LIVE UPDATES
Aktualitet

“Gjynah!”/ Kthimi i Shën Sofisë në xhami, Nano: Erdogani synon de-ataturkizimin e Turqisë

21 Korrik 2020, 20:33 Nga DOSJA
“Gjynah!”/ Kthimi i Shën Sofisë në xhami, Nano:

Shën Sofia, objekt i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, e cila ka qenë në zemër si të Bizantit të krishterë ashtu edhe të perandorisë Osmane myslimane, është një nga monumentet më të vizituara të Turqisë.

Vendimi i gjykatës turke për të anuluar statusin muze të Shën Sofisë në Stamboll, dhe kthimi i saj në një xhami shkaktoi reagime të shumta në komunitetet fetare të krishtere por jo vetëm.

Kjo ngjarje ka qenë tema e monologut të gazetarit Mustafa Nano në emisionin e tij “Provokacija” këtë të martë.

Sipas Nanos, ndërtesa më madhështore në histori tashmë e kthyer në xhami është një shenjë se Erdogan kërkon të islamizojë dhe të ndryshojë faqen e Turqisë.

“Siç duket, Erdogani synon de-ataturkizimin e Turqisë, de-ataturkizimin e plotë. Kështu si e ka nisur, nesër, nuk është çudi të anulojë edhe alfabetin latin e të rimarrë atë arab. Ky do ishte hapi i fundit e de-ataturkizimit të Turqisë, të cilin me sa duket e ka si qëllim të jetës së vet. Gjynah!”, shkruan Nano.

Monologu i plotë:

Këtu kaloi pa vëmendje vendimi për ta shndërruar në xhami Shën Sofinë, ashtu siç ishte për pesë shekuj me radhë.

Për një mijë vjet të tjerë përpara se të shndërrohej në xhami kishte qenë kishë. Kisha më e rëndësishme në historinë e Bizantit. Ishte edhe ndërtesa më madhështore në këtë histori.

Gjatë shekullit të fundit, saktësisht prej fillimit të viteve 30 të shekullit të shkuar, Shën Sofia ka shërbyer si muze.

U kthye në xhami nga Mehmet Pushtuesi, të cilën e adhuron Muhamet Sytari. Muhamet Sytari nuk është ndonjë Sulltan tjetër. Është myftiu i Shkodrës.

Mua nuk më del e keqja me këtë myftiun e Shkodrës që e nderoi Sulltan Mehmetin duke e quajtur Sulltan i bekuar.

Është po ai Sulltan që pushtoi të gjithë Ballkanin e të gjitha viset shqiptare. I pushtoi, po të besojmë kronikanin Tursun Beu të asaj kohe, duke derdhur gjakun lumë e duke bërë kufomat kapicë.

E përfytyroni ju kapica shqiptarësh të vdekur njëri mbi tjetrin? Ja, kjo është ajo që ka ndodhur sipas kronikanit të Mehmet pushtuesit e Mehmetit që është heroi i Muhametit të sytarëve.

Kur u pushtua Konstandinopoja, gjëja e parë që u bë ishte shndërrimi Shën Sofisë në një xhami. U hoqën kambanat, altari, amvona, pagëzimorja e ikonostasi. Ndërsa afresket me Krishtin, Shën Mërinë, etërit e kishës, engjëjt etj, u fshehën, u mbuluan.

Dhe u shtua diçka. U shtua brenda minberi e mihrabi (kamarja që tregon drejtimin e qabesë), ndërsa jashtë u shtuan katër minaretë që ka edhe sot dhe kisha u bë xhami.

Unë kam qenë atje, dy herë. Është me të vërtetë një ndërtesë madhështore, edhe pse unë e pashë, nuk e di pse, me sytë e Mark Tëain-it, i cili në gjysmën e dytë të shekullit XIX pikasi që Shën Sofia ishte “më shumë e pistë sesa madhështore”. Mark Tëain-it nuk i pëlqeu as Stambolli.

I pëlqeu nga larg, duke hyrë me avullore, por me të hyrë brenda, magjia iku. Kështu ka ndodhur edhe me Edmondo De Amicisin. Edhe me shumë të tjerë. Mark Tëain-i në shënimet e veta të udhëtimeve thoshte se në Stamboll mund të gjeje çdo gjë, me përjashtim të moralit e ëhiskey-t.

Moral nuk e di nëse ka sot, pasi shoqërinë turke nuk e njoh mirë, por ëhiskey e alkool nuk ka as sot. Gjen, por nëpër zgëqe. E ka ndaluar Erdogani. Dhe këtë e ka bërë në kuadrin e aksionit që ka ndërmarrë për t’i ndryshuar faqen Turqisë, për ta islamizuar.

Islamizimi po ndodh ngadalë, hap pas hapi, si pa u ndier, më shumë nëpërmjet shembujsh e modelesh. Në Turqi janë shtuar gratë e mbuluara.

Vetë Erdogani është dëgjuar të thotë se “gratë duhet ta dinë se ku e kanë vendin” dhe se “barazia mes gjinive është kundër natyrës”.

Një politikan i lartë turk, i afërt me Erdoganin, është shprehur se gratë nuk duhet të qeshin në publik.

Duket si e pabesueshme, por është e vërtetë. “Gratë nuk duhet të qeshin në publik”, ka thënë.

Sikur ta ishte në dorën time, unë këtë njeri do ta dënoja në mënyrë ekzemplare. Do ta detyroja të lexonte “Poetikën e Aristotelit” apo “Emrin e Trëndafilit” të Umberto Eco-s.

Përpjekjet më të shumta në këtë kuadër i janë kushtuar arsimit dhe me të drejtë. Shkollat janë të rëndësishme. Erdogani ka shtuar në numër e ka forcuar në prestigj shkollat fetare (studentët që përgatiten për imamë nga 60 mijë në vitin 2002 janë një milion sot).

Ai ka futur edukimin fetar në të gjitha shkollat, ka rritur autoritetin e imamëve e ulemave në shoqëri. Janë ndërtuar xhami të reja.

Vetëm pas vitit 2000 janë ndërtuar 17 mijë xhami të reja; 17,001 në fakt, bashkë me këtë të Tiranës. Dhe ja tani e konvertoi Shën Sofinë nga muzeum laik në xhami. U bënë 17,002.

Siç duket, Erdogani synon de-ataturkizimin e Turqisë, de-ataturkizimin e plotë. Kështu si e ka nisur, nesër, nuk është çudi të anulojë edhe alfabetin latin e të rimarrë atë arab. Ky do ishte hapi i fundit e de-ataturkizimit të Turqisë, të cilin me sa duket e ka si qëllim të jetës së vet. Gjynah!.

Marrë nga abcnews.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet kthimi shen sofise ne xhami mustafa nano kthimi shen sofise ne xhami mustafa nano

Sondazh

Poll
Aktualitet 21 Korrik 2020, 20:29

TIRANË– Gazetari nga Kosova, Berat Buzhala ka dhënë detaje lidhur me infektimin e tij nga pandemia e koronavirusit.I ftuar në emisionin “A show”, Buzhala t...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë