas zbehjes së ciklit të ri të parë të emigracionit të fillim viteve ’90, tendenca u rigjallërua sërish pas vitit 2016, e konstatuar nga shtimi i numrit të kërkesave për azil. Në valën e dytë të emigracionit po largohen kryesisht të rinjtë, por edhe familjet.

Sipas INSTAT, në vitin 1990 kishte rreth 29 mijë martesa, ndërsa në vitin 2019, numri i tyre ishte rreth 22 mijë. Në të njëjtën periudhë, divorcet u rritën nga 2600 në gati 6000. Numri i divorceve për 100 martesa arriti rekordin prej 26.1 në 2019-n, me një të pestën e çifteve që ndahen (në 2020-n ranë si martesat ashtu dhe divorcet, por sjellja nuk ishte normale për shkak të kufizimeve të ndikuara nga pandemia).

Rënia e numrit të lindjeve vit pas viti, ka përkeqësuar cilësinë e zëvendësimit të brezave. Indeksi sintetik i fekonditetit (ISF),i cili tregon numrin mesatar të fëmijëve që pritet të lindë një grua në moshë riprodhuese shënon 1,34 fëmijë për vitin 2020, nga 1,36 që ishte me 2019, një nga normat më të ulëta në Europë. Në vitin 2001, sipas INSTAT, ky tregues ishte 2.1, ndërsa në vitet 1970 ishte mbi 5.

Si rrjedhojë e këtyre zhvillimeve, mosha mediane e popullsisë (që ndan gjysmën më të re me atë më të vjetër) u rrit në 37.6 vjeç në vitin 2021, nga 32.6 vjeç në 2011, ndërsa para viteve ’90 ishte rreth 27 vjeç. Gjithësi, edhe në këto niveli, Shqipëria vijon të mbetet një popullsi me moshë të re (mediana në Europë është mbi 40 vjeç).

Covid dha goditjen përfundimtare, për herë të parë në histori shtesa natyrore ishte negative në 2021

Plakja e popullsisë po sillte një rritje graduale të vdekjeve në vend, ndërsa lindjet po tkurreshin, duke e ngushtuar shtesën natyrore të popullsisë, që po shkonte gradualisht drejt zeros.

Covid-19 vetëm sa e përshpejtoi këtë tendencë. Pas fillimit të pandemisë në mars 2020, pasojat ishin të rënda në shëndetin e popullatës dhe vdekshmëria u rrit me shpejtësi.

Për gjithë vitin 2021, në vend u shënuan gjithsej rreth 30.6 mijë (30,580) humbje jete, duke shënuar nivelin më të lartë rekord të arritur ndonjëherë në historinë e vendit. Ky është viti i dytë radhazi, kur fatalitetet në vend po rezultojnë të larta. Në vitin e parë të pandemisë, në 2020-n u regjistruan në total 27.6 mijë fatalitete, nga 21.8 mijë që ishte mesatarja e periudhës 2016-2019.

Në krahasim me mesataren e 2016-2019, kur ishte një periudhë normale, vdekjet në vitin 2021 janë rritur me 40%. Edhe në 2020-n, vdekshmëria shtesë në raport me mesataren 2016-2019 u rrit me rreth 26%.

Në të kundërt, pandemia ndikoi negativisht në planifikimet familjare dhe rritjen e aborteve spontane (të ndikuara nga pasojat e pandemisë në shëndetit e femrave shtatzënë), duke sjellë rënie të lindshmërisë.

Në 2020-n kishte vetëm 470 lindje më shumë sesa vdekje, ndërsa në 2021, për herë të parë në histori u shënuan gati 3.3 mijë vdekje më shumë sesa lindje.

Sipas të dhënave të fundit të INSTAT, popullsia rezidente e Shqipërisë në fillim të 2021-s ishte rreth 2.83 milionë persona, por do të jetë censi i radhës, që do të tregojnë shifrat e vërteta të personave që kanë mbetur në Shqipëri. /O.Liperi/MONITOR

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

aktualitet aktualitet popull popullsia ne shqiperi shqiperi shqiperia po tretet popull popullsia ne shqiperi shqiperi shqiperia po tretet


Sondazh

Poll

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik