LIVE UPDATES
Editorial

Gjeopolitika dhe gjeoekonomia: Cilat janë perspektivat për vitin 2022?

3 Janar 2022, 13:10 Nga DOSJA
Gjeopolitika dhe gjeoekonomia: Cilat janë perspektivat për vitin 2022?

Nga Fabio Marco Fabbri

BOTË – Të gjitha pandemitë e mëdha kanë pasur historikisht efekte të rëndësishme tek shoqëria. Pandemia e Covid-19, që po vë në pikëpyetje institucionet shëndetësore vendase dhe ndërkombëtare, ekuilibrin ekonomik, logjikën ligjore, format e ndryshme të globalizimit, ka disa karakteristika të ndryshme nga ato të mëparshmet.

Në fakt, ajo po ndikon një rishpërndarjeje të pushtetit në të gjitha dimensionet e tij: dixhitale, kulturore, financiare, politike, shëndetësore, duke ngritur problemin e marrëdhënies ndërmjet pavarësisë dhe ndërvarësisë së shoqërive tona.

Këto çështje do të jenë objekt i analizave gjatë vitit të ardhshëm, por ndoshta edhe për një të ardhme më të gjerë. Ndër temat e rëndësishmet, jane ato që kanë të bëjnë me mënyrën e daljes nga pandemia e Covid-19, pra si të vlerësohet trashëgimia e drejtpërdrejtë e krizës në shoqëri, ekonomi, sistemet shëndetësore, kohezionin politik dhe borxhet e shkaktuara nga urgjenca.

Një temë tjetër mbi të cilën do reflektohet, do të jetë imazhi i ri i “pushtetit”; veprimet politike rreth Covid-it që e kanë përmbysur edhe rolin e “pushtetit”. Në kuadrin e emergjencës shëndetësore, shumë vende janë detyruar të vendosin shumë kufizime  kushtetuese, të cilat frenonin deri dje tendencat fiziologjike autoritare të atyre që janë në pushtet.

Po ashtu do të analizohet edhe mënyra se si përdoren mjetet teknologjike, madje edhe nga pikëpamja e kontrollit; se si u përdorën instrumente financiare që ndonjëherë kanë ndihmuar, por që shpesh kanë lejuar veprime që në rrethana të tjera ishin të paimagjinueshme.

Ndërkohë, duhet bërë një analizë e mëtejshme mbi rolin që ka sot lufta. Në këtë kontekst nuk mund të mos vlerësojmë luftën në Armeni në vjeshtën e vitit 2020, një ofensivë ushtarake ku Azerbajxhani, me mbështetjen vendimtare të Turqisë, rimori pas 30 vjetësh një pjesë të madhe të provincës së saj separatiste të Nagorno-Karabakut.

Kjo e fundit ka treguar se fuqia ushtarake, mund të prodhojë ende rezultate reale:përfitime territoriale, forcimin e një regjimi, suksesin strategjik të një rajoni. Ashtu si disa muaj më vonë, veçse me një mesazh krejt të ndryshëm, tërheqja e palavdishme e trupave amerikane nga Afganistani , “mesazhi” nënvizon në këtë rast kufijtë e “forcës”.

Këto dy raste ekstreme, tregojnë se sa e vështirë është të përcaktohet roli dhe funksioni i fuqisë ushtarake në gjeopolitikën e viteve të ardhshme. Sigurisht, edhe nëse nuk është vendimtare dhe as e vjetruar, forca e armatosur do të luajë gjithmonë një rol themelor si një impuls dhe si rregullator në rivalitetet strategjike.

Përveç kësaj, 30 vjet pas rënies së Bashkimit Sovjetik, cilat janë perspektivat gjeostrategjike dhe të stabilitetit të sistemit politik dhe të ekonomisë në perimetrin territorial post-sovjetik?

Deri më sot, një fakt i sigurt është rikthimi i Rusisë në skenën ndërkombëtare me qeverinë e vet autoritare.

Ndoshta kjo e fundit ka qenë diçka e domosdoshme, pasi lidhet me një perceptim historik dhe ekuilibër social-politik, i cili është vështirë të konceptohet ndryshe, sidomos në nivelin  gjeostrategjik. Së fundi, për sa i përket perspektivës kineze, duke pasur parasysh projektet afatgjata të nisura, variantet gjeo-ekonomike nuk duket se kanë një ndikim të rëndësishëm për momentin.

Realiteti i pamohueshëm është se politika globale po përpiqet ende të imagjinojë një distancim nga ato dinamika të lindura nga kriza shëndetësore. Kjo i shtohet çorientimit në kuadrin e një kaosi normal global, atë që filozofi Piere Hasner (1933-2018) e cilësoi si një “koktejl i palexueshëm i botës”, duke e përshkruar karakteristikat e fillim-shekulli XXI të errët.

Megjithatë, shoqëria “jonë” është sot e shkatërruar më shumë se kurrë nga një pabarazi e madhe, një faktor që sigurisht mund të shkaktojë një “shok sociologjik”, gjë që ka qenë historikisht një parakusht për rebelime apo revolucione. Sistemi aktual duket qartazi i paaftë që ta zgjidhë këtë problem.

Në këtë kontekst ne shohim një luftë kulturore, e cila është përhapur në një shkallë pothuajse globale, dhe që po e thekson hendekun midis të pasurve dhe të varfërve, duke ndarë të rinjtë nga të moshuarit, klasat më pak të arsimuara nga ato të arsimuara, tregjet e “kontaktit fizik” nga ato online, inflacionin përkundrejt deflacionit, LGBT-të kundër heteroseksualëve që janë gjithashtu në një “luftë” me njëri-tjetrin, politikën nga anti-politika, “realitetin” e përhapur nga media dhe rrjetet sociale përkundër ndryshimeve reale në shoqëri, të “vaksinuarit” nga të pa vaksinuarit, të punësuarit që jetojnë me qira përkundrejt punëtorëve të tjerë, politikës së energjisë së gjelbër nga ajo e lëndëve djegëse fosile, kriteret e qëndrueshmërisë sociale dhe të qeverisjes mjedisore përkundër nevojës për t’u furnizuar me energji të besueshme, vetëm për të përmendur disa aspekte.

Pra, pyetja nëse kjo situatë mund të shkaktojë një tronditje sociologjike në vitin 2022 apo në një të ardhme të afërt, duke shkaktuar një “revolucion”, ndoshta jo në termat tradicionalë, nuk është më nëse do të ndodhë, por kur dhe si. Kjo duke pasur parasysh se historikisht pas një “ kolapsi social” nuk ka pasur kurrë fitues apo humbës, por janë hedhur themelet për një ripërtëritje apo “ ringjallje ”, bazuar në ekuilibra të rinj. (“Opinione.it” – Bota.al)

(E.H/Dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

editorial editorial fabio marco fabbri gjeoekonomia gjeopolitika fabio marco fabbri gjeoekonomia gjeopolitika

Sondazh

Poll
Editorial 23 Dhjetor 2021, 13:39

Ç’fsheh poshtë dyshekut? E di Edi Rama

Nga Andi BushatiKjo javë filloi me një seri ngjarjesh, nga ato të cilat një njeriu të zakonshëm nuk i ndodhin së toku gjatë një jete të tërë. Të hënën dëgjova a...

Editorial 19 Dhjetor 2021, 09:31

Partia e madhe në dorë të njerëzve të vegjël!

Nga dje, Partinë Demokratike po përpiqen ta drejtojnë disa njerëz të vegjël. Përdorimin e fjalës “të vegjël” e kam në dy kuptime, si për nga mosha ashtu edhe pë...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet